Hollywood meet succes in recettes en Academy Awards.
Hoe meet jij succes? Want je recettes en het feit dat je nooit...
Ik heb nooit een Oscar gewonnen.
Hoe meet je succes? - De waarde van het werk.
Actie.
Rond 1998 zat ik opnieuw in een dip.
Ik was een outsider in de Amerikaanse filmindustrie.
OP DE SET KUNDUN / 1997
De laatste film die enige erkenning had gekregen...
en waarmee iets was verdiend, was Casino.
En trap hem een paar keer.
Er was me niets aangeboden, maar ik had zelf projecten die ik wilde uitvoeren.
We hadden Bringing Out The Dead gemaakt.
Marty wilde grotere films maken, met een groter budget.
Hij zei dat hij zichzelf zag als een frescoschilder...
die steeds grotere werken maakte.
Ik moest geld vinden.
Om de financiën rond te krijgen, zocht ik een redder in nood.
En toen kwam ik Mike Ovitz tegen.
Die had een nieuw bedrijf en zei:
'We hebben een jonge acteur, Leo DiCaprio.'
Die kende ik via Bob De Niro.
Ik zei: 'Hou die knul in de gaten. Hij is heel interessant.'
Leonardo, hier.
Hoe is het om een sekssymbool te zijn?
Ben ik dat?
De genomineerden voor Acteur in een bijrol zijn:
Leonardo DiCaprio, What's Eating Gilbert Grape?
EERSTE OSCARNOMINATIE OP ZIJN 19E
Welke Scorsesefilm zag je het eerst?
Ik had This Boy's Life gedaan met Robert De Niro.
Daarna besloot ik om al Marty's films te bekijken.
Zeker al z'n films met De Niro erin.
Ik hing op de bank en bekeek al die VHS-banden.
Geloof me. Ik ben een kei, een kanon.
Die films maakten grote indruk op mij als jochie.
Na Titanic was ik niet langer die indie-acteur.
Ik werd iemand die z'n eigen projecten kon financieren.
Dus was het van: 'Wat wil je doen?'
Ik zei: 'Waar is Martin Scorsese mee bezig?'
5. METHOD-REGISSEUR
We brachten Leo en Marty bijeen.
Ik kende Marty alleen van in het voorbijgaan.
Dit was officieel.
Hij zei dat hij Gangs of New York wilde doen.
Ik zei: 'Zeg maar dat ik meedoe. Het script kan me niet schelen.'
Wanneer vond je dat boek? - 1 januari 1970.
Nog voor je Mean Streets had gemaakt.
Ik wilde het na Raging Bull doen, maar kreeg de financiering niet rond.
Hij wilde die film al jaren maken.
Het is de ontstaansgeschiedenis.
De geschiedenis van de stad fascineerde me, en van de bendes.
Zoals de 40 Thieves.
De maatschappij ontstond op straat.
Met name in Five Points, rond 1850 de ergste sloppenwijk ter wereld.
Ik wilde die wereld scheppen, die nog nooit op film was gezet.
Bij mij in de buurt gingen die verhalen rond.
OPENINGSSPEECH OP DE SET
Het leek me geknipt voor een film, hoe meer ik erover hoorde.
Het was geen stad, maar een staat in oorlog.
Ik daag u uit...
volgens de aloude oorlogswetten...
Ik liet Daniel afbeeldingen uit die tijd zien.
Ik opende het boek en daar was Bill the Butcher.
Hij leek er precies op. Ik zei: 'Kijk nou. Je moet die film wel maken.
Je hoeft alleen je snor te laten staan.'
De historische figuur werd als een held beschouwd in die gemeenschap.
Bill 'The Butcher' Poole vocht met elke Ier die hij tegenkwam.
...wie de scepter zwaait over Five Points.
Wij nativisten, die ingeborenen zijn van dit prachtige land?
Of de buitenlanders?
Dit verhaal was bijna profetisch...
vanwege dat absurde idee van nativisme.
Vuile, smerige Ier. Bij wie hoor je?
In dit land spreken we Engels. Zie je dit mes?
Met dit mes zal ik je Engels leren spreken.
Ik heb een migratieachtergrond.
Ik leerde steeds meer over het welkom dat immigranten hier kregen.
Ga terug naar Ierland.
Dat begon met de Ieren.
De Ieren leerden ermee om te gaan. Maar ze moesten wel terugknokken.
Ze vochten met de Know-Nothings en de Wide-Awakes.
Dat waren namen, zoals The Proud Boys nu.
De Ieren moesten hun plek veroveren.
De oproerkraaier bisschop Hughes zei: 'Als je katholieke kerken platbrandt...
branden wij protestantse kerken plat.'
Ze vochten bij Mulberry en Mott Street.
Toen ik jong was, zaten we op hun grafstenen.
Dat was de oude wereld.
Het lijkt net New York. Prachtig.
Het was net sciencefiction.
Dit is Five Points. - Inderdaad.
We wilden Downtown New York in Cinecittà Studios nabouwen...
omdat Fellini en Pasolini daar films hadden gemaakt.
Dat vond ik belangrijk. Ik weet nog dat George Lucas me kwam opzoeken.
Hij zei: 'Niemand maakt zo nog films.
Zo'n set zal nooit meer worden gebouwd.'
Het was een miljoenen-epos. Ze bouwden het New York uit die tijd na.
Wat een verantwoording voor zoiets groots.
Wil je die wel? Het was een beangstigende onderneming.
De lever.
De nieren.
Het hart.
Daniel en Marty hadden al samengewerkt.
Die eerste dag op de set bespraken ze hoe je het vlees moest snijden.
Daniel had een slager bij zich. Dat ging zo een paar uur door.
Terwijl de hele set zat te wachten, hadden zij het over kotelet of lendenstuk.
Dit is dodelijk.
Dit ook.
Slagader. Dodelijk.
Nu jij.
Zo'n intensieve samenwerking tussen acteur en regisseur...
had ik nog nooit meegemaakt.
Martin is zoekende. Hij moedigt je aan om dieper te gaan.
De vreugde die hij uitstraalt, de aanmoediging...
Kijken hoever je iets kunt doorvoeren.
Oeps.
Was dat niet de keer dat je je neus brak?
Ik zat zo onder dat het niet opviel dat het mijn bloed was.
Het was mijn idee. Eigen schuld.
Ik heb ervoor mogen boeten.
Wat zal het zijn? Ribstuk of kotelet? Lende of schenkel?
De lever. - De milt.
Ik was zo lang door dat project geobsedeerd geweest, dat ik alles gaf.
Ik botste zelfs met Harvey Weinstein.
Harvey was een verkoper en een boef. Geen kunstenaar.
Maar hij wilde aanzitten met de kunstenaars en dat kon op deze manier.
Marty wil het project gedaan krijgen.
Daardoor kan hij met de lastigste producenten samenwerken.
En dat is een groot talent.
Want zulke grote films maak je alleen als de financiering navenant is.
Hij was dol op film en wilde spektakels maken als in de jaren 50 en 60.
Zoals David Lean of Metzger.
Ik ook, maar dan op mijn manier.
En dan het frame uit.
Ik wilde iets maken wat authentiek overkwam...
voor zover ik het begrepen had na jaren studie en research.
Maar hij moest een film verkopen.
Het ergste vond hij de hoeden. Die wilde hij niet.
Ik zei: 'Iedereen droeg toen een hoed. Wat wil je nou? Dat deden ze toen.'
Even je gezicht zien.
Niks aan de hand.
Maar hij wilde het publiek niet afschrikken met iets wat er raar uitzag.
Of niet mooi? - Precies.
Je hebt een mooie man, mooie vrouwen. Je wilt dat de mensen dat zien.
Daar moet je iets mee. Je maakt samen die film.
Bovendien geven zij je het geld.
Dus je onderhandelt. Je moet wat toegeven, anders geen film.
Als je dit doet, beland je in een wereld vol conflict en corruptie.
Er is altijd een zekere wrijving tussen het geld, waar de macht ligt...
en de creatieve mensen...
die een verhaal met dat geld proberen te vertellen.
Ik draaide volgens m'n tekeningen, wat langer duurde.
En Harvey werd woest. Hij zei: 'Het kost te veel.'
De studio wilde een deel niet meer betalen.
Ik moest dus focussen op wat ik echt wilde draaien, wat het belangrijkst was.
Zo behield ik de controle over de rest van de productie.
De druk was enorm.
Martin is een kooivechter.
Hij staat aan het eind nog overeind.
Ik vocht voor wat ik nodig had. M'n zwakke punt was...
dat ik het script steeds veranderde.
Ik heb nog steeds geen verhaal op papier.
Er werd veel gediscussieerd over het script.
Dat bleef zich maar ontwikkelen.
Soms verzon ik het ter plekke.
Dan kwamen de mensen die het voor het zeggen hadden verhaal halen.
Er hingen verschillende schrijvers rond.
Een van hen was een spion voor Weinstein.
Hij bespioneerde alles.
Hij rapporteerde al onze wandaden en dergelijke.
Op een gegeven moment ging Martin door het lint en gooide z'n bureau uit het raam.
Hij zat op de derde verdieping geloof ik.
Ik loop naar binnen, zie de producent en gooi een bureau omver.
De associate producer zegt: 'Dat is zijn bureau niet.'
Het was een kruitvat. Iedereen was...
Het viel niet mee.
Scorsese's langverwachte Gangs of New York gaat in roulatie.
Hallo.
De film ging ver over het budget.
Ik deed er alles aan om zoveel mogelijk publiciteit te krijgen.
Marty is hier om iets van dat kostbare geld terug te verdienen.
Ik weet niet eens wat een film verkoopt. Er op tv over praten helpt blijkbaar.
Laten zien dat je vriendelijk bent.
Gangs of New York opent op vrijdag. Applaus voor Martin Scorsese.
Gelukkig verdiende de film goed. Het was een grote film qua recettes.
En de critici vonden hem geweldig.
MOEDIGE, ZELDZAME VISIE. SCHITTEREND.
Maar Gangs was onderhand... Het was een obsessie.
Het was zo'n project dat, zelfs als het klaar is...
eigenlijk nooit echt af is. Het is nog steeds niet af.
Dus wat mij betreft... Weet je...
Ik heb hem gemaakt, zo goed als mogelijk onder de omstandigheden.
Tijd om het los te laten. Diep adem te halen.
En dat heb ik uiteindelijk gedaan.
Want in dat stadium van m'n leven vond ik vastigheid, en dat was Helen.
Helen nam contact met me op, voor we elkaar ooit hadden ontmoet.
Ze stuurde me dit boek, een gebedenboek.
Met een brief.
Ik kende haar niet. Ze was een fan. Maar heel vreemd...
een jaar later ontmoetten we elkaar.
En het jaar daarna zagen we elkaar nog vaker.
Ik werkte met Helen aan een boek over de Britse regisseur Michael Powell.
Helen was redacteur bij Random House.
Ze was een van de grote redacteuren.
...een dichter in een maatschappij die door geld en technologie is overgenomen.
DOCUMENTAIRE UIT 1994 OVER JULES VERNE
Helen had een totaal andere afkomst dan Marty.
Haar oudvader ondertekende de Onafhankelijkheidsverklaring.
Een heel andere wereld, dus dat was een prachtige verbintenis.
Goed zo. - Hitchcock-perspectief.
Daar kwam Francesca uit voort.
Op 16 november 1999.
Ze kwam te vroeg. Zo'n vijf weken.
We waren ze bijna allebei kwijt geweest.
Om vier uur 's nachts.
Ze kreeg me op haar 52e.
Het was een moeilijke zwangerschap.
En ik was dus... Ze noemden me hun wonderbaby.
Wat een flinke meid.
Wat een flinke, knorrige meid.
Alles werd anders.
M'n vader was er altijd voor me.
Ik weet nog dat hij me van alles voorlas. Hij las uit de Bijbel voor.
Eke avond gingen we naar boven en las hij meer voor.
Toen hij jonger was, was hij volgens mij heel impulsief.
Hij zocht z'n weg en met m'n moeder heeft hij die gevonden.
Maar dat duurde wel even.
Na het vagevuur van Gangs of New York zei ik: 'Nu wil ik een film maken.'
Ik wilde iets doen waarbij ik me vrij voelde. Iets spectaculairs.
Start de motoren.
En toen viel het script voor Aviator op m'n schoot.
Leo had over Howard Hughes gelezen. We hadden een goed script.
Het ging over films maken, de luchtvaart...
en de liefde tussen Katharine Hepburn en hem.
Ik dacht: wauw, het Hollywood van de jaren 20 en 30. Mijn hemel.
Vliegtuigscènes, een actiefilm.
Verdomme.
The Aviator was een project waar ik als regisseur m'n ding zou doen.
Maar het bleek allerlei elementen te bevatten waarmee ik me kon identificeren.
In het echt waren ze niet zo traag. Het lijkt wel een stel modelvliegtuigjes.
Je voelde de affiniteit van Marty met Howard Hughes.
Sodeju.
Hij begreep precies die grootschalige ambitie.
'Kan niet' bestaat niet. - Te veel gyrokrachten.
Die toestellen overleven een spiraalduik niet.
Het is de climax van de film. Zorg dat het lukt.
Ik las in het script dat Howard Hell's Angels regisseerde.
En er stond: 'Derde filmjaar.' Dat was echt iets voor hem.
DERDE FILMJAAR
Hij zou ook doorgaan tot alles perfect was.
Howard Hughes monteert nu 40 kilometer film.
Hij is even obsessief als Howard Hughes. Marty is precies zo.
Heel nauwgezet.
Niet genoeg. Die klinknagels moeten helemaal glad erin liggen.
Ik wil dat elke schroef en las verzonken is.
Hij heeft hele storyboards in z'n hoofd.
Soms belachelijk bewerkelijk, als hij een bepaalde scène...
vanuit elke mogelijke hoek wil filmen.
Ik weet nog dat ik voor het eerst in de Spruce Goose zat.
Hand op de knuppel, en face.
Hand op de knuppel, rechts.
Hand op de knuppel, links.
Extreme close-up van m'n ogen.
Wide shot van boven.
En twee dagen lang die hendel overhalen.
THE AVIATOR VERWIJDERDE SCÈNES
Ik dacht dat ik gek werd.
Ik word gek.
Howard Hughes is megalomaan, maar ook geniaal in wat hij doet.
Hij heeft één zwak, dat z'n ondergang wordt: alles onder controle hebben.
Daar, Bob.
Die controle...
Het zit er nog.
...hoever ga je daarmee? Kun je alles onder controle hebben?
Ga je nog meer films met Leo maken?
Ja, want dat was een heel lang traject.
Je raakt op elkaar ingespeeld.
Bij Gangs of New York was het van: dit is onze eerste film samen.
Op die leeftijd was ik vast irritant met al m'n vragen.
Ik had vragen over het einde, de motivatie van m'n personage...
Of we doen een hobbel in plaats van een knal op de grond.
Ik zag een blik in die ogen:
'O, oké. Ik snap het. Ik snap het.'
Pas na Gangs besefte ik dat hij je zelf tot die conclusies laat komen.
Ik hou van de woestijn.
Ik herinner me één scène.
M'n personage, dat OCS heeft, zit in z'n projectieruimte.
Ze wilden hem uit die ruimte krijgen en stuurden Katharine Hepburn.
Doe onmiddellijk die deur open.
Hij wil haar niet binnenlaten omdat hij bang is voor ziektekiemen.
Dat kan niet.
Ik deed tien, twintig, wel dertig takes.
Er was iets mis. Geen idee wat.
Hij had een blik in z'n ogen... Hij zei niet wat er was, maar ik zag...
dat er iets niet klopte, dat het niet werkte.
Hij speelde verder:
'Toe nou. Ik heb je nodig. Toe, ik lijd er zo verschrikkelijk onder.'
'Moet ze binnenkomen?' 'Nee.' Ik zeg: 'Dan niet...' Begrijp je wel?
Ik kan je horen, Katie.
Ik kan je altijd horen. Ook in de cockpit met de motoren aan.
Dat komt omdat ik zo luidruchtig ben.
En toen besefte ik: o.
Het gaat erom dat hij een man wordt.
Ik ben blij dat je gekomen bent. Maar wil je nu weer gaan?
'Ik geef echt wel om je, maar nu even niet, lieverd.'
Ga nu maar. Ik zie je gauw weer.
Dat was nooit bij me opgekomen.
Hij zei niet dat ik het zo moest doen.
Maar instinctief wist hij dat iets niet klopte.
Hij wilde niet zeggen hoe het moest. Daar moest ik zelf achter komen.
Het was een fijne ervaring en het publiek was positief.
Hij was genomineerd voor de Oscars.
Elf nominaties. - Toe maar.
Geweldig.
We kregen opvallend veel nominaties.
'AVIATOR' KRIJGT 11 OSCARNOMINATIES
Er was veel om te doen dat Marty nog nooit gewonnen had.
Scorsese, een Amerikaanse meester, heeft nog nooit gewonnen.
Taxi Driver, Raging Bull, Goodfellas, maar geen Oscar.
Dat was me opgevallen, ja.
Mean Streets was totaal genegeerd door Hollywood.
Taxi Driver nog erger. Het was gewoon akelig.
Schrader geen nominatie, ik niet. Raging Bull was anders.
Met Raging Bull ging hij winnen.
Daarom kwam King Vidor hem uitreiken. Omdat hij een soort mentor voor hem was.
De winnaar is Robert Redford...
Hij had al een berg awards moeten hebben.
Hij was vaak genomineerd.
Barry Levinson voor Rain Man.
Kevin Costner voor Dances With Wolves.
Gangs had elf nominaties en we verloren ze allemaal.
...naar Roman Polanski.
Bij Aviator dacht ik: misschien geven ze hem dit keer.
Verheugt u zich erop?
Met enige reserve.
Het is een grote film. Hopelijk wordt hij door de Academy erkend.
Zonder twijfel.
Als het nu gebeurt, zou dat heel speciaal zijn.
Het was m'n eerste uitreiking.
Ik zat recht achter hem en het was van:
Cate Blanchett won.
Cate Blanchett in The Aviator.
Thelma Schoonmaker.
Deze is evengoed voor jou als voor mij, Marty.
Kostuums won. Iedereen won.
En de Oscar gaat naar...
Clint Eastwood voor Million Dollar Baby.
Hoe graag wil je een Oscar?
Voor mij, persoonlijk...
is het moment voorbij.
Het is deels het geweld.
Maar ook omdat hij er iets op tegen heeft om het je door de strot te duwen.
Hij vertelt je niet wat je moet denken, wat veel andere films wel doen. Hij niet.
Je moet het voelen.
Geen afgeronde moraal. Dat is zijn signatuur als filmmaker.
Hij heeft er geen interesse in om je de moraal van het verhaal te vertellen.
Z'n films gaan over de dingen, zonder analyse...
die we nooit zullen begrijpen aan onszelf.
Dat laat hij zien. 'Zo voel ik me.'
Hij laat de personages zien en dan is het aan ons om er chocola van te maken.
Neem New York, New York.
Voor het einde liet ik ze bij elkaar weglopen.
George Lucas zei: 'Je verdient tien miljoen meer als ze elkaar krijgen.'
Dat klopt. Daar heeft hij helemaal gelijk in.
Maar ik kan dat niet. Ik kan je geen happy end geven. Ik weet niet.
Dus Hollywood, daar hoor ik niet thuis. Ik heb die mentaliteit niet.
Ik bewonder het, en een deel van mij wilde zo zijn.
Maar dat is niet mijn achtergrond. Ik zou niet weten... Ik doe wat ik doe.
Toe maar.
Klaar en actie.
Heel goed, jongens.
Dat is goed zo. Heel goed.
Ik kreeg een script dat me aangreep.
Een maf gangsterverhaal, The Departed.
Het gaat over informanten.
Het speelt zich af in de wereld van de politie en de onderwereld van Boston.
Jack Nicholson speelt de gangsterbaas.
Het is net als de andere films die ik heb gemaakt.
Jack ken ik al jaren, maar we hadden nog nooit samengewerkt.
Ik gaf hem het script en het eerste wat hij zei, was:
'Geef me iets om te spelen.'
Toen besefte ik dat het personage heel erg was geschreven van, 'Ik ben de baas.'
Er stond: 'Hij is elegant gekleed.' Nee, dus. Doen we niet.
Meer een rouwdouwer.
Een man kan van alles wat hij tegenkomt iets maken.
Departed gaat over morele conflicten en over wie je kunt vertrouwen.
Want rond die tijd waren we op basis van valse beschuldigingen een oorlog begonnen.
Het Iraakse regime is antrax aan het ontwikkelen...
Het was een morele ground zero.
...en kernwapens.
Departed is daar een afspiegeling van. Iedereen verklikt elkaar.
Hij brieft informatie door aan de FBI.
Natuurlijk praat ik met de FBI.
Weten ze wie ik ben?
In Casino weten ze dat ze immoreel zijn.
Departed...
is het amorele voorbij.
De voorvertoning was in Chicago.
Het ging perfect, als een popconcert.
Ze lachten en gilden op de juiste momenten.
Die avond was een van de grote ervaringen in m'n leven.
Maar de studio vond het niks. Ze wilden dat een van hen het overleefde.
Ze vonden dat Leo's personage Billy het moest overleven.
Marty was vierkant tegen.
Ik zei: 'Waarom?' Hij zei: 'Ze hebben het vervolgrecht.'
Dat viel niet in goede aarde.
Marty zei:
SCRIPTSCHRIJVER & VRIEND
'Je wilt niet dat ze doodgaan. Maar toen ik het script las...
was dat juist wat ik zo goed vond. Ze gaan allemaal dood.
Ik dacht: die film wil ik maken. Ik, Marty. Marty Scorsese.
Wil je wel een film van Marty Scorsese?'
Iedereen moest erg lachen. Hij won de discussie en kreeg z'n einde.
Dood me nou maar.
Het was niet van: 'Hoera, wij winnen van jullie.' Het was triest.
Dat doe ik.
De studio vond de film maar niks.
Ze wilden een vervolg. Dat snap ik.
Maar dat wilde ik ze niet geven.
Ze waren heel boos en ik voelde me vreselijk.
Ik besefte dat ik niet meer voor studio's kon werken.
Maar we waren genomineerd voor een Oscar.
Dat verbaasde me, want het is een harde, rare, gemene film.
Wij drieën weten hoe geweldig het is om de Academy Award voor regie te winnen.
Bij de Oscaruitreiking in het jaar van The Departed...
zouden Francis, Steven en George Lucas, tijdgenoten van hem, de award uitreiken.
Ik dacht: hoezo?
En de Oscar gaat naar...
Martin Scorsese.
Bedankt. Alsjeblieft... Bedankt.
Moet je dat niet even controleren?
Ik ben overdonderd door deze eer van de Academy...
Ik was stomverbaasd dat ze juist die film kozen.
Het probleem was dat ik steeds kwam opdagen. En... Even afkloppen.
'Daar heb je hem weer. Nee, hè.'
Zoveel mensen gunnen me dit al jaren.
Onbekenden op straat zeggen er wat van.
Als ik bij de dokter kom, een lift in stap, dan zeggen mensen:
'Jij zou moeten winnen.' Op de röntgenafdeling.
En ik zeg: 'Bedankt.'
Ik weet eerlijk gezegd niet wat er gebeurd is.
Maar het is gebeurd.
Toen uw naam werd genoemd...
was toen het woord 'eindelijk' het eerste wat u te binnen schoot?
Goeie vraag.
Ik bedank God dat het niet eerder is gebeurd.
Want dan was ik aan mijn zwakte, hoogmoed, ten onder gegaan.
Ik was eerder niet sterk genoeg om winst aan te kunnen.
Ik ben blij dat het zo is gelopen.
Toen ik dat lachje van Steven zag...
zei ik: 'Er is iets aan de hand.'
Ik ben blij dat het zo lang heeft geduurd. Het was het wachten waard.
Formeel gezien kwam met The Departed de filmindustrie hem tegemoet.
Hij blijft maar doorgaan met z'n films.
En Leo heeft...
de fortuinlijke combinatie van talent en commerciële levensvatbaarheid...
waardoor Marty commercieel een voet tussen de deur kreeg.
Dat was nieuw.
Het is zeldzaam dat iemand die zo populair is ook zo goed is.
Hij was niet bang. Hij ging maar door.
Hij kende geen grenzen.
De emotionele lading van wat er in Departed ontstond gaf de doorslag.
Vervolgens besloten we dat we samen nog één film wilden doen.
Het was een lastig script omdat het existentieel was en over dromen ging.
Stil maar.
Dat je nachtmerries in het hoofd van een krankzinnige terechtkomen...
zonder dat het publiek het weet.
Het was een waanzinnig collage van verschillende dingen die gebeurden.
Personages die in- en uitliepen.
Hoe ben je hier gekomen?
Ze wisten het.
Snap je het niet? Alles wat je van plan was.
Het is een spel. Dit is allemaal voor jou.
Je onderzoekt helemaal niks. Je bent een rat in een doolhof.
Het was een verontrustende film.
We wisten niet of we de waarheid vertelden of dat het ingebeeld was.
Was het fantasie?
Was het zijn illusie? We weten het niet.
Toen de acteurs hun tekst doornamen...
bleek één regel wel drie betekenissen te hebben.
Daar werd ik...
Ik kreeg...
Ik kreeg een heel lange paniekaanval.
Kom op.
Ik kon niet eens een overhemd van het hangertje halen.
Alles voelde alsof ik een hartaanval zou krijgen.
Ik moest gaan zitten en voelde... Je krijgt geen adem meer.
Dat gebeurde...
zoveel keren per dag en dan kon je niet werken.
Ik kreeg een halve inzinking van die wereld waarin we ons bevonden.
Ik wilde daar weg.
Ik weet nog dat z'n stemming drastisch veranderde.
Hij was bijna als een personage uit Peanuts met zo'n regenwolk erboven.
Ik begrijp dat goed. Films maken is een isolerend proces.
Je bent heel erg met je hoofd bezig.
Je bent met één enkel project bezig, dag in dag uit.
Dat maakt hem zo goed. Hij beleeft het.
Hij voelt de pijn zelf, heel intensief.
Je ziet eraan af dat hij in die films verwikkeld raakt.
In die zin is hij bijna een method-regisseur.
Ik heb foto's gezien op de set van Goodfellas of Casino...
waarop hij als een gangster gekleed is.
Op foto's op de set van Alice is hij gekleed in een cowboyshirt.
Dat zie je bij bijna elke film.
Hij stemt zich af op het werk, en dat is gevaarlijk.
Levensgevaarlijk.
Shutter leek dieper te gaan dan normaal.
Ik weet niet of het goed of slecht is, maar het ging dieper.
Misschien gingen de dingen in m'n privéleven ook een bepaalde kant op.
Mensen worden ziek.
Je kind groeit op. Je wordt ouder.
Je hebt nu verantwoordelijkheden waar je nooit bij hebt stilgestaan.
Al die dingen stapelen zich op.
Snap je?
Je raakt in de greep van bepaalde angsten.
Dus dat had wel een effect.
Maar ik kwam erdoorheen uiteindelijk.
Hoe dan? - De film was af.
Na diverse films samen... Ik trok het me niet persoonlijk aan.
Maar bij die film was hij in de meest belabberde stemming.
En de beste stemming bij Wolf of Wall Street.
Een, twee, drie.
Ik ben Jordan Belfort.
Niet hij.
Ik. Precies.
Voor het eerst kregen we de kans...
om een grote film te maken over losbandigheid en excessen.
Die tijd, eind jaren 80, begin 90, op Wall Street...
was als het uit de hand gelopen Romeinse Rijk.
Het was zowat een moderne versie van Caligula.
Het ging over types die totaal gefocust zijn op kapitalisme en geld verdienen.
Met geld koop je niet alleen beter eten, betere auto's, betere wijven...
je wordt ook een beter mens.
Het personage bestond echt.
Hij laat je z'n huis zien.
Hij komt naar buiten met een glas sap in z'n hand.
Ik slik 10 tot 15 keer per dag Quaaludes voor m'n 'rugpijn'.
Hij vroeg: 'Wat doe ik met het glas?'
Ik zei: 'Weggooien.'
'Dat sap kan je gestolen worden.'
We leurden langs de studio's.
Niemand wilde de versie van Leo en Marty maken.
Die wezen ze allemaal af.
Misschien had het te maken met...
een deel van de inhoud.
Iedereen keek ons aan of we knettergek waren.
Leo wist onafhankelijke financiering rond te krijgen.
En dus werden we niet belemmerd...
door de problemen die je met studio's hebt.
Managers die van meet af aan geen heil zien in wat je van plan bent.
Ik zei: 'We mogen van ze doen wat we willen.
Laten we het doen.' En hij was van: 'Absoluut, knul.
Gooien maar, die dobbelsteen.'
Heb je een voorbeeld? - Jawel. Neem de openingsscène.
Je ziet een vrouwenachterste.
Ik heb cocaïne en ik...
O, ja. Vind je dat lekker?
We wilden grenzen verleggen, bijna tot aan het absurde toe.
Je zag een aap op rolschaatsen...
of een naakte fanfare. Pure waanzin, overal om je heen.
Het was krankzinnig, chaotisch, geinig en bandeloos.
Rot op, Rocky.
Er heerste een sfeer dat je elkaar wilde aftroeven.
Dan zei iemand: 'Jonah moest een goudvis opeten in z'n scène.'
En dan zei een ander: 'Echt waar?'
Je zag ze denken: hoe kan ik daar overheen?
Scalperen, scalperen.
Je had het gevoel dat niets te gek was.
Op een gegeven moment zegt Leo tegen Marty:
'Weet je nog die keer dat Jordan Belfort vertelde...
dat een prostituee een kaars in z'n reet stak?'
En ik was van: 'O, ja. Wat grappig. Heel geinig. Wauw. Ja.'
En toen besefte ik dat hij dat wilde doen.
En ja hoor, ik mag een shot kadreren van Leo's kont met een kaars.
Het enige wat je hoorde was...
...achter de camera, de hele dag door.
Waar eet je die sushi?
Hij was 70 tijdens die film en we maakten soms dagen van 20 uur.
Hij ging maar door en hij bleef maar lachen en hij was zo vrij.
Als ik een scène zus of zo wilde spelen of een bepaalde richting op wilde...
of zei: 'Laten we de scène omgooien', dan was hij van: 'We proberen het.'
Ongelooflijk hoe hij en Leo samenwerkten.
Maar ze sloten me niet buiten.
Ik weet nog dat we een grote scène de avond ervoor herschreven.
Leo, Marty en ik zaten in een kamer te praten: 'We draaien morgen die scène.'
Mijn personage zou om een scheiding vragen.
Maar we vonden het niet kloppen dat ze om een scheiding zou vragen en dan verdween.
We haalden de boeken tevoorschijn.
'Stel dat dit gebeurt.' Zo ging het tot drie uur 's nachts.
In het script kwam ik binnen...
legde scheidingspapieren neer en zei: 'Ik wil scheiden.'
En daarmee was de kous af. Maar wat we uiteindelijk deden...
Ze liggen op bed.
Ze hebben seks, maar heel vreemd.
Dat was zo geweldig. O, god.
Ze zijn klaar en zij haat hem echt.
Dat was de laatste keer.
Hoe bedoel je?
De laatste keer dat we seks hadden.
Ze zegt: 'Ik wil scheiden.' En hij: 'Wat?'
En dan krijgen ze ruzie.
Ik zal je wat vertellen. Je neemt m'n kinderen niet mee, geniepig kutwijf.
Val dood, vuile bitch.
We schroomden er niet voor om dingen te laten zien. Ook huiselijk geweld.
Iedereen zei: 'Niet doen.' Maar we gingen tot het uiterste.
Zo gaat het. Ze loopt in de weg en krijgt een knal.
Hou verdomme je handen thuis.
Lieverd, je gaat een ritje met papa maken, oké?
Lijp van de coke grijpt hij onze dochter.
Ik ren achter ze aan.
Ga verdomme...
Ik sla op de deur...
en hij start de auto.
Ik pak een koevoet en sla daarmee.
O, jee. Pak de kleine.
Skylar.
Dus ietsje anders dan oorspronkelijk de bedoeling was.
Een nacht van tevoren verzonnen.
Het was... Ja, waanzin.
Is alles in orde met haar?
De manier waarop hij ze afschilderde...
de eerlijkheid waarmee hij de schaduwzijde van de mens toont.
Marty denkt dat we allemaal die dingen in ons hebben.
En hij veroordeelt ze niet.
Hij verkent die schaduwzijde zonder enige angst.
'WOLF OF WALL STREET' VERHEERLIJKT MISDADIGERS
PUBERAAL, VROUWONVRIENDELIJK
EEN FILM OVER EEN KLOOTZAK VERTELD DOOR EEN KLOOTZAK
Het is provocerend bedoeld. Sorry, hoor.
Het enige waar wij om geven, is rijk worden.
Want zo zijn we. Zo kunnen we worden.
We moeten accepteren dat de mens dingen wil afpakken in plaats van delen.
De bedoeling is dat het geld van de klant in jouw zak belandt.
Maar als de klant tegelijkertijd ook geld verdient...
dan is iedereen erbij gebaat. Correct?
Het probleem is de glamour van kunnen doen wat je wilt.
Weten hoe je mensen een poot uitdraait.
Het gaat niet om geld of seks.
En ook niet om wat de vrouw wil. Het gaat om wat de man wil. Macht.
Het draait om macht. Altijd.
De controverse rond Wolf of Wall Street begon in de social media-tijd.
Het werd online breed uitgemeten.
Maar toen de film in roulatie was, gingen heel veel mensen ernaartoe.
Het is ronduit schunnig hoe ze met geld omgingen en wat ze mensen aandeden.
De film moet die mentaliteit laten zien.
We wilden een portret maken... - Leo. Leo.
...van onze cultuur.
LEHMAN TREFT WERELDMARKTEN
Wolf of Wall Street was een hit. - Inderdaad, ja.
We beseften hoe gestoord alles was. We zagen het zich ontwikkelen.
Veel van de mensen die onze economie decimeerden, kregen gewoon hun bonussen.
Richting de stratosfeer.
Vlak na de première moesten Leo en ik naar Parijs.
Een stel jongeren deed in het voorbijgaan McConaughey na.
We stonden versteld.
Die film liep als een trein. Het was Leo's grootste film in Frankrijk.
Moet je nagaan. Groter dan Titanic of Inception, twee enorme hits.
Het was financieel Marty's succesvolste film.
Wolf of Wall Street is iets...
Mensen van mijn generatie hebben geen benul wie hij is.
Maar als je zegt, de regisseur van Wolf of Wall Street, zijn ze van: O, die.
Dat soort dingen. Maar toen liep het uit de hand.
Martin Scorsese.
Geniet ervan.
Hij houdt er niet van om herkend te worden.
We gingen niet meer uit eten omdat mensen midden onder het eten naar ons toe kwamen.
Ik weet nog één keer dat hij meeging om tegenover ons pizza te halen.
Dat zal ik nooit vergeten. Dat was het hoogtepunt van m'n leven.
Ik weet nog dat we daar zaten. We aten onze pizza. Niemand viel ons lastig.
Ik maakte een foto van hem met z'n hoed. Echt te gek.
Er was geen privacy meer.
Dus hij zat thuis, op kantoor of op z'n werk.
Hij is altijd bezig. Hij zit nooit te niksen.
Zelfs als hij zogenaamd niks doet, doet hij wat.
We praten later. - Even drie minuten om...
Dit is de kladversie van de storyboards.
We verwerken de herzieningen en maken een nettere versie.
Hij produceert enorm veel.
Filmmakers die hij heeft ontdekt en wil helpen, of vrienden van hem.
Er zijn 20 tot 40 projecten waarvan Marty coproducent of executive producer is.
Interessant.
En dan is er de Film Foundation.
Marty heeft zich altijd ingezet voor film.
Hij denkt continu na over welke films er gerestaureerd moeten worden.
Dat is voor hem geen werk maar een tweede natuur.
Marty heeft de films van Powell en Pressburger gered.
Daar zette hij zich voor in. Nog steeds.
Film Foundation heeft tot nu toe aan 900 films gewerkt.
Dan is er nog het World Cinema Project, hetzelfde maar dan voor wereldcinema...
uit landen die de faciliteiten niet hebben om films te restaureren en te bewaren.
Het is als schilderijen die verdwijnen als niemand ervoor zorgt.
Als niemand ze ophangt, verdwijnen ze.
Zijn levenswerk, naast films maken...
is doorgeven aan de volgende generatie hoe belangrijk cinema als kunstvorm is.
We moeten het afstemmen met het kantoor van George Lucas.
Dus, de Film Foundation. Speelfilms, documentaires...
We werken nu aan reclames. Reizen.
Ah, en de tandarts.
Die vind je leuk. - Het is een aardige man.
De enige plek waar ik rust krijg.
Doe mij maar een wortelbehandeling.
Je kunt niks doen in die stoel. Dus een wortelbehandeling.
Ze verdoven je. Dat is wel vervelend. Maar anders...
Zit je daar anderhalf uur.
Ik ben hier weg.
Toen ik begon als Marty's assistent...
Hij was nogal opvliegend. Hij raakte snel gefrustreerd.
Je werd soms zo boos...
dat je de telefoon kapot sloeg. - Dat lucht op.
Hang je te hard op?
Jaren geleden gebeurde dat vaak.
Het stomme was dat ik de telefoon nodig had.
Eerlijk waar.
Het was er niet altijd even vrolijk.
Vooral 's ochtends als de auto niet kwam opdagen en hij te laat was.
Dan merkte je dat... Dan was de sfeer wel gespannen.
De ommezwaai kwam toen we aan Living in the Material World werkten.
Ze zeggen dat ik de Beatle ben die het meest is veranderd. Maar daar gaat het om.
Het punt is...
Als je niet God-bewust bent, moet je wel veranderen, want anders...
Ik leerde over mediteren van die film over George Harrison.
Terugtrekken en de woede stillen.
De woede is er nog steeds, maar schreeuwen doe je in je hoofd.
Zeg: 'Oké. We gaan dit doen.'
En natuurlijk met liefde. Dat is cruciaal.
Kijk naar dat kippetje. - Het is een gekko.
Cathy, Francesca en ik hadden elk een andere vader.
Het lag helemaal aan de periode in z'n leven.
Toen ik klein was, had hij een baard.
De grote, enge baard en de...
Hij fronste z'n wenkbrauwen, als teken van hoe boos hij was.
Dat heeft hij nog steeds. Die woede voedt z'n werk.
Maar nu is hij meer...
SERAFINA, KLEINDOCHTER
Hij is meer hier.
Haal die hartjes weg.
Ik heb alleen...
Ja. - Ziezo. Klaar.
Hij probeert vaker bij het avondeten te zijn.
Het avondeten is bij ons heel belangrijk.
Mam, we moeten je verstoppen.
Nee, geef het haar gewoon. - Snel de kast in.
En dan gingen we de woonkamer binnen.
Voor een paar uurtjes...
om een film te zien, te praten of gewoon samen te zijn.
Ja.
Wil jij een vampier zijn?
Ik ben gedoemd om er een te zijn.
Hoor je dat?
Auw.
De woede vreet aan je. Zo is het al die jaren geweest.
Wonder boven wonder kwam ik eroverheen. Je kunt niet leven met jezelf.
Maar dat zal toch moeten als je wilt leven.
Hij is veel rustiger nu... hij ouder is.
Maar...
hij maakt zich zorgen over mij...
en hij maakt zich ook veel zorgen...
over mijn moeder.
Ik ga naar bed. Welterusten.
Niet veel mensen weten dat m'n moeder ziek is.
Ze kreeg Parkinson toen ze 30 was, meen ik.
Ze had een vroeg stadium van Parkinson.
Dat was voor ze m'n vader ontmoette.
Jij zat op dat kantoor.
Op een gegeven moment zei je dat je me een brief had gestuurd.
Ik zal het geen fanmail noemen, al was het dat natuurlijk wel.
Jij joeg...
achter me aan op je kantoor.
Ik joeg niet achter je aan. Eerlijk niet.
Je liep in de weg.
Ik wilde een film maken.
We maken hier films.
De mensen zien...
Ze kijken naar hem en zien z'n films en de awards en wat al niet meer, maar...
m'n moeder staat centraal in z'n leven.
Nog eentje.
Toen ik klein was, was het nog niet zo vergevorderd.
Maar hoe ouder ik werd, hoe erger het werd.
Ze kon niet meer lopen.
Er waren momenten dat hij op de set was en...
ze viel en hij moest stoppen om naar het ziekenhuis te gaan.
POUR MA GRANDE PIVOINE GEREGISSEERD DOOR FRANCESCA SCORSESE
Hij werd er wanhopig van.
Ze zijn zo close.
Wat wil je?
Ik wilde de...
Wat?
De kalender?
De catalogus.
O, de catalogus.
Ligt die in deze kamer?
Die ziekte is zo zwaar.
Maar dat zou je niet zeggen.
Zoals hij ermee omgaat.
Je kunt gerust stellen dat als Marty dat niet had doorgemaakt...
hij niet zo aanwezig zou zijn, zo in het hier en nu.
Hij heeft geleerd dat een kunstenaar egocentrisch kan zijn in z'n werk...
maar niet egocentrisch hoeft te zijn in z'n leven.
Na Last Temptation of Christ wilde ik de diepte in.
Toen ik Silence in september '89 las, zei ik: 'Dat moet ik verfilmen.'
Het plaatst vraagtekens bij wat de essentie is van die revolutionaire...
manier van denken, het christendom.
Het is waargebeurd en speelt in 17e-eeuws zuidelijk Japan.
Er was een conflict tussen missionarissen en de Japanse overheid.
Het leidde tot 35.000 martelaren. Dodelijke slachtoffers.
Wat er met Rodrigues gebeurde, een van de missionarissen, is nogal wat.
Wat mij interesseerde was dat sommige missionarissen afvallig werden.
Ze gaven dus hun geloof op.
Als je je geloof niet opgeeft, worden de gevangenen boven de kuil gehangen...
tot je het wel doet.
Hun levens vloeien weg, druppel voor druppel.
Silence, meer dan welke film ook...
worstelt met de vraag wat het werkelijk betekent om christen te zijn.
Als je je geloof niet afvalt, worden ze niet gered.
De hoofdpersoon is arrogant.
Hij zegt dat hij z'n geloof nooit opgeeft.
Maar hij doet het toch om anderen te redden.
Het enige christelijke gebaar dat hij maakt in de hele film...
is z'n geloof opgeven.
Hij beseft wat Jezus werkelijk van ons vraagt.
Wat hij wil dat hij doet. Wat hij is. Wie hij zal zijn.
Aan het eind van het verhaal verloochent hij het christendom dat hij verkondigt.
En daarmee vindt hij het ware christendom.
Wat betekent dat?
Hij geeft z'n trots op, toch? - Nederigheid is cruciaal.
Dat je nederig leert zijn.
Dat is het mooie van het verhaal.
Het opvallendst aan de film vind ik de epiloog.
De film eindigt als een soort liefdesverhaal...
tussen de priester en Kichijiro, een arme sloeber.
Hij doet vreselijke dingen. Hij is een verrader. En egoïstisch.
Die man doet steeds weer hetzelfde.
Hij zoekt de openbaarheid op, wil een christen zijn.
Maar dan verraadt hij iedereen, inclusief de priester.
Er is ook het Johnny Boy-personage, toch?
Precies. Dat is Judas, die Johnny Boy.
Kichijiro, Johnny Boy.
Hij is de zondaar.
Sorry dat ik zo zwak ben.
Marty vereenzelvigt zich het meest met Kichijiro in die film.
Help me, Eerwaarde. Neem de zonde weg.
Jezus zei: 'Bij de hogepriesters heb ik niks te zoeken. Die redden zich wel.
De zondaars moet ik helpen.'
Je ziet het in Mean Streets en Raging Bull.
Je ziet het in Goodfellas.
En het bereikt een hoogtepunt in Silence.
Dat je sympathie opbrengt voor zo'n sloeber.
Kichijiro is de leraar.
Want aan het einde...
is het bijna alsof Jezus via hem...
Rodrigues bijbrengt wat liefde echt is, en vergeving en medelijden.
Zie je jezelf als christen?
Ik denk het wel.
Dat geloof ik wel.
Ik moest het afwijzen, vinden, opnieuw afwijzen, zoeken...
en uiteindelijk er troost in vinden.
We hebben allemaal onze twijfels, angsten...
Maar tegen de tijd dat je het begrijpt, ben je dood.
Dus het is...
alsof je op de tast door een donkere kamer gaat, op zoek naar iets.
Maar je blijft vooruitgang boeken.
Ik vind z'n films steeds gejaagder overkomen.
Vooral The Irishman.
Ik had van Casino tot The Irishman niet meer met De Niro gewerkt. Een hele tijd.
Casino was de laatste van dat soort films. Irishman is anders.
Al is het milieu vergelijkbaar.
Heel anders.
Marty zoekt materiaal dat goed bij hemzelf aansluit.
Dat zag je met The Irishman.
Een buitenbeentje trekt zich terug om te sterven.
Het meest memorabel is dat Bobs kinderen hem in de steek laten.
GESLOTEN
Peggy. Ik wil alleen praten.
Dat is de prijs voor zo'n idioot eerzuchtig leven dat hij dacht te leiden.
Dat is de tol.
Bob De Niro in z'n eentje in het bejaardenhuis.
Hij weet niet eens wanneer het Kerstmis is. Hij is alleen en heeft ervoor betaald.
Zijn genade bestaat in eeuwigheid.
Goed, ik kom gauw weer langs.
Waarschijnlijk na de kerstvakantie.
O. Oké. - God zegene je.
U ook. Bedankt.
Is het Kerstmis?
Bijna.
Ik ga nergens naartoe.
Toen Bob me het boek gaf, moest hij huilen.
Mensen worden ouder. Daar gaat het over.
Dus ik zei...
Na alles wat ze hebben meegemaakt...
Uiteindelijk wacht ons allemaal hetzelfde lot.
We gaan onze ondergang tegemoet.
The Irishman werkte voor mij op een soort parallel niveau.
Je ziet die geweldige mensen...
na al die jaren die ze met elkaar hebben samengewerkt.
De dingen die we samen hebben gedaan... Ik ben dankbaar dat we toevallig...
Maf toch?
We waren twee jochies Downtown die elkaar een beetje kenden.
En ineens gebeurt er van alles.
Dat is wel bijzonder.
Ik denk dat Marty alles wat hij doet vol overgave doet.
Dat verandert nooit. God zegene hem.
Er zijn veel grote filmmakers.
Maar hij zou het nog voor niks doen.
Hij zou hoe dan ook films maken.
Film heeft hem van jongs af aan verteerd en dat is altijd zo gebleven.
KILLERS OF THE FLOWER MOON PREPRODUCTIE
Merk je nu dat je niet meer bij elke film...
zoveel van jezelf kunt geven en als je dat wel deed, zou je waarschijnlijk...
Dat zegt m'n dokter, ja. - ...sterven?
Dat zei dokter Klein twintig jaar geleden al.
Hij zei: 'Dit kun je niet elke keer zo doen. Dat wordt je dood.'
We moeten de hele eenheid verplaatsen.
OP DE SET KILLERS OF THE FLOWER MOON
Ik vond het moeilijk om niet te regisseren.
Om langere tijd geen film te maken.
Drie, dan twee, een. En dan twee, en dan hebben we het.
Dat was goed.
Vanaf hetzelfde punt?
Vanaf 'Ernest Burkhart...'? - Prima. Ja. Oké.
Wat nu?
Klaar? - Camera's gereed.
Oké, en actie.
Vertaling: Edward Rekkers