Disneynature zbiera elitarną ekipę,
która opowie o jednym z najbardziej charyzmatycznych zwierząt
wysp Galapagos.
Lwy morskie z wysp Galapagos prześledzą losy młodego lwa morskiego,
który eksploruje wyspy w poszukiwaniu swego miejsca na świecie.
Ekipa pracuje na okrągło,
aby uchwycić zapierające dech w piersiach piękno tego krajobrazu...
oraz niebywałe, niesamowite zwierzęta, które tu mieszkają.
Poznają też wyzwania stojące przed wyspami
i będą uczyć się od tych, którzy próbują je ochronić.
STRAŻNICY WYSP GALAPAGOS
Tysiąc kilometrów od wybrzeża Ekwadoru
aktywność wulkaniczna tworzy nowe ziemie,
a ta ekipa jest w samym środku akcji.
- Hamish, nagrywasz? - Tak.
Doświadczam potęgi tego zjawiska z bliska.
Obłęd. A jak gorąco!
Pewnie najgorętsze przeżycie mojego życia.
PÓŁNOCNY PACYFIK
Galapagos składa się z 13 głównych wysp. Każda ukształtowana została przez ogień.
OPERATOR
Widok erupcji to wielkie emocje.
Pewnie przez to, że to istota wysp Galapagos.
To ich początek. Tak się narodziły.
Operator Richard Wollocombe
pracuje na wyspach od 30 lat.
To on będzie kierował ekspedycjami, i odpowiadał za projekt Disneynature.
Byłem jedną z pierwszych osób, która odkrywała podwodny świat wysp.
Od tamtego czasu marzę o realizacji filmu
o moim ukochanym zwierzęciu:
lwie morskim z Galapagos.
Trudno o bardziej stosowny moment, aby go zrealizować.
Przez ostatnie 40 lat drastycznie spadła ich liczebność.
Są teraz zagrożonym gatunkiem.
Richard i ekipa chcą odkryć dlaczego.
Miliony lat temu
przodkowie tych lwów morskich zostali tu wypchnięci z Ameryki Północnej.
Wraz z całą zbieraniną innych rozbitków.
Wszystkich ściągnęły zbiegające się tu potężne prądy oceaniczne.
Te same prądy sprowadziły im życiodajne składniki odżywcze.
One karmiły plankton, którym z kolei odżywiały się ryby,
a tymi morskie drapieżniki.
Z czasem te stworzenia ewoluowały w nowe gatunki.
Tak wyspy Galapagos stały się niepowtarzalnym ziemskim siedliskiem.
Najnowszymi przybyszami są Richard i jego rodzina:
żona Anna oraz bliźniaczki Alorna i Thalia.
Zamieszkają tu na czas zdjęć.
Zanim opuszczą lotnisko,
będą musieli przejść bardzo ważny test.
Bagaż odwiedzających wyspy Galapagos
musi być sprawdzony na obecność niechcianych gapowiczów.
Zwierzęta, które tam ewoluowały,
są wyjątkowo podatne na wpływ inwazyjnych gatunków z zewnątrz.
Aby ograniczyć to ryzyko, ekspedycje na wyspy Galapagos
podlegają ścisłym zasadom kwarantanny.
Ekipa filmowa to żaden wyjątek.
Każde pudło trzeba wyładować i odkazić, aby usunąć wszelkie owady.
Ich ubrania są zamykane w zamrażarce na trzy dni.
Po 72 godzinach
ładują wszystko do wozów i zaczynają długą trasę przez wyspę Santa Cruz.
Ale to dopiero początek podróży ekipy.
Aby naprawdę zobaczyć te wyspy, konieczna jest łódź.
Danubio Azul będzie centrum zdjęciowym.
To dwudziestometrowa, mieszkalna łódź nurkowa,
wyposażona w sprzęt potrzebny do zbadania archipelagu.
Richard będzie z dala od rodziny przez cały miesiąc.
Czas na pożegnania.
Pa, skarbie.
- Dbaj o siebie, ukochana. - Ty też.
- Pozdrów lwy morskie. - Tak zrobię.
Dobra.
Dbajcie o siebie.
Pa.
Najcięższy moment tej pracy.
Ekipa niezwłocznie pakuje sprzęt filmowy,
wita starych przyjaciół
i rozgaszcza się w kajutach.
Kupiłam całe kilo.
REŻYSERKA
Kilo kandyzowanego imbiru, bo ponoć...
zapobiega chorobie morskiej. Mam z tym problem.
Czekolada.
To długa podróż,
więc Richard ma kiedy rozmyślać o swoich początkach na wyspach Galapagos.
W 1987 roku moja rodzina postanowiła tu przyjechać na urlop.
Na dzień dobry był snorkeling.
Udaliśmy się do ślicznej mierzei z piękną, turkusową wodą.
Widziałem ciemne kształty na bielutkiej, piaszczystej plaży.
Przypominały skały, ale się ruszały.
Wskoczyliśmy do wody.
Dosyć szybko otoczyły nas młode lwy morskie.
Ciekawe były tego, co robimy.
Jak w lustrze:
my robiliśmy piruet, one też.
Wykonywaliśmy salta, one też.
To była magiczna choreografia.
Nie mogłem uwierzyć, że dzikie zwierzę było tak ciekawskie i psotne.
Do końca życia zapamiętam to doświadczenie.
Ekipie zostało jeszcze 30 mil morskich
do pierwszej lokalizacji u wybrzeża wyspy Floreana.
Ich misją jest nakręcenie początku historii o lwie morskim.
Warunki na morzu nie są jednak najlepsze.
A część ekipy
z trudem znosi podróż.
Znalazłam lek na chorobę morską.
Czyli?
Składa się na to kilka działań.
Mam opaski na chorobę morską.
Zażyłam tabletkę na chorobę lokomocyjną.
Do tego tabletkę imbirową...
Położyłam się na płasko i czwartą godzinę wgapiam się w horyzont.
I jak ci to służy?
Wymiotowałam tylko kilka razy.
Aż 97% wysp tworzy park narodowy
i pobyt tam wymaga specjalnego pozwolenia.
Każda wyspa Galapagos ma własny charakter.
Na zachodzie leżą najmłodsze wyspy.
Fernandina, aktywnie wulkaniczna wyspa, powstała prawie milion lat temu.
Gdy wyspy z czasem osiadają, formuje się gleba i gęsta wegetacja.
Jak bujne lasy Scalesia na Santa Cruz.
Jedna z najstarszych wysp, Española, leży na wschodzie.
Cztery miliony lat erozji zostawiły ślad.
Españolę w końcu przykryją fale.
Choć pracuje tu już trzy dziesięciolecia,
Richard wciąż nie odwiedził wszystkich wysp.
Ten obszar jest dla mnie nieznany.
Nigdy nie byłem po tej stronie. Raz widziałem ją z łodzi.
Zrzucą kotwicę na wyspie Baronesa,
aby znaleźć gwiazdę wśród młodych lwów morskich.
Simon mówi, że nigdy dotąd nie było tu turystów.
Mało osób, w tym naukowców, tu bywa. Lwy morskie nie nawykły do ludzi.
Po raz pierwszy odwiedzam wyspy Galapagos...
OPERATOR
...ale całe życie chciałem to zrobić.
Jestem podekscytowany i cały w nerwach.
To pierwszy dzień zdjęć.
Od razu widać, że to miejsce tętni życiem.
Pierwszy krok ekipy to zwiad wyspy.
Tematem zajął się pilot drona, Sheldon.
Dzięki specjalnemu pozwoleniu ekipa może nagrywać wyspy z powietrza.
OPERATOR
Na północy są obłędne plaże.
Podlecę, aby się przyjrzeć.
Brzmi nieziemsko. Chyba cię rozumiem.
Już tam wchodzimy z ekipą.
Tymczasem Richard i JC zbliżają się do serca akcji.
Richard zamontował kamerę do pontonu zwanego platformą dzielną,
która pozwala mu kręcić zdjęcia tuż przy powierzchni wody.
Gdzie kręcą się ciekawskie lwy morskie.
Zwierzęta wysp Galapagos słyną z tego, że są nieustraszone.
Przyczyną tego jest brutalny charakter krajobrazu.
Ponad falami mamy palące słońce
i liche opady...
Dlatego człowiek osiedlił się tutaj dopiero 200 lat temu.
Zwierzęta, które wyewoluowały na wyspach, nie nauczyły się lękać ludzi.
Na wyspie Baronesa ekipa trafiła w dziesiątkę.
Ta wyspa nie przestaje mnie zadziwiać.
Wyszliśmy za róg
i odkryliśmy śliczną plażę, na której wylegiwały się lwy morskie.
Kolejny oszałamiający zakątek wyspy.
Odnaleźliśmy w końcu bohatera.
Natrafiliśmy na śliczną, zdrową i futrzastą kuleczkę.
Pewnie ma około tygodnia.
Ma świetną matkę, dobrze jada.
Energii mu nie brakuje.
Jest żądny przygód i lubi broić.
Idealna osobowość dla głównego bohatera.
ASYSTENTKA PRODUCENTA
Wciąż robi coś innego.
Nieustannie rozkojarza go krab czy liść mangrowca.
Wszędzie się włóczy.
Jako postać jest uroczy.
Spędziliśmy dużo czasu z tymi zwierzętami.
Codziennie je oglądamy.
Poznajemy ich osobowość, subtelności ich charakteru i zachowania.
Opuszczenie wyspy będzie słodko-gorzkim momentem.
Ekipa obiecująco zaczęła projekt
dzięki bogactwu doświadczeń Richarda w kręceniu zdjęć na archipelagu.
Kiedy zamieszkałem na wyspach,
podwodny świat był nieodkryty.
Gdy zdobyłem dyplom,
zostałem instruktorem w szkole nurkowania.
Los chciał, że trafiłem na pierwszą łódź nurkową na wyspach.
Chętnie pokazywałem Galapagos gościom, którzy dzielili moją miłość.
Pewnego razu zostałem przewodnikiem dla ekipy zdolnych filmowców,
którzy kręcili cudowny program.
Chętnie dzielili się swoją wiedzą
i obdarowali mnie podwodną kamerą.
To zainspirowało mnie do zostania filmowcem.
Nie przestało mnie fascynować bogactwo tego oceanicznego raju.
Obok tej bujnej dzikiej przyrody
mieszka tętniąca życiem społeczność.
Przez ostatnie 50 lat
rosła liczba stałych mieszkańców wyspy.
Dzielenie miejsca z lwami morskimi to codzienność.
Dla wielu mieszkańców wysp owoce morza stanowią
pożywienie i przedmiot handlu.
Miejscowy targ rybny zawsze jest pełen życia.
Ale czy nowa społeczność żyje w zgodzie z naturą?
RYBAK
Jestem Manuel Yepez, ale wszyscy mówią mi Manolo.
Ocean to moja pasja.
Uwielbiam po nim pływać.
Moja rodzina od trzech pokoleń łowi na wyspach Galapagos.
Tworzy się więź z oceanem, biosferą i zwierzętami.
Manolo to małoskalowy rybak.
Nie stanowi konkurencji dla lwów morskich.
Za jego życia popyt na ryby wokół wysp wzrósł,
gdyż do tych bogatych wód ściągały duże przemysłowe statki z całego świata.
Istnieje tu rezerwat wodny,
który zakazuje obecności takich kutrów aż do 40 mil morskich od wybrzeża.
Te granice nie zawsze są szanowane.
W 2017 roku światowe media doniosły o statku,
który złapano wewnątrz rezerwatu z 7000 martwych rekinów na pokładzie.
Na wyspach można znaleźć wiele unikatowych gatunków,
za które płaci się fortunę na czarnym rynku.
SZANUJ ŻYCIE MORDERCY
Oburzeni mieszkańcy Galapagos powstali, aby bronić swoje wody.
To była wielka kampania. Rząd w końcu się zgodził.
Rezerwat został znacznie powiększony,
aby objąć kluczowy szlak migracyjny rekinów
między wyspami Galapagos i Kokosowymi.
Rezerwat Morski Galapagos
Rezerwat Morski Hermandad
Na tym nie skończyli.
Park Narodowy Galapagos i marynarka Ekwadoru
zdwoili wysiłki, aby chronić rezerwat.
Śmiało.
Zwiększają liczbę patroli.
Ale obszar chroniony powiększył się
i muszą pilnować blisko 200 000 kilometrów kwadratowych.
Ludność Galapagos chce zadbać o ochronę ich oceanu
i wie, że do tego konieczna jest współpraca.
Mieszkamy w rezerwacie morskim, to wyjątkowe miejsce.
Ważna dla mnie
jest ochrona tego pięknego miejsca dla przyszłych pokoleń.
U wybrzeża wyspy Floreana ekipa szykuje się do nurkowania po zmroku.
Zwiększona ochrona wód wokół wysp Galapagos
daje ekipie szansę na nakręcenie najgroźniejszych drapieżników.
Po całym dniu spędzonym w głębinach
wiele stworzeń morskich wkrótce poszuka żywności bliżej brzegu.
Richard jest na nie gotowy.
Mam trzy środki obronne: niesamowity skafander z Australii,
odporny na pogryzienia rekinów,
kamerę, aby w nie walnąć, jakby coś się działo,
a także JC z kijem w torbie.
Nic złego stać się nie może.
Są odpowiednio ubrani, więc czas zanurkować.
Raz, dwa, trzy, do wody!
Najpierw pojawili się tradycyjni gawiedzie.
Lwy morskie zawsze są blisko akcji.
Specjalna błona odblaskowa z tyłu oczu
pozwala im widzieć w ciemności lepiej od człowieka.
Ze wszystkich ssaków mają także jedne z najdłuższych wąsów,
które umożliwiają im nocne łowy.
Ale nie one jedne szukają nocnych przekąsek.
To są żarłacze czarnopłetwe.
To duże rekiny, które mają nawet dwa metry długości,
a wyspy Galapagos to ważny obszar ich wylęgu.
Rekiny nie traktują Richarda ani JC jako łupu,
ale oni i tak muszą się pilnować.
Te rekiny odgrywają kluczową rolę w łańcuchu pokarmowym,
integralną dla zachowania równowagi.
Świetna robota.
Udało się, żyjemy.
Mamy ręce i nogi! Bosko!
W Rezerwacie Morskim Galapagos jest obecnie
największe zagęszczenie rekinów na świecie.
Można tu znaleźć ponad 30 gatunków,
w tym ławice rekinów młotów...
żarłaczy rafowych białopłetwych...
i żarłaczy tygrysich.
Ten podwodny świat jest tak różnorodny,
że zapewnia doskonałe siedlisko dla wszelkich rodzajów zwierząt.
Lew morski zna to jak własną płetwę.
Nauczył się korzystać z możliwości, które to stwarza.
Ekipa zmierza do odizolowanego zakątka archipelagu.
Doniesiono im o niebywałym zachowaniu.
Lwy morskie współpracują, aby złapać tuńczyka żółtopłetwego.
Dzień dobry.
Tak.
Strumienie lawy ukształtowały labirynt zatoczek,
który służy sprytnemu lwu morskiemu jako pułapka na dużych rozmiarów żer.
Rezerwat Morski Galapagos to ważne lęgowisko tuńczyka żółtopłetwego.
Te olbrzymie ryby potrafią urosnąć do 120 centymetrów i ważyć do 60 kilo.
Są o wiele za szybkie, aby je złapać na otwartym oceanie.
Ale czy ekipa filmowa zdoła nakręcić, jak lwy morskie polują na nie na wybrzeżu?
Ekipa najpierw robi zwiad wybrzeża.
Szybko odkryła pozostałości wielkiej ryby.
To doskonały dowód, że te zachowania mają miejsce.
Niebywale pozytywny znak. Świetne wieści.
Muszą się przygotować,
bo trudno będzie uchwycić kamerą tego rodzaju zachowanie.
Javier i Jeff przeszli do rzeczy.
Ustawili zdalne kamery wokół zatoczki,
aby uchwycić każdy kąt.
Nie trzeba było długo czekać na pierwszą akcję.
- Imponujące zwierzęta. - Są tam w oddali.
Jak na zawołanie przybył stary buhaj,
ale w towarzystwie innych łowców.
Lwy morskie muszą sobie nawzajem pomagać, aby plan się powiódł.
Szczęście nie jest po ich stronie.
To był świetny test dla ekipy.
Jeff i Javier niecierpliwie czekają na efekty ze zdalnych kamer.
- Znów płyną. - Rety, dużo tuńczyków.
Bosko.
Ale odlot.
Płyną.
Prosto na kamery. Świetnie.
Ile ważą? Jakieś 70 kilo?
- Pewnie tak. - Może 60?
Same mięśnie. Jakby w nas walnęły...
- Zabolałoby. - Właśnie.
Jutro pewnie zaczną polować skoro świt.
Bądźmy gotowi.
No tak, wczesna pobudka.
Jak to mówią: kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje.
Lwom morskim daje rybę.
Następnego ranka
ekipa obserwuje sytuację z nieba pod kierunkiem pilota drona Sheltona.
Namierzyłem lwa morskiego.
Mamy trzy lwy morskie.
Przypływają dwa duże tuńczyki.
Jeff i Javier założyli pełen sprzęt,
gdyż znajdą się na linii ognia.
Ostrożnie zajęli pozycje.
Szybko nadpływają.
Chyba go dorwały.
To nietypowe, że samce są tak mocno zżyte.
Przez 30 lat pobytu tutaj widzę to po raz pierwszy:
doskonale współpracują i dzielą się żywnością po polowaniu.
Coś niebywałego.
Ekipa jest wniebowzięta pracą zespołową lwów morskich.
Ale po miesiącu nad zatoczką
dokonali też jednej smutnej obserwacji.
Pośrodku niczego. I co tu mamy? Plastik.
PRODUCENT
Włókno szklane. Pewnie ze statku.
Kręcimy w różnych miejscach.
OPERATOR
Sądzisz, że są nietknięte,
bo tak są ukazywane
w dokumentach przyrodniczych.
Ale trudno znaleźć miejsca,
którego ludzkość nie naruszyła.
Naukowiec Juan Pablo Muñoz-Pérez
i reprezentant parku narodowego Galo Quezada
zbierają dane o problemie.
Nie ma miejsca na ziemi, które byłoby wolne od plastiku.
Galapagos nie jest tu wyjątkiem.
Jesteśmy tysiąc kilometrów od Ekwadoru,
w samym środku odludzi wysp Galapagos.
Łącznie jakieś dziesięć osób na Ziemi
było w tym miejscu, a natrafiamy na to.
Ponad 95% plastiku znalezionego na plażach wysp Galapagos
pochodzi spoza rezerwatu morskiego.
Paradoksem jest fakt, że te same życiodajne prądy
przynoszą też problem plastiku.
Plastik wpływa na dziką przyrodę na dwa kluczowe sposoby.
Zwierzęta mogą się w nim uwięzić albo go zjeść.
W oceanie plastik szybko rozkłada się na mniejsze cząstki.
Pożarty przez ryby podróżuje w górę łańcucha pokarmowego.
Nasze badania pokazują, że wśród ssaków Galapagos
to lwy morskie są gatunkiem
najbardziej zagrożonym plastikiem.
Wyspy Galapagos płacą cenę tego,
że globalnie ludzkość prowadzi tryb życia jednorazowego użytku.
Całe szczęście
Park Narodowy Galapagos już podjął kontrdziałania.
Sprzątają nabrzeża od ponad 30 lat.
To niebywały widok, gdy setki ludzi dobrowolnie
sprząta nabrzeża Galapagos.
Setki ludzi odwiedza te odizolowane miejsca
i pokonuje spore odległości po bezludnych wybrzeżach wysp.
Do roboty!
Chodzą tam, zbierają jak najwięcej śmieci,
przywożą je do portu,
w miarę możliwości zabezpieczają. I tak w kółko.
To wspaniałe, że inicjatywa jest doroczna.
Sprzątanie nabrzeży pomaga zaradzić problemowi.
Zebranie plastiku, zanim zamieni się w mikroplastik,
wielce wspiera środowisko.
Jak dotąd w czasie projektu
nabrzeża wysp Galapagos sprzątało ponad 5000 wolontariuszy.
Zebrano ponad 94 tony śmieci.
Każdy kawałek plastiku zebrany przez wolontariusza
to jeden mniej, który może skrzywdzić lwa morskiego.
Naszym celem jest uczynić z wysp pierwsze miejsce wolne od plastiku.
Zróbmy to.
Na planie zdjęciowym
ekipa napotkała żółwia morskiego uwięzionego w plastiku.
- Żyje. - Gdzie?
Porusza nogami.
Myślisz, że to woda?
- Ona żyje. - Nie, żyje.
Masz nóż?
- Tak, do cięcia lin. - Tak.
OPERATOR
Właśnie wysunęła pyszczek spod wody.
Oddycha i żyje.
Tak.
Spróbujmy możliwie cicho.
Zacznie szaleć, kiedy się zbliżymy.
Przednia płetwa zaplątała się w żagiel.
Ewidentnie jest tu od dawna.
Jeśli teraz jej nie uratują, umrze.
Kiedy odczepiłem plastik z płetwy,
od razu rozpoznała, że jest wolna.
Choć ma zranioną płetwę, dano jej drugie życie.
Nie sposób opisać,
jakie uczucia wywołuje widok uwolnionego zwierzęcia,
do którego dociera, że może samo odpłynąć.
W czasie żeglowania wokół wysp Galapagos
ekipa spotkała różnorodnych oceanicznych podróżników.
Orki.
Podejrzewa się, że niektóre wyspy
są ważnym przystankiem dla tych elitarnych łowców,
gdy podróżują przez Pacyfik.
Manty.
Choć rosną do sześciu metrów wszerz, jedzą tylko mikroskopijny plankton.
I rekiny wielorybie.
Podejrzewa się, że ponad 600 ciężarnych samic przepływa
co roku przez północne wyspy Galapagos.
Choć są odizolowane,
te wyspy są niebywale ważne dla szerszego świata.
U wybrzeży wyspy Santiago
leży łańcuch stożków wulkanicznych, które wystają ponad powierzchnię oceanu.
Rocas Bainbridge.
Na tyłach jednej z wysp mieści się mała, piaszczysta zatoczka.
Ekipie przekazano, że lwy morskie wykorzystują tę plażę,
aby łapać zdobycz.
Filmowcy mają za zadanie nakręcić to kamerą.
Rozmieścimy tu jak najwięcej kamer.
OPERATORKA
Aby objąć jak największy obszar.
Rozstawiliśmy w wodzie sześć podwodnych kamer.
Dwie transmitują na żywo do tamtego namiociku.
Łowy mogą zacząć się w każdej chwili.
Holly i Javier od razu biorą się do roboty.
Aby ich plan się powiódł,
muszą rozstawić kamery w optymalnym miejscu.
Ale lwy morskie myślą, że wiedzą lepiej.
Szybkie przetarcie obiektywu i mogą ruszać.
Czas na szybką drzemkę w oczekiwaniu na akcję.
Strażnik parku Andy ma wartę.
Uwaga!
Lwy morskie! Widzę je.
Zmierzają na plażę!
Drużyna nurków wyrusza,
aby uchwycić lwy morskie wpływające do zatoczki.
Zagonili ławicę trzogonu muroadskiego. Nie patyczkują się.
Ale ryby mają przewagę szybkości.
Są za szybkie, aby je złapać na otwartych wodach.
Stąd lwy morskie nauczyły się zamieniać zatoczkę w pułapkę.
Trzogon przemknął obok nurków i zmierza wprost do zatoczki.
Reszta zależy od zdalnych kamer Holly.
Sukces.
Szał karmienia uchwycono na wideo
dzięki doskonałej pracy zespołowej zarówno lwów morskich jak i ekipy.
Nawet gdy ci mistrzowie połowów są w szczytowej formie,
nie ma pewności regularnych posiłków.
Co kilka lat
zmiany w oceanie utrudniają polowanie.
W normalnych warunkach
zimne prądy sprowadzają na archipelag bogate w środki odżywcze wody,
które podtrzymują zdrowe populacje ryb.
Ale podczas El Niño
zakumulowana ciepła woda na powierzchni blokuje zimną.
Lwom morskim ubywa ryb do łowienia.
Kiedy ocean się ociepli, pada deszcz.
Ekipa zastanawia się więc, czy nie nadciąga El Niño.
Musimy zadać sobie to pytanie, bo warunki są jak podczas El Niño.
To obniży efektywność projektu.
Wciąż chodzi mi to po głowie.
- Wiem. - Te warunki.
Aby lepiej zrozumieć to zjawisko,
Danubio popłynęła do najbardziej oddalonej wyspy archipelagu, Darwin.
Na pokładzie jest grupa naukowców, którzy podzielą się wiedzą o El Niño
i jak zmienia się z czasem.
UNIWERSYTET MICHIGAN
Jestem Julia Cole, klimatolożka od prawie 40 lat.
Dorastałam w Środkowo-Zachodnich Stanach, dalej od oceanu być nie można.
Zawsze marzyłam o pracy w oceanie.
Miałam szczęście i to robię.
Raz, dwa, trzy!
Jednym z najlepszych narzędzi klimatologów jest badanie koralowców.
Są naprawdę niezwykłe.
To podstawowy budulec ekosystemu rafy koralowej,
który jest życiodajny dla wielu gatunków zwierząt.
W swoich szkieletach skrywają historię środowiska.
Pobieramy próbki, które pozwolą nam ją poznać.
Julia musi przewiercić się przez koralowce,
aby wyciągnąć rdzeń.
Koralowce wraz ze wzrostem tworzą warstwy,
niczym podwodne słoje drzew.
Wraz ze wzrostem koralowca
chemia szkieletu tworzy zapis swojego środowiska.
Dzięki niej wiemy,
w jakich temperaturach rósł koralowiec.
Badając warstwy rdzenia,
naukowcy mogą zajrzeć w przeszłość.
Zespół Julii zbiera tu próbki koralowca od dziesięcioleci
i stworzył obraz tego, jak zmienia się temperatura oceanu.
Koralowce mówią nam, że nasila się
częstotliwość najsilniejszych i najbardziej szkodliwych El Niño.
Te zmiany są najbardziej widoczne w ostatnich kilku dziesięcioleciach.
Te bardzo silne El Niño
powodują, że oceany wokół wysp Galapagos
są nagle odcinane od dostaw składników odżywczych.
To zagraża łańcuchowi pokarmowemu na archipelagu.
Przez to padają populacje ryb,
ptaki z trudem znajdują jedzenie,
a czołowy drapieżnik jak lew morski
nagle traci dostęp do oceanicznego bufetu,
który zazwyczaj czeka na niego na wyspach Galapagos.
To jest dewastujące dla tych zwierząt.
Julie nie traci jednak nadziei.
Siły i energii dodaje mi fakt,
że badam wciąż niewyjaśnione kwestie
i mam swój wkład
w zrozumienie, jak zmienia się teraz świat,
a tym samym jak zmieni się w przyszłości.
El Niño może spowodować obumieranie koralowców.
Na szczęście ekipa specjalistów na wyspie Isabela
pomaga morskiemu ekosystemowi się odbudować.
To nurkowie Reef Revival,
element planu odnowy koralowców promowany przez Park Narodowy Galapagos.
Proces jest prosty.
Zebrano fragmenty koralowców
i rozwieszono je na sznurach oraz drabinach,
aby rosły w płytkiej, chronionej zatoce.
Kiedy urosną pięciokrotnie,
fragmenty są zdejmowane i przesadzane na zubożonych obszarach.
Szkółka zawiera teraz
2500 fragmentów koralowców z 12 gatunków.
Odtworzono już 6000 koralowców.
Gdy potężne prądy Pacyfiku napotykają barierę w postaci tych wysp,
tworzy się strefa wysokiej koncentracji energii.
To niezwykle kuszący plac zabaw dla lwów morskich.
Aby w ogóle marzyć o nagraniu ich,
ekipa musi dać z siebie wszystko
i być gotowa na to, czym zaskoczy ich ocean.
Liczyliśmy, że tu nagramy, jak lwy morskie surfują.
OPERATOR
Fale sięgąją tam nawet dwóch i pół metra.
Tam są lwy morskie,
ale jestem przekonany, że nas by zmiotło.
Jeszcze trochę pooglądamy.
Może znajdziemy jakiś kącik,
w którym unikniemy głównego załamania fal i uchwycimy surfujące lwy morskie.
Teraz źle to wygląda.
W międzyczasie ekipa na brzegu nie ma takich problemów.
Adrian szybko przygotował drona.
Lwy morskie ujeżdżają idealne fale.
Ekipa nurkowa postanawia zaryzykować.
Ciężka sprawa.
Na łby spadły nam trzy czy cztery bomby.
Zrobiło się całkowicie ciemno!
Zakręciło nami.
Martwię się,
że rozbijemy kamerę o dno.
Ekipa na lądzie znalazła nowy punkt obserwacyjny.
Pooja jest tam w stanie nagrywać lwy morskie surfujące wzdłuż całej fali.
- Spójrzcie! - Tak!
Ekipa nurkowa przygotowała się
na kolejną próbę uchwycenia akcji.
Ich upór od razu się opłacił.
Mamy to!
Piona!
- Brawo! - Odlot! Świetnie poszło.
Po udanym filmowaniu surfowania
i długich miesiącach na morzu
Richard urządził specjalne wydarzenie.
Jego rodzina odwiedzi go, aby poznać gwiazdy programu.
Trudno uwierzyć,
że tu przypłyną, bo zawsze kręcę bez nich.
Odwiedzą mnie po raz pierwszy w moim życiu.
Moja rodzina jest ze mną.
To wiele dla mnie znaczy.
Hejka! Jesteście!
Cześć.
Bosko!
- Jak podróż? - Uratuj mnie. Do kitu.
Zabierze ich na niezapomniane spotkanie z lwem morskim.
Zobaczcie!
Ugryzł moją płetwę.
Na miejsca, gotowi, start.
To nie jest jedzenie.
Zobaczcie!
Ale fajowo.
- Jestem lwem morskim! - Brawo.
Dzieci Richarda mają szczęście, że tata daje im takie możliwości.
Ale czy dzieci dorastające w tych mieścinach
mają szansę odwiedzić resztę archipelagu?
Na szczęście powstał nowy projekt,
który pozwoli miejscowym dzieciom odwiedzić park narodowy.
Jestem Karla, mam 11 lat.
Urodziłam się na Galapagos na wyspie Santa Cruz.
Moi rodzice pracują w miejscowym sklepie.
Otacza mnie ocean, ale prawie nie pływałam na łodzi.
Na wyspach żyje wiele unikatowych zwierząt,
których nigdy nie widziałam.
Chcę spróbować snorkelingu, aby zbliżyć się do życia podmorskiego.
Dziś jestem podekscytowana, bo po raz pierwszy
będę spać na łodzi i odwiedzę inne wyspy.
Karla dołączy do siedmiorga innych dzieci,
które wezmą udział w Galápagos Infinito, programie charytatywnym.
Przez następne trzy dni będą eksplorować razem wyspy.
Program jest możliwy dzięki hojności statków turystycznych,
takich jak Danubio.
Przewożą dzieci w odległe zakątki archipelagu,
które inaczej byłyby dla nich niedostępne.
Celem jest pokochanie tego dziewiczego krajobrazu,
aby zainspirowało ich to do ochrony Parku Narodowego Galapagos
i jego unikatowego dzikiego życia.
Obcowanie z naturą pomaga
rozwijać umiejętności życiowe i pewność siebie.
Część z nich będzie pływać w otwartym oceanie
po raz pierwszy w życiu.
Organizacja dobroczynna planuje zapewnić takie doświadczenie
raz do roku każdemu siódmoklasiście na archipelagu Galapagos.
To ma zainspirować nową generację obrońców wysp.
Choć nieustannie badane,
wyspy wciąż potrafią zaskoczyć czymś nowym.
Ekipa zmierza do odległego zakątka wyspy Isabela,
która ponoć skrywa sekretną zatoczkę.
Czyżby to była sceneria dla finału filmu o lwie morskim?
Dwa dni.
Pierwszy krok to znaleźć lwy morskie.
Wleć w tamten jar.
Jest tam krater.
- Do środka. - Tak.
Już lecę.
No popatrz.
Jest.
Niewiarygodne.
Oby były tam lwy morskie.
Trudno powiedzieć. Nie różnią się od piasku, więc...
Musisz obniżyć lot albo przybliżyć obraz.
Mam jednego.
I jest kolejny.
Jest ich cała gromada.
Genialne.
Spójrzcie. Coś niesamowitego.
Kolejne pytanie brzmi, jak tam wejść.
Tak.
Uważa się, że lwy morskie docierają do zatoczki
podwodnym tunelem przez urwisko.
Mam wątpliwości, czy zdołamy tam wejść.
- Strach tam wpływać tak czy siak. - Jasne.
Richard i Javier wypłynęli, aby zbadać podwodny tunel.
Nie uwzględnili jednego ryzyka.
Gdy fale nad nimi uderzają w wąskie wejście do tunelu,
tworzy to nacisk na wodę,
co generuje falę uderzeniową i bezlitosny prąd wsteczny.
W jednej chwili prąd ich wciąga,
w drugiej wypycha.
Jest ryzyko, że zostaną wessani i uwięzieni.
Albo roztrzaskają się o skały wokół wejścia do tunelu.
Nie mają kontroli.
Sytuacja robi się niebezpieczna.
Ten tunel jest dostępny tylko dla lwów morskich.
Skoro Richard nie może przepłynąć pod klifem, musi przejść górą.
Ale klif wokół zatoczki ma 30 metrów wysokości.
Ekipa ma jednak tajną broń.
Specjalista od dostępu linowego, Tomas Espinosa,
ma za zadanie znaleźć trasę dla Richarda.
Jestem nowicjuszem w zakresie wspinaczki
i trochę boję się wysokości.
Stąd pewnie jestem nurkiem.
Szczerze boję się zejścia do tej jaskini.
Nie mogę się jednak doczekać, aby odkryć, co tam jest.
Nigdy tam nie udało mi się wejść.
Założono mu uprząż. Za późno już, aby się wycofać.
- Miłej zabawy. - Dzięki, ziom.
Ostry spadek.
Ciało i umysł krzyczą: „Co ty wyczyniasz?”.
Ostrożnie. Dobrze.
Krok po kroku.
Tak.
- Pomóc? - Już.
Widać, że jest sporo luźnych skał.
- Mnóstwo. Spójrz tam. - Nie patrz w dół.
Rety. Serio...
- Stopy dobrze? - Jest niepewnie.
Nie chcę wybić tamtej skały.
Raczej szybko tego nie powtórzę.
Zostanę przy nurkowaniu.
Richard z ulgą wrócił do strefy komfortu.
Ta zatoczka jest wszystkim, na co liczył.
Od lat marzyłem o nakręceniu tego filmu.
Trudno o lepsze zakończenie.
Lwy morskie się popisały. Jak na zawołanie.
W trakcie zdjęć do Lwów morskich z wysp Galapagos
ekipa Disneynature spędziła więcej czasu z tymi zwierzętami
niż większość osób na Ziemi.
Uzyskali nowy wgląd w ich niezwykłe życie...
nad falami i pod nimi.
Byli też świadkami tego, jak rosną zagrożenia dla wysp.
Ale coraz większa społeczność bohaterów z różnych dziedzin
jest gotowa zmierzyć się z tym wyzwaniem
i dołożyć swoją cegiełkę do ochrony tego magicznego miejsca.
Jedno wspólne rozwiązanie dla wszystkich to zainspirowanie przyszłego pokolenia
i budowa więzi dzieci z naturą...
Niech niosą w sobie nadzieję.
Rozwijająca się społeczność połączona w jednej misji:
ochrona tego wspaniałego miejsca
i jego konserwacja dla przyszłych pokoleń.
Cały dzień kręcimy lwy morskie
i jeden postanowił wspiąć się na naszą łódź.
Napisy: Przemysław Stępień