Hollywood đo thành công bằng doanh thu phòng vé và giải Oscar.
Anh đo thành công như thế nào?
Anh không mạnh về doanh thu và chưa có...
Tôi không biết nói gì. Không có giải Oscar.
Anh đo thành công thế nào?
Giá trị của tác phẩm.
Diễn!
Đến năm 1998, một lần nữa, tôi rơi vào giai đoạn trầm.
Có thể nói khi đó tôi ở ngoài lề ngành điện ảnh Mỹ.
PHIM TRƯỜNG
Bộ phim trước đó thực sự có được chút ghi nhận,
và ít nhất cũng kiếm được tiền là Sòng Bài.
Đúng, và đá thêm vài cú.
Họ không mời tôi cho dự án nào
và có một số dự án tôi muốn thực hiện.
Marty và tôi vừa làm xong Bringing Out The Dead.
Lúc đó, Marty muốn làm những phim có ngân sách ngày càng lớn hơn.
Anh ấy xem mình như là một họa sĩ vẽ tranh bích họa,
muốn vẽ những bức tranh ngày càng lớn hơn.
Nhưng tôi phải tìm nguồn tiền.
Và để có kinh phí thực hiện, tôi cần một chiếc phao cứu sinh.
Đó là lúc Mike Ovitz xuất hiện.
Vừa mới lập công ty, anh ta đến gặp tôi và nói
"Chúng tôi có một diễn viên trẻ, Leo DiCaprio. Anh nên gặp",
và tôi đã biết cậu ấy qua Bob De Niro.
DIỄN VIÊN
Tôi nói "Hãy để mắt đến cậu nhóc ấy. Cậu ấy rất thú vị".
- Leonardo, nhìn đây nào! - Leonardo!
Bạn thấy thế nào khi là biểu tượng gợi cảm?
Tôi là biểu tượng gợi cảm ư?
GỢI CẢM! ĐẶC BIỆT
HÔN ANH ĐI
Các đề cử cho hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc là
Leonardo DiCaprio trong Điều Gì Đang Ăn Mòn Gilbert Grape?
ĐỀ CỬ OSCAR ĐẦU TIÊN, 19 TUỔI
Lần đầu anh xem phim của Marty?
Tôi từng đóng Cuộc Đời Chú Nhóc cùng Robert De Niro,
nên tôi quyết định xem toàn bộ danh sách phim của Marty.
Tất nhiên là những phim có De Niro tham gia.
Tôi ngồi thoải mái trên ghế sofa, xem từng cuốn băng VHS.
Tin tôi đi, Jerry, tôi rất giỏi. Tôi thực sự giỏi.
Những bộ phim này ảnh hưởng sâu sắc đến tôi từ khi còn trẻ.
Và sau Titanic,
tôi không còn là một diễn viên phim độc lập nữa.
Tôi đã có thể tự đảm bảo kinh phí cho các dự án của mình.
Vậy nên câu hỏi là "Anh muốn làm gì?"
Tôi nói "Tôi muốn làm với Martin. Anh ấy có dự án nào?"
TẬP 5 ĐẠO DIỄN NHẬP VAI
Chúng tôi bố trí để Leo và Marty gặp nhau.
Tôi từng gặp Marty, nhưng chỉ là xã giao.
Đây là buổi gặp chính thức.
Anh ấy nói luôn muốn làm Băng Đảng New York, đúng không?
Tôi liền bảo "Nói với anh ấy là tôi tham gia.
Kịch bản nào cũng được. Cứ làm thôi".
BĂNG ĐẢNG NEW YORK
- Ông thấy cuốn sách khi nào? - Ngày 1/1/1970.
Đó là trước khi ông làm Phố Phường Tồi Tàn.
Sau Bò Đực Nổi Điên, tôi tìm kinh phí cho nó.
Chúng tôi suýt tìm được, nhưng không đủ. Quá tốn kém.
Ông ấy muốn làm phim này từ rất lâu.
Đây là câu chuyện khởi nguồn, phải không?
Lịch sử của thành phố này khiến tôi bị cuốn hút,
nhất là chuyện về băng đảng.
Ba tôi thường kể về 40 Tên Cướp.
Về bản chất, xã hội khi ấy giải quyết mọi chuyện trên đường phố.
Đặc biệt là khu Five Points, nơi được mệnh danh là
khu ổ chuột tồi tệ nhất thế giới vào những năm 1850.
Tôi muốn tái hiện thế giới đó,
một thế giới chưa từng được thể hiện trên phim.
Ở khu tôi lớn lên, bao năm tôi đã nghe những chuyện này.
GIỚI THIỆU PHIM TRƯỜNG BĂNG ĐẢNG
Tôi luôn nghĩ sẽ là bộ phim hấp dẫn,
rồi tôi tìm hiểu sâu hơn về nó.
Không hẳn là một thành phố, đó là một quốc gia chiến tranh.
Ta thách thức,
theo luật chiến đấu cổ xưa...
Tôi nhớ đã gặp Daniel và vẫn mang ký ức về thời kỳ đó.
Khi mở cuốn sách, tôi thấy hình ảnh Bill Đồ Tể
trông y hệt anh ấy. Tôi nói "Nhìn xem,
sao anh có thể không đóng vai này?
Chỉ cần ria mép nữa thôi, trông quá chuẩn".
Nhân vật lịch sử này được xem là một anh hùng thực thụ trong cộng đồng.
Bill "Đồ Tể" Poole sống ở khu Five Points
và luôn có xung đột với mọi người Ireland anh ta gặp.
...người nắm quyền ở khu Five Points này.
Chúng ta, những người bản địa sinh ra trên mảnh đất lành này?
Hay lũ ngoại bang làm ô uế nó?
Câu chuyện này có tính tiên tri theo một cách nào đó,
bởi vì khái niệm chủ nghĩa bản địa phi lý này.
"Mày, đồ Ireland bẩn thỉu, mày là tay chân của kẻ nào?"
Ở xứ này, bọn tao nói tiếng Anh. Mày là đệ của ai? Thấy con dao chứ?
Tao sẽ dạy mày nói tiếng Anh bằng chính con dao này.
Tôi lớn lên từ cộng đồng nhập cư.
Và tôi đã hiểu nhiều hơn
về cách những người nhập cư được chào đón...
Cút về đi, đồ Ireland ngu ngốc.
...bắt đầu từ những người Ireland.
Người Ireland đã học cách đối phó với điều này.
Họ đã chịu đựng, nhưng họ phải chống trả.
Họ đã chiến đấu chống lại phong trào Know-Nothings và Wide-Awakes.
Những phong trào như The Proud Boys thời này.
Người Ireland phải giành lấy vị trí của họ.
Tổng giám mục Hughes, một nhà hoạt động nói "Các người đốt một nhà thờ Cơ đốc,
chúng tôi sẽ đốt các nhà thờ Tin lành". Họ phải đấu tranh.
Họ chiến đấu dọc bức tường giữa Mulberry và Mott.
PHỐ PHƯỜNG TỒI TÀN / 1973
Lớn lên, chúng tôi chơi trên những bia mộ của họ.
Đây là thời cổ đại với bọn tôi.
Trông giống New York thật. Tuyệt quá.
Cứ như đảo ngược thời gian.
- Đây là khu Five Points. - Chính là nó.
Chúng tôi muốn tái hiện toàn bộ trung tâm New York ở trường quay Cinecittà
vì những bộ phim của Fellini và Pasolini được thực hiện ở đó.
Điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với tôi. Tôi nhớ George Lucas đã đến thăm tôi.
Và ông ấy nói "Sẽ không ai làm phim như thế này nữa đâu.
Trường quay này sẽ không bao giờ có. Những trường quay này".
Đây là bộ phim sử thi nhiều triệu đô la,
nơi họ tái hiện New York vào đầu thế kỷ.
Trách nhiệm khủng ấy khiến tôi nghĩ "Ôi trời ơi.
Cẩn thận với điều ước của mình. Đây là một trải nghiệm đáng sợ".
Đây là lá gan.
Đây là hai quả thận.
Đây là quả tim.
Daniel và Marty từng làm việc cùng nhau.
Tôi nhớ ngày đầu bước vào trường quay
và họ đang bàn bạc về cách cắt thịt.
Daniel có một thợ mổ thực thụ đi cùng, và họ đã trao đổi mấy tiếng đồng hồ
trong khi cả trường quay ngồi đợi,
về việc chặt cả tảng hay lọc thăn.
Đây là nhát chí mạng.
Một nhát chí mạng.
Động mạch chính. Một nhát chí mạng.
Cậu thử đi.
Mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa diễn viên và đạo diễn,
tôi chưa từng thấy điều đó ở mức độ này trong đời.
Martin luôn tìm kiếm. Và nếu bạn muốn đi xa hơn,
anh ấy sẽ luôn khuyến khích bạn đi xa hơn.
Anh ấy tràn đầy nhiệt huyết, luôn động viên, khuyến khích,
chỉ để xem bạn có thể đưa mọi thứ đi xa đến đâu.
Ôi chao ơi!
Có phải lúc đó anh bị gãy mũi không?
Đúng vậy.
Có quá nhiều máu trên mặt tôi
đến mức không ai nhận ra hầu hết đó là máu của tôi.
Đó hoàn toàn là ý tưởng của tôi. Lỗi của tôi.
Tôi đã phải trả giá, có lẽ vậy.
Vậy mày chọn gì? Sườn hay cả tảng? Thăn hay chân giò?
- Gan! - Lá lách!
Tôi ám ảnh với dự án này trong nhiều năm
đến mức tôi dồn hết sức vào nó.
Nghĩa là đối đầu trực tiếp với Harvey Weinstein.
NHÀ SẢN XUẤT, BĂNG ĐẢNG NEW YORK
Harvey là một tay buôn và một tên côn đồ, không phải là nghệ sĩ.
Nhưng anh ta muốn được mời vào bàn của nghệ sĩ,
và đây là cách để anh ta vào được.
Nhưng Marty, anh ấy muốn làm phim này đến mức
anh ấy có thể làm việc với những nhà sản xuất khó tính nhất.
Quả là một tài năng lớn.
Không thể làm được phim lớn như vậy nếu không có nguồn tài chính đó.
Anh ta yêu điện ảnh,
và muốn làm thành tác phẩm hoành tráng theo phong cách thập niên 50 và 60,
theo kiểu David Lean hay Metzger.
Tôi cũng vậy, nhưng tôi làm theo kiểu của tôi.
Anh ta thoát khung hình.
Tôi muốn tạo ra thứ gì đó trung thực nhất có thể,
dựa trên những gì tôi hiểu
và đã nghiên cứu trong nhiều năm.
Anh ta cũng cần bán được bộ phim.
Anh ta ghét nhất là những chiếc mũ. Anh ta không muốn ai đội mũ.
Tôi nói "Ai cũng đội mũ. Tất cả đều đội mũ.
Anh muốn gì ở tôi? Ai cũng đội mũ".
Tôi chỉ muốn thấy mặt cậu, nhóc.
Không có ý gì đâu.
Nhưng đồng thời, anh ta không muốn mất khán giả
vì một thứ gì đó trông quá lạ lẫm.
- Hay không đẹp? - Đúng. Chính xác.
Có một người đàn ông đẹp, những phụ nữ đẹp trong phim.
Bạn muốn khán giả nhìn thấy họ.
Bạn phải thỏa hiệp khi cùng hợp tác làm phim.
Và hơn nữa, họ sẽ cấp tiền cho bạn.
Đó là sự trao đổi.
Nếu không, sẽ không làm được bộ phim.
Khi dấn thân vào việc này, là bạn tự sinh ra chính mình
vào một thế giới đầy xung đột và sự đồi bại.
Sẽ luôn có sự đối lập giữa tiền bạc - tức là quyền lực,
và những con người làm nghệ thuật,
những người kể các câu chuyện bằng nguồn tiền kia.
Tôi có kiểu quay phim riêng,
dựa theo những bản vẽ của mình, nên mất nhiều thời gian hơn một chút.
Vậy nên, Harvey nổi giận.
Anh ta nói "Tốn quá nhiều tiền".
Hãng phim không muốn chi trả cho một số hạng mục.
Thế nên tôi phải thật sự tập trung
vào điều tôi muốn quay, tôi cho là quan trọng,
để kiểm soát phần còn lại của quá trình sản xuất.
Áp lực khi đó vô cùng lớn.
Nhưng Martin là một đấu sĩ.
Anh ấy sẽ là người trụ lại sau cùng.
Tôi đấu tranh vì điều tôi cần, nhưng tôi có một điểm yếu.
Đó là tôi cứ liên tục thay đổi kịch bản.
Tận bây giờ, tôi vẫn chưa viết xong câu chuyện.
Đã có rất nhiều cuộc thảo luận về kịch bản.
Câu chuyện chắc chắn tiếp tục phát triển.
Đôi khi, chúng tôi còn ứng biến tại chỗ.
Và điều đó có nghĩa là
mấy người phụ trách sẽ hỏi "Anh đang làm gì vậy?"
Có vài nhà biên kịch lảng vảng quanh đó.
Một trong số họ là gián điệp của phe Weinstein.
Và anh ta là... Anh ta theo dõi.
Báo cáo lại những sai sót của chúng tôi và đủ thứ linh tinh.
Dù sao đi nữa, có lần Martin nổi điên và ném cái bàn làm việc qua cửa sổ.
Nó ở tầng ba, nếu tôi nhớ đúng.
Tôi bước vào, thấy mấy cái bàn và nhà sản xuất,
tôi liền nhấc bàn lên và quẳng nó đi.
Và đó là bàn của...
Người cộng sự đi cùng tôi nói "Đó không phải bàn của anh ta".
Mọi thứ đều rất căng thẳng. Cô biết đấy, ai cũng...
Rất khó khăn.
Bộ phim sử thi được mong đợi
Băng Đảng New York, chính thức ra mắt trên toàn quốc.
- Chào anh. - Chào.
Bộ phim vượt xa ngân sách, vì vậy tôi thực sự mạo hiểm.
Tôi đã làm mọi thứ có thể để quảng bá bộ phim.
Tất nhiên, lý do thực sự Marty có mặt ở đây
là để cố gắng kiếm lại một phần số tiền quý giá đó.
Tôi không biết làm gì để hút khán giả.
Có vẻ như lên truyền hình, nói về bộ phim,
tỏ ra thân thiện.
Đúng, vâng.
Băng Đảng New York công chiếu thứ Sáu tới. Hãy chào đón Martin Scorsese.
May mắn thay, cách đó rất hiệu quả.
Đây là một bộ phim lớn về mặt doanh thu phòng vé.
Và các nhà phê bình yêu thích nó.
MỘT TẦM NHÌN CAN ĐẢM, HIẾM CÓ. RỰC RỠ!
Nhưng Băng Đảng là một điều gì đó ám ảnh.
Bộ phim là cái gì đó, dù tôi đã quay xong,
nó vẫn chưa hoàn thành. Vẫn chưa có cái kết.
Vì vậy, theo tôi, cô biết đấy, hãy...
Tôi đã làm hết sức có thể trong hoàn cảnh đó.
Bỏ qua đi, hít một hơi thật sâu.
Và cuối cùng tôi cũng có thể làm được điều đó.
Vì vào thời điểm đó trong cuộc đời tôi,
tôi đã tìm thấy một sự ổn định, và đó chính là Helen.
Helen đã liên lạc với tôi trước cả khi chúng tôi gặp nhau.
Cô ấy gửi cho tôi một cuốn sách cầu nguyện.
Trong đó có một lá thư.
Tôi không biết cô ấy. Cô ấy như là người hâm mộ. Tôi đã nghĩ "Thật tuyệt".
Vì một năm sau, chúng tôi gặp nhau.
Và một năm sau đó, chúng tôi gặp nhau nhiều hơn.
Tôi gặp Helen khi đang đọc cuốn sách
về đạo diễn vĩ đại người Anh, Michael Powell.
Tôi biết Helen khi cô ấy làm ở Nhà xuất bản Random.
Helen là một biên tập viên xuất sắc ở đó.
...một nhà thơ trẻ sống trong một xã hội
hoàn toàn bị chi phối bởi tiền bạc và công nghệ.
TƯ LIỆU TỪ PHIM TÀI LIỆU JULES VERNE, 1994
Và Helen đến từ một thế giới hoàn toàn khác nơi Marty lớn lên.
Tổ tiên của cô ấy đã ký vào bản Tuyên ngôn Độc lập.
Cô ấy thuộc về thế giới đó.
Một thế giới rất khác biệt, nhưng họ lại cực kỳ hợp nhau.
- Tốt lắm, cô gái. - Góc quay kiểu Hitchcock.
Và từ đó, Francesca ra đời
vào ngày 16 tháng 11 năm 1999.
Tôi nghĩ con bé ra sớm khoảng năm tuần.
- Trời ơi. - Vâng.
Chúng tôi suýt mất cả hai mẹ con
vào lúc bốn giờ sáng.
Mẹ sinh em khi đã 52 tuổi.
Đó là một thai kỳ rất khó khăn.
Và vì vậy, em giống như...
Ba mẹ gọi em là em bé kỳ diệu.
Cô bé lớn gớm rồi.
Cô bé lớn bổng và nhăn nhó kìa.
Mọi thứ đã thay đổi.
Ba luôn ở bên em.
Em nhớ ba đọc rất nhiều sách cho em nghe khi em còn nhỏ.
Ba đọc Kinh Thánh cho em.
Mỗi đêm, ba lại đọc nhiều hơn.
Hồi bé, em nghĩ ba rất bốc đồng.
Ba luôn tìm kiếm mục đích của mình. Và em nghĩ ba đã tìm thấy ở mẹ,
nhưng phải mất một khoảng thời gian.
Sau giai đoạn địa ngục Băng Đảng New York,
tôi nói "Tôi muốn làm phim ngay bây giờ".
Tôi muốn làm gì đó, cảm thấy tự do và tạo ra một thứ gì đó thật ngoạn mục.
Bắt đầu thôi!
Và đó là lúc kịch bản Phi Công Tỷ Phú rơi vào tay tôi.
"SỨ GIẢ ĐỊA NGỤC" NĂM MỘT
Leo đọc cuốn sách về Howard Hughes. Chúng tôi có một kịch bản cực hay.
Đó là câu chuyện về làm phim, và ngành hàng không,
và câu chuyện tình yêu giữa Katharine Hepburn và anh ta.
Và tôi nghĩ "Hollywood khoảng 1920 và 1930, Chúa ơi".
Những cảnh quay trên không, phim hành động.
Chết tiệt!
Với Phi Công Tỷ Phú,
tôi có thể chỉ bước vào và làm nhiệm vụ của đạo diễn,
nhưng nó có tất cả những yếu tố mà tôi thích và có sự kết nối.
Sao lại chậm chạp như vậy? Không phải như thế này.
Trông như một mớ mô hình chết tiệt.
Bạn có thể thấy sự đồng điệu
của Marty với nhân vật Howard Hughes.
Đồ chết tiệt.
Anh ấy hiểu sâu sắc...
DIỄN VIÊN, PHI CÔNG TỶ PHÚ
...mức độ tham vọng của anh ta.
- Đừng nói là không thể. - Lực ly tâm quá lớn.
Cho bọn này bay vòng tròn, chúng sẽ rơi.
Yếu tố quyết định đấy, Frank. Hãy làm cho nó ổn.
Khi anh ấy mở kịch bản
và thấy phim Sứ Giả Địa Ngục Howard đang đạo diễn,
trên đó ghi "Năm ba". Tôi nghĩ anh ấy nói "Ồ, đúng kiểu người tôi cần".
"SỨ GIẢ ĐỊA NGỤC" NĂM BA
Anh ấy sẽ không dừng lại cho đến khi mọi thứ hoàn hảo.
Howard Hughes hiện đang chỉnh sửa khoảng 4km phim.
Anh ấy cũng ám ảnh với từng chi tiết như Howard Hughes. Marty rất ám ảnh.
Cực tỉ mỉ.
Không đủ. Chưa đủ. Đinh tán phải phẳng hoàn toàn.
Tôi muốn ốc vít và mối nối chìm xuống.
Anh ấy có hết các phân cảnh trong đầu.
Đôi khi, có một số phân cảnh cực kỳ chi tiết đến mức
anh ấy muốn quay từ mọi góc độ có thể.
Tôi nhớ trong Phi Công Tỷ Phú, khi bay thử chiếc Spruce Goose lần đầu.
Tay đặt trên cần gạt, khuôn mặt.
Sau đó là tay trên cần gạt, mắt phải.
Tay trên cần gạt, mắt trái.
Cận cảnh tới cả tròng mắt tôi.
Góc rộng từ trên đầu.
Cứ thế tăng công suất suốt hai ngày liền.
CÁC CẢNH QUAY HỎNG TRONG PHI CÔNG TỶ PHÚ
Tôi gần như cảm thấy mình đang phát điên.
Ôi trời. Tôi sắp phát điên.
Howard Hughes là kẻ cuồng kiểm soát,
nhưng cũng là một thiên tài.
Anh ta có một khiếm khuyết nhỏ,
điều này đã kéo anh ta xuống. Chính vì sự kiểm soát.
Ngay đó, Bob.
Và khi kiểm soát...
Anh bỏ lỡ rồi. Ngay đó.
...anh có thể kiểm soát đến mức nào? Anh có thể kiểm soát tất cả không?
Ông có nghĩ sẽ làm thêm nhiều phim với Leo nữa không?
Có, vì chúng tôi đã có hành trình dài với phim đó.
Bạn học được cách làm việc cùng nhau.
Với Băng Đảng New York, tôi chỉ nhớ là
"Đây là lần đầu làm việc cùng nhau".
Ở tuổi đó, tôi nghĩ mình thực sự có thể gây khó chịu với mớ câu hỏi.
Tôi cứ hỏi về kết thúc phim, về động cơ của nhân vật do tôi thủ vai.
Hoặc có thể chỉ cần đụng nhẹ thay vì ngã uỳnh xuống sàn.
Có lúc ánh mắt anh ấy kiểu như
"Ừ, được rồi. Tôi hiểu rồi".
Phải một thời gian sau Băng Đảng tôi mới nhận ra
anh ấy đang để tôi tự tìm ra những điều đó.
Tôi...
tôi thích sa mạc.
Tôi nhớ một cảnh cụ thể.
Nhân vật của tôi, với chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế, bị nhốt ở phòng chiếu.
Mọi người muốn kéo anh ta ra ngoài.
Họ cử Katharine Hepburn đến nói chuyện với anh ta.
Howard, mở cửa ngay lập tức.
Anh ta không thể gặp,
không thể để cô ấy vào, vì trong đầu anh ta có đám vi khuẩn tưởng tượng.
Anh không thể, em yêu.
Tôi nhớ đã quay tới mười, 20, có khi 30 lần.
Có gì đó bất ổn. Tôi không biết đó là gì.
Anh ấy thể hiện ra mặt.
Anh ấy không muốn nói tôi phải làm gì, nhưng
anh ấy chỉ nói "Có gì đó sai ở đây, và cảnh này không ổn".
Cậu ấy cứ tiếp tục diễn
"Ồ, làm ơn, anh cần em. Ồ, làm ơn, anh đang rất đau khổ".
"Anh có muốn cô ấy vào không?" "Không." Tôi nói "Vậy thì đừng... vậy thì..."
Anh nghe thấy em nói, Katie.
Anh luôn nghe thấy em nói dù ở trong buồng lái có tiếng động cơ.
Ồ, đó là vì em nói quá to mà.
Và tôi nhận ra
"Ồ, đúng rồi, cần phải trưởng thành".
Anh mừng cho em, Kate.
Đi đi. Em làm được không?
"Anh thương em, yêu em, nhưng không phải bây giờ, em yêu".
Đi đi, chỉ bây giờ thôi. Anh sẽ sớm gặp lại em.
Tôi nghĩ "Tôi chưa từng nghĩ tới điều đó".
Nhưng đó không phải là điều anh ấy bảo tôi phải làm.
Mà là thứ theo bản năng anh ấy biết là không ổn.
Nhưng anh ấy không muốn bảo tôi diễn như nào.
Anh ấy muốn tôi tự tìm ra cách.
Đó là buổi ghi hình tốt, và mọi người thực sự thích nó.
Bộ phim được đề cử giải Oscar.
- Có 11 đề cử Giải Oscar. - Vâng, đỉnh.
Tuyệt.
Phim nhận được lượng đề cử lớn.
'PHI CÔNG TỶ PHÚ' CÓ 11 ĐỀ CỬ OSCAR
Người ta đã để ý thấy Marty chưa từng thắng giải.
Martin Scorsese là bậc thầy điện ảnh Mỹ
chưa từng đoạt giải Oscar cho Đạo diễn Xuất sắc.
Tài Xế Taxi, Bò Đực Nổi Điên, Chiến Hữu, vân vân, nhưng không giải Oscar.
Tôi có nhận ra điều đó.
Phố Phường Tồi Tàn hoàn toàn bị Hollywood phớt lờ.
Tài Xế Taxi thậm chí còn tệ hơn. Phản ứng rất gay gắt.
Schrader và tôi không được đề cử. Bò Đực Nổi Điên thì khác.
Ai cũng nghĩ Marty sẽ thắng giải
nên họ đã mời King Vido lên trao giải,
vì ai cũng biết Vidor là một người thầy của Marty.
Người chiến thắng là Robert Redford.
Lẽ ra anh ấy nên có bộ sưu tập giải Đạo diễn xuất sắc.
Anh ấy đã nhận được khá nhiều đề cử.
Barry Levinson với Rain Man.
Kevin Costner với Dances With Wolves.
Băng Đảng thật tuyệt vì có 11 đề cử. Nhưng chúng tôi truợt hết.
...Roman Polanski.
Với Phi Công Tỷ Phú, tôi nghĩ "Có lẽ lần này, họ sẽ trao cho tôi".
Ông có mong chờ giải Oscar?
Tôi mong chờ nhưng cũng có chút lo lắng.
Đây là bộ phim lớn.
Một bộ phim mà tôi hy vọng Viện Hàn lâm sẽ ghi nhận.
Không nghi ngờ gì.
Nếu điều đó xảy ra ngay lúc này, thì thực sự sẽ là vô cùng đặc biệt.
Đó là lần đầu tôi dự lễ trao giải Oscar,
và tôi ngồi ngay sau anh ấy. Tôi nhớ là...
QUẢN LÝ
...Cate Blanchett thắng.
Cate Blanchett với Phi Công Tỷ Phú.
Thelma Schoonmaker thắng.
Giải thưởng này cũng là của anh, Marty.
Trang phục thắng. Mọi hạng mục thắng liên tiếp.
Giải Oscar thuộc về...
Clint Eastwood với Cô Gái Triệu Đô.
Anh có khao khát giải Oscar cho đạo diễn?
Về cá nhân tôi mà nói
tôi nghĩ thời điểm đó đã qua rồi.
Tôi nghĩ một phần là vì bạo lực,
nhưng cũng vì anh ấy rất...
DỰNG PHIM
...không muốn nêu trực diện vấn đề.
Anh ấy không chỉ ra cho bạn thấy trong khi nhiều phim khác làm vậy.
Nhiều phim dẫn dắt bạn. Anh ấy không muốn làm thế.
Anh ấy muốn bạn tự cảm nhận.
Phim của Martin thường không có cái kết có hậu.
Anh ấy không thực sự quan tâm đến việc...
DIỄN VIÊN, TÀI XẾ TAXI
...đưa ra một bài học đạo đức.
Phim của anh ấy về những điều mà, nếu không có phân tích,
chúng ta không bao giờ hiểu được về chính mình,
nhưng anh ấy đưa lên phim. Kiểu "Đây là cảm nhận của tôi.
Tôi cảm nhận như thế này". Và anh ấy để các nhân vật thể hiện,
còn chúng ta tự hiểu và tự tìm ra ý nghĩa của nó.
Tôi nhớ New York, New York
khi đang quay đoạn kết, tôi để họ bước đi hai hướng khác nhau.
George Lucas nói
"Anh sẽ kiếm thêm 10 triệu đô la doanh thu phòng vé nếu để họ về với nhau".
Ông ấy nói đúng.
Hoàn toàn đúng.
Nhưng tôi không thể nói rằng "Tôi sẽ kết phim có hậu". Tôi không biết.
Cho nên, Hollywood, tôi không thuộc về nơi đó.
Tôi không có tư duy đó.
Dù rất ngưỡng mộ, một phần trong tôi rất muốn trở thành như thế,
nhưng tôi không có môi trường đó. Tôi cũng không biết tôi làm cái quái gì.
Tôi cứ làm theo bản năng.
Bắt đầu đi.
Sẵn sàng và diễn.
Tốt lắm.
Tốt rồi.
Tốt, tốt lắm. Được rồi, ổn rồi.
Tôi nhận kịch bản và thật sự thích.
Đó là phim băng đảng khùng Điệp Vụ Boston.
Và nó nói về những kẻ chỉ điểm...
Tư liệu về Đạo diễn người Mỹ 2005 ĐẠO DIỄN: JONAS MEKAS
...lấy bối cảnh của thế giới cảnh sát và tội phạm ở Boston.
Jack Nicholson đóng vai ông trùm.
Bộ phim này, tôi đoán là cũng giống các phim khác tôi đã làm.
ĐIỆP VỤ BOSTON / 2006
Tôi biết Jack từ lâu, nhưng chúng tôi chưa từng hợp tác.
Khi tôi gửi cho anh ấy kịch bản. Anh ấy gọi lại cho tôi.
Điều đầu tiên anh ấy nói là "Hãy cho tôi một vai".
Tôi nhận ra, nhân vật này, theo kịch bản
về cơ bản chỉ là "Tôi là ông trùm".
Dòng mô tả đầu tiên là "Anh ta ăn mặc lịch lãm".
Không. Đừng đi theo hướng đó.
Hãy làm anh ta xấu xí.
Một gã đàn ông có thể nhìn bất kỳ thứ gì và biến nó thành một điều gì đó.
Điệp Vụ Boston xoay quanh xung đột đạo đức,
quan niệm niềm tin và câu hỏi có thể tin ai.
Vì vào thời điểm đó, nước Mỹ gây chiến dựa trên cáo buộc bịa đặt.
BÀI PHÁT BIỂU "TRỤC ÁC QUỶ" NĂM 2002
Chế độ Iraq đã âm mưu phát triển bệnh than...
Tôi gọi đó là vùng vô đạo đức.
...và vũ khí hạt nhân.
Và Điệp Vụ Boston phản ánh điều đó. Ai cũng chỉ điểm lẫn nhau.
Hắn cung cấp thông tin cho FBI.
Dĩ nhiên là tao có nói chuyện với FBI.
Họ biết tao là ai chứ?
Sòng Bài, tôi nghĩ bọn họ có đủ đạo đức để biết mình vô đạo đức.
Còn Điệp Vụ Boston...
vượt xa cả sự vô đạo đức.
Phim được chiếu thử ở Chicago.
Tuyệt vời, không khí như xem rock.
Cười đúng chỗ, la hét đúng chỗ.
Đêm đó là một trong những trải nghiệm tuyệt vời nhất đời tôi.
Nhưng hãng phim can thiệp. Họ không ưng cái kết.
Họ thực sự muốn một người sống sót.
Phải.
Họ cảm thấy Billy, nhân vật của Leo, nên sống.
Marty cương quyết không thể như vậy.
Tôi hỏi "Sao họ lại muốn thế?" Ông ấy đáp "Họ muốn làm thương hiệu".
Không suôn sẻ lắm đâu. Không ổn chút nào.
Marty chỉ nói...
BIÊN KỊCH & BẠN
..."Anh không muốn họ chết hết à? Khi tôi đọc kịch bản này,
đó chính là điều tôi thích nhất. Họ chết hết. Tôi nghĩ điều đó thật tuyệt.
Tôi nghĩ 'Tôi muốn làm bộ phim này.' Tôi, Marty, Marty Scorsese.
Các anh có chắc là muốn Marty Scorsese làm bộ phim này không?"
Lúc đó ai cũng phá lên cười. Thế là anh ấy thắng và giữ được cái kết.
Cứ giết tao đi.
Không phải kiểu "Ồ, ta thắng họ rồi".
Không phải vậy. Tôi cảm thấy buồn.
Tao sẽ giết mày.
Hãng phim không hề thích bộ phim này.
Họ muốn làm thương hiệu. Tôi hiểu mà.
Nhưng tôi không thể và sẽ không kết phim theo ý họ.
Họ thực sự giận tôi, tôi cảm thấy rất tệ về chuyện đó.
Lúc đó tôi nhận ra "Mình không thể làm phim với các hãng phim nữa".
Nhưng rồi chúng tôi được đề cử Oscar.
Tôi bất ngờ vì đây là một bộ phim gai góc, điên rồ, đầy bạo lực.
Ba chúng tôi có mặt ở đây vì chúng tôi biết cảm giác
giành một giải Oscar cho đạo diễn.
Đêm trao giải Oscar cho Điệp Vụ Boston,
có Francis, Steven và George Lucas,
những người đồng hành cùng anh ấy trong ngành, là người trao giải.
Tôi nghĩ "Gì vậy?"
Và giải Oscar thuộc về...
Martin Scorsese.
Cảm ơn.
Cảm ơn. Làm ơn.
Có thể kiểm tra lại phong bì không?
Cảm ơn, thật sự
Tôi thực sự choáng ngợp với vinh dự này từ Viện Hàn lâm...
Tôi hoàn toàn bất ngờ trước sự đón nhận của bộ phim này.
Nhưng vấn đề là năm nào tôi cũng dự.
Gỗ đâu rồi để giải vía?
Họ thấy tôi và nói "Ông ấy lại đến? Gì vậy?"
Bao năm qua, nhiều người mong điều này cho tôi.
Người lạ tôi gặp ngoài đường khi đi bộ cũng nói.
Tôi vào phòng khám bác sĩ, vào thang máy, gặp ai cũng bảo
"Ông nên giành Oscar". Cả khi tôi đi chụp X-quang.
Xin cảm ơn.
Thành thật mà nói, tôi không hiểu chuyện gì đã xảy ra.
Nhưng nó đã xảy ra.
Khi họ xướng tên của anh,
tâm trí anh có xuất hiện cụm từ "rốt cuộc cũng tới" không?
Câu hỏi hay đấy.
Thật lạ vì ơn Chúa tôi đã không nhận giải sớm hơn
vì với những điểm yếu của mình, tôi có thể đã trở nên quá tự phụ.
Thực lòng, tôi không chắc mình có đủ vững nếu nhận giải sớm hơn.
Tôi mừng vì hiện thực này.
Khi thấy nụ cười trên gương mặt của Steven,
tôi nghĩ "Ồ, có chuyện gì rồi đây".
Nhưng tôi thực sự rất vui sau bao năm. Thật xứng đáng.
Xét về mặt hình thức, với Điệp Vụ Boston,
theo một cách nào đó, ngành điện ảnh đã tìm đến anh ấy.
Anh ấy tiếp tục làm những phim thúc đẩy bản thân trong nghề,
và bản thân Leo
có một sự kết hợp may mắn giữa tài năng và giá trị thương mại,
đã làm tăng giá trị thương mại của Marty
mà anh ấy chưa thực sự có.
Rất hiếm có người nào vừa nổi tiếng vừa tài năng đến vậy.
Cậu ấy không e sợ. Cậu ấy cứ thế tiến vào những lĩnh vực mới.
Cậu ấy không có giới hạn nào.
Mấu chốt trong Điệp Vụ Boston chính là sự phát triển cảm xúc tự nhiên.
Sau bộ phim đó, chúng tôi quyết định muốn cùng làm thêm một phim nữa.
ĐẢO KINH HOÀNG
Đó là một kịch bản khó xử lý
vì nó mang tính hiện sinh và liên quan đến những giấc mơ.
Không sao đâu.
ĐẢO KINH HOÀNG / 2010
Những cơn ác mộng
đi vào tâm trí của một người mắc bệnh tâm thần,
nhưng khán giả không hề hay biết.
Bộ phim là một sự kết hợp điên rồ của đủ thứ diễn ra
với các nhân vật xuất hiện rồi biến mất.
Họ đã đưa anh vào đây thế nào?
Họ biết rồi!
Anh không hiểu sao?
Mọi thứ anh đã làm, toàn bộ kế hoạch của anh.
Đây là một trò chơi. Tất cả chuyện này là vì anh.
Anh không hề điều tra gì cả.
Anh chỉ là một con chuột trong mê cung.
Thực hiện bộ phim này cực kỳ ám ảnh.
Chúng tôi không biết là đang kể
sự thật của câu chuyện hay chỉ là trí tưởng tượng?
Là ảo giác?
Là ảo tưởng của nhân vật? Chúng tôi không biết.
Khi các diễn viên đọc thoại, chúng tôi nhận ra
"Khoan đã, câu này có thể mang ba nghĩa khác nhau".
Nó khiến tôi
tôi đã có một...
...kiểu như, một cơn hoảng loạn kéo dài.
Đi nào.
Tôi thậm chí không thể lấy chiếc áo khỏi móc để mặc vào.
Tôi bắt đầu cảm thấy như mình sắp bị đau tim.
Sau đó, tôi ngồi xuống,
cảm giác như không thở được.
Và điều đó xảy ra...
rất nhiều lần trong ngày, khiến tôi không thể làm việc.
Giống như sự suy sụp ở mức nào đó do tác động của thế giới trong phim.
Tôi chỉ muốn thoát ra khỏi đó.
Tôi nhớ rõ tâm trạng của anh ấy thay đổi rất nhiều.
Gần giống như
một nhân vật trong truyện Peanuts với đám mây đen lơ lửng trên đầu vậy.
Tôi hiểu cảm giác đó rất rõ, sự cô lập khi đang làm một bộ phim.
Tâm trí bạn cứ quanh quẩn,
nghĩ về một dự án duy nhất, ngày này qua ngày khác.
Thế mới là đạo diễn giỏi, luôn sống trọn với phim.
Anh ấy cảm nhận được nỗi đau rất sâu sắc.
Có thể thấy anh ấy bị cuốn vào các phim của mình.
Anh ấy gần như là một đạo diễn nhập vai.
Tôi thấy ảnh anh ấy trên trường quay Chiến Hữu hay Sòng Bài,
ăn mặc như một ông trùm.
Trên phim trường Alice,
anh ấy mặc áo cao bồi.
Bạn thấy anh ấy thay đổi theo phim.
Anh ấy tự đặt mình vào thế giới đó, và điều đó rất nguy hiểm.
Rất nguy hiểm.
Khi làm Đảo Kinh Hoàng, lần này nó tác động sâu hơn.
Tôi không biết bộ phim hay hay dở. Tôi chỉ biết nó tác động sâu hơn.
Có thể một phần là do chuyện đời tư của tôi.
Người thân bị ốm.
Con cái lớn dần. Bản thân ngày một già đi.
Những trách nhiệm mà trước đây mình chưa từng nghĩ tới.
Tất cả cùng ập đến một lúc.
Cô biết đấy.
Một nỗi sợ bủa vây lấy tôi.
Nó thực sự ảnh hưởng đến tôi.
Cuối cùng, tôi cũng thoát ra được.
Tôi đã thoát ra.
- Ông thoát ra thế nào? - Hoàn thành bộ phim.
Sau khi làm nhiều phim với anh ấy,
tôi không bao giờ để bụng chuyện gì.
Nhưng đúng vậy, anh ấy
ở trong tâm trạng tồi tệ nhất khi làm phim này,
và lại vui vẻ nhất khi làm Sói Già Phố Wall.
Một, hai...
SÓI GIÀ PHỐ WALL / 2013
...ba.
Tôi là Jordan Belfort.
Không phải anh ta.
Tôi. Đúng vậy.
Lần đầu tiên, chúng tôi có cơ hội
làm một bộ phim hoành tráng về sự sa đọa và xa hoa.
Thời kỳ cuối những năm 80, đầu 90 ở Phố Wall,
giống như Đế chế La Mã suy tàn.
Gần như một phiên bản Caligula hiện đại.
Những kẻ này
chỉ tập trung vào chủ nghĩa tư bản, kiếm thật nhiều tiền.
Tiền không chỉ cho bạn cuộc sống tốt hơn,
đồ ăn ngon hơn, xe đẹp hơn, gái xinh hơn.
Nó còn làm cho bạn thành người tử tế hơn.
Và đó là một người có thật.
Anh ta dẫn chúng tôi xem nhà mình,
cầm ly nước cam bước ra.
Tôi uống thuốc lắc 10-15 lần một ngày vì "đau lưng".
Anh ta hỏi "Tôi làm gì với ly nước cam?"
Tôi nói "Vứt nó đi".
"Anh đâu có quan tâm đến nước cam?"
Chúng tôi chào hàng các hãng.
Không ai đồng ý với phiên bản mà Leo và Marty muốn làm.
Họ từ chối vì nhiều lý do.
Tôi nghĩ họ từ chối là vì
bạn biết đấy, nội dung phim,
ai cũng nhìn chúng tôi như thể chúng tôi điên rồi.
Nhưng Leo đã kêu gọi được nguồn tài chính độc lập.
Nhờ vậy, chúng tôi không bị ràng buộc
bởi các vấn đề của hãng phim lớn,
không có các giám đốc điều hành không ưa cách của chúng tôi ngay từ đầu.
Tôi nói "Họ cho chúng ta cơ hội làm bất cứ thứ gì.
Hãy tận dụng nó". Ông ấy đáp "Tuyệt, nhóc. Làm thôi.
Chúng ta mạo hiểm thôi".
- Ví dụ như là gì? - À thì
Thì ngay ở cảnh mở đầu.
Đó là một cặp mông phụ nữ,
và tôi hít cocaine và tôi...
- Ôi, anh thích chứ? - Ừ, thích.
Chúng tôi muốn đẩy ranh giới đôi lúc gần như đến mức phi lý.
Chỗ làm việc
có một con khỉ đi patin,
một ban nhạc khỏa thân diễu hành, xung quanh toàn là sự điên rồ.
Nó thật điên cuồng, hỗn loạn, vui vẻ và đầy trụy lạc.
Trời ạ.
Biến đi, Rocky.
Các diễn viên đều có quy nghĩ
muốn vượt qua người khác.
Ai đó sẽ nói "Nghe nói Jonah vừa ăn con cá vàng trong một cảnh quay".
Rồi người khác sẽ nói "Thật sao?"
Bạn có thể thấy họ đang nghĩ "Mình sẽ làm điều điên rồ hơn".
Da đầu!
Đó là bầu không khí hỗn loạn.
Có lần, Leo đến và nói với Marty
"Này, có lần Jordan Belfort kể với tôi
về một cô gái mại dâm cắm cây nến vào mông anh ấy".
Và tôi nói "Ồ, buồn cười thật. Hay đấy".
Rồi tôi nhận ra Leo thực ra đang đề nghị làm cảnh đó.
Vậy là tôi canh góc quay cây nến trên mông của Leo.
Hôm đó, bạn chỉ nghe thấy...
...khi không có máy quay.
Đợi đã, cậu ăn sushi ở đâu thế?
Marty 70 tuổi khi làm Sói Già Phố Wall
và có những ngày chúng tôi làm việc tới 20 tiếng.
Anh ấy cứ thế chỉ đạo say sưa, luôn cười và rất thoải mái.
Nếu tôi muốn một cảnh quay theo một cách nào đó
hoặc muốn thay đổi hướng đi của bộ phim,
tôi nói "Ta hãy thay toàn bộ cảnh này".
Marty sẽ nói "Được, cứ thử xem".
Marty và Leo hợp tác với nhau rất ăn ý,
nhưng tôi chưa bao giờ có cảm giác bị loại ra.
Tôi nhớ có lần phải viết lại một phân cảnh vào tối hôm trước.
Leo, Marty và tôi cùng vào trong một căn phòng,
chúng tôi nghĩ “Ngày mai quay cảnh
nhân vật của tôi yêu cầu ly hôn,
nhưng cảm giác có gì đó không ổn
khi cô ấy đến, đòi ly hôn rồi biến mất khỏi phim".
Thế là chúng tôi lấy sách, mọi thứ ra và bàn bạc
"Như thế này thì sao?" Chúng tôi thảo luận đến ba giờ sáng.
Trong kịch bản gốc,
tôi chỉ đến, đặt giấy ly hôn xuống và bảo “Tôi muốn ly hôn”.
Và thế là xong. Nhưng cuối cùng
trong phim là, chúng tôi đã...
Chúa ơi.
Ôi trời.
Jordan và Naomi lên giường.
Họ có một màn ân ái kỳ lạ.
Ôi, cưng à.
Tuyệt vời thật. Ôi trời.
Sau đó, cô ấy nhìn anh ta đầy căm ghét.
Đó là lần cuối cùng.
Ý em là sao, cưng?
Ý em là chúng ta sẽ không bao giờ làm tình nữa. Em...
Cô ấy nói "Em muốn ly hôn". Anh ta hỏi "Cái gì cơ?"
Rồi họ lao vào cãi nhau kịch liệt.
Tôi có tin cho cô đây. Cô đừng hòng mang con tôi đi...
- Có đấy, Jordan. - ...con mụ khốn kiếp kia.
Khốn nạn, con khốn kiếp!
Chúng tôi không ngại một vài điều trong bộ phim này, kể cả bạo lực gia đình,
dù ai cũng bảo “Đừng làm thế”.
Không, ta sẽ đi đến tận cùng với nhân vật này.
Thực tế là thế. Cô ấy cản, và anh ta đánh cô ấy.
Đừng chạm vào tôi!
Con yêu, con sẽ đi chơi với ba nhé?
Lúc này anh ta đang phê. Anh ta chạy ra và cố bắt con gái.
Anh ta bế con bé đi, tôi đuổi theo.
Cút đi.
Tôi đập cửa xe ầm ầm
và anh ta nổ máy xe.
Tôi vớ lấy thanh sắt, đập cửa kính.
Ôi trời ơi.
Ôi trời. Cứu con bé đi.
Skylar!
Nó đã thay đổi khá nhiều
so với kịch bản ban đầu.
Đó là ngay đêm trước hôm quay.
Thực sự là quá điên rồ.
Con bé ổn chứ?
Anh ấy đã khắc họa các nhân vật này
rất chân thực, đặc biệt là mặt tối trong bản chất con người.
Martin tin rằng phần đen tối ấy tồn tại trong tất cả chúng ta.
Và tôi không nghĩ anh ấy phán xét họ.
Anh ấy chỉ không hề e ngại khi khám phá mặt tối đó.
'SÓI GIÀ PHỐ WALL' TÔN VINH TỘI PHẠM? CÓ.
NON NỚT, TRỌNG NAM KINH NỮ
"SÓI GIÀ PHỐ WALL" KỂ VỀ MỘT THẰNG TỒI BỞI MỘT GÃ TỒI
Bộ phim chủ ý gây tranh cãi. Xin lỗi, nhưng đúng là như vậy.
Vì chúng tôi chỉ quan tâm đến việc làm giàu.
Vì đó là bản chất của chúng ta. Con người chúng ta thực sự như vậy.
Chúng ta phải chấp nhận bản năng của con người
là muốn chiếm của người khác thay vì chia sẻ.
Luật chơi là chuyển tiền từ túi khách hàng vào túi của mình.
Vâng. Nhưng nếu anh có thể đồng thời giúp khách hàng kiếm tiền,
thì điều đó có lợi cho tất cả, đúng không?
Không.
Vấn đề là sự hào nhoáng khi anh được làm bất cứ điều gì mình muốn,
vì anh biết cách lừa người khác để kiếm tiền.
Vấn đề không phải là tiền hay tình dục.
Càng không phải về điều phụ nữ muốn. Mà là đàn ông muốn gì và quyền lực của họ.
Chính là quyền lực. Luôn là về quyền lực.
Cuộc tranh cãi về Sói Già Phố Wall diễn ra
trong kỷ nguyên mạng xã hội.
Người ta tranh luận từng phút trên mạng.
Nhưng đến khi phim ra mắt...
TÁC GIẢ & NHÀ BÁO
...và chiếu suốt mùa, rất nhiều người đã đi xem.
Có một sự trơ trẽn vô cùng trong cách họ hành xử với tiền bạc
và với người khác.
Bộ phim nên phản ánh trung thực trạng thái tâm lý đó.
- Chúng tôi muốn làm... - Leo!
- ...một bức chân dung về... - Leo!
văn hóa thời nay.
CHAO ĐẢO THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI
Nhưng bộ phim lại là một cú hit lớn.
Đúng vậy. Phải.
Nó cho chúng ta hiểu rõ mọi thứ lệch lạc đến mức nào.
Ta chỉ đang nhìn tất cả diễn ra thôi.
Nhiều kẻ tàn phá nền kinh tế, cuối cùng lại nhận được tiền thưởng khổng lồ.
Bay thẳng lên tầng khí quyển luôn!
Ngay sau khi phim ra mắt, Leo và tôi có việc sang Paris.
Có mấy đứa trẻ đi ngang qua và bắt chước động tác của McConaughey.
Chúng tôi bất ngờ hoàn toàn.
Phim đó làm mưa làm gió ở Pháp. Bộ phim thành công nhất của Leo ở Pháp.
Nghĩ mà xem. Còn lớn hơn cả Titanic
và Kẻ Trộm Giấc Mơ, hai bộ phim bom tấn thương mại đình đám.
Về mặt doanh thu, đây vẫn là bộ phim thành công nhất của Marty.
Sói Già Phố Wall là kiểu phim mà
người thuộc thế hệ em, dù chưa biết ông ấy là ai,
nhưng nếu nói "Đạo diễn Sói Già Phố Wall,"
thì bọn em sẽ bảo "Ồ, là ông ấy".
Và câu chuyện bắt đầu điên rồ hơn từ đó.
Martin Scorsese!
Cứ thoải mái nhé.
Thường thì ba không thích bị chú ý.
Nhà em thậm chí không ra ngoài ăn tối vì mọi người cứ đến làm phiền
trong lúc đang ăn.
Nhưng có một lần, ba đi cùng em,
và chỉ là sang đường, mua pizza
em sẽ không bao giờ quên lần đó. Đó là khoảnh khắc đáng nhớ trong đời.
Em sẽ luôn nhớ hai ba con ngồi đó
ăn pizza, không bị ai làm phiền.
Em còn chụp một tấm ảnh ba đội chiếc mũ nhỏ. Thật tuyệt vời.
Nhưng không có chút riêng tư nào,
nên có lẽ chỉ ở nhà, ở văn phòng hoặc là ở chỗ làm việc.
Lúc nào ba cũng làm gì đó.
Không bao giờ có lúc rảnh rỗi.
Ngay cả khi ba bảo đang nghỉ ngơi, cũng không đúng.
- Chúng ta phải bàn chuyện sau. - Tôi cần ba phút với cậu.
Đây là bản nháp đầu tiên, còn rất thô.
Xem có chỉnh sửa gì không, rồi ta hoàn thiện và gửi lại.
Ông ấy sản xuất nhiều phim.
Những nhà làm phim mà ông ấy quý và muốn giúp đỡ, bạn bè ông ấy.
Có từ 20 đến 40 dự án mà Marty đang sản xuất,
chỉ đạo sản xuất.
Thật thú vị.
Và còn có Quỹ Điện Ảnh.
Không có lúc nào Marty ngừng đấu tranh vì điện ảnh.
Ông ấy luôn đau đáu về những bộ phim cần được phục chế.
Với ông ấy, không chỉ là công việc, mà nó thành bản năng thứ hai.
Marty giúp phim của Powell và Pressburger khỏi nguy cơ biến mất.
Anh ấy tận tâm với điều đó, và đến giờ vẫn tiếp tục.
Quỹ Điện Ảnh đã tham gia phục chế ít nhất 900 bộ phim đến nay.
Còn có Dự án Điện ảnh Thế giới
phục chế các bộ phim ở các quốc gia trên thế giới
không có đủ điều kiện
để phục chế, bảo tồn phim.
Hãy tưởng tượng
những bức tranh quý giá biến mất mãi mãi, không ai giữ gìn
không ai treo lên tường. Chúng biến mất mãi mãi.
Và công việc cả đời anh ấy, bên cạnh việc làm phim,
còn là giúp thế hệ sau hiểu rằng
điện ảnh là một loại hình nghệ thuật quan trọng đến mức nào.
Chúng ta cũng cần phối hợp với văn phòng của George Lucas.
Có Quỹ Điện ảnh.
Có phim truyện, phim tài liệu.
Giờ còn làm cả quảng cáo. Chưa kể chuyện đi lại.
Cả lịch hẹn với nha sĩ nữa.
- Anh thích nha sĩ đó. - Ừ, đúng vậy. Anh ta dễ chịu mà.
Đó là nơi duy nhất tôi được nghỉ ngơi.
Đặt lịch điều trị tủy răng đi.
Thật đấy, lúc đó không được làm gì. Chỉ ngồi trên ghế,
họ gây tê và mọi thứ. Đúng là khó chịu thật. Nhưng...
Bạn chỉ cần ngồi đó một tiếng rưỡi, cứ thế thôi.
Thôi, tôi đi đây.
Khi mới làm trợ lý cho Marty,
tôi thấy ông ấy nóng tính. Ông ấy dễ cáu kinh khủng.
Anh từng tức giận trong khi làm phim
- đến mức đập vỡ điện thoại? - Thấy dễ chịu mà.
Anh làm gì? Cứ thế đập vỡ à?
Ngày xưa tôi hay làm thế lắm,
nhưng rồi thấy ngớ ngẩn thật vì tôi cần điện thoại.
Thật mà.
Đôi lúc không khí chẳng vui vẻ gì,
nhất là buổi sáng, khi xe không đến kịp và ông ấy bị trễ.
Thật ra, đôi khi cũng khá căng thẳng.
Nhưng rồi ông ấy thay đổi
khi làm phim Living in the Material World.
Mọi người luôn nói tôi là Beatle thay đổi nhiều nhất.
Nhưng tôi nghĩ cuộc sống là luôn thay đổi.
Vấn đề là
trừ khi bạn tin vào Chúa, còn không thì bạn phải thay đổi, bởi vì...
Tôi đã biết đến thiền khi làm bộ phim về George Harrison.
Học cách lùi lại và làm dịu cơn giận.
Làm dịu nó. Cơn giận vẫn còn đó,
nhưng giữ nó yên lặng trong đầu.
Bảo nó "Ổn rồi. Chúng ta sẽ làm thế này".
Và tất nhiên, chìa khóa là nhờ tình yêu.
- Nhìn con gà con này mà xem. - Đó là con thằn lằn.
Với tôi, Cathy và Francesca,
tính cách ba thay đổi ở mỗi gia đoạn.
Tính cách của ba tôi thay đổi ở những giai đoạn khác nhau trong đời.
Khi tôi còn nhỏ, ông ấy để râu.
Một bộ râu to và dày.
Ông ấy nhướng mày lên, nhìn rất dữ như muốn nói "Ta đây".
Giờ ông ấy vẫn thế. Cơn giận tiếp sức cho công việc của ba.
Nhưng bây giờ, có nhiều...
CHÁU GÁI
...ông ấy hiện diện nhiều hơn.
Đừng vẽ trái tim lên đầu ông.
Vậy ông chỉ...
- Phải. - Được rồi. Ông ổn rồi.
Ba cố gắng, ví dụ như là
ăn tối với gia đình nhiều hơn.
Bữa tối gia đình với nhà em thực sự rất quan trọng.
Mẹ! Phải giấu mẹ, nhanh lên.
- Không, đừng giấu, đưa cho mẹ đi. - Vào tủ đi.
Rồi em và ba vào phòng sinh hoạt chung.
Kiểu như, cứ ở đó hàng giờ,
có thể là xem phim hay chỉ ngồi bên nói chuyện.
Vâng.
Ba muốn làm ma cà rồng không?
Có lẽ số mệnh của tôi là một trong số họ.
Con nghe thấy không?
Ối!
Cơn giận có thể nuốt chửng bạn, bao năm qua luôn như vậy.
Nhưng thật kỳ diệu, tôi thoát ra được. Tôi còn chẳng chịu nổi chính mình.
Bạn phải hòa thuận với chính mình nếu bạn muốn tiếp tục sống.
Càng lớn tuổi... ba càng điềm đạm hơn.
Nhưng...
ba lo lắng cho em rất nhiều,
và em nghĩ ba có xu hướng lo lắng như vậy
là vì mẹ em.
Anh đi ngủ đây. Ngủ ngon nhé.
Không nhiều người biết mẹ em bị bệnh.
Mẹ bị bệnh Parkinson khi mới 30 tuổi, em nghĩ vậy.
Mẹ bị Parkinson khởi phát sớm
từ trước khi gặp ba.
Em thường quanh quẩn ở văn phòng, nhỉ?
Và một lần, anh nhớ em bảo đã gửi một lá thư,
không hẳn là thư người hâm mộ.
Nhưng, đúng thế còn gì.
Anh đã từng...
đuổi em chạy quanh văn phòng.
Anh đâu có đuổi theo em. Vớ vẩn. Không. Thật mà.
Em cứ đứng chắn đường anh.
Anh đang cố làm phim.
Bọn anh đang làm phim mà.
Mọi người thấy
họ thấy ba và những bộ phim của ba,
những giải thưởng của ba và các thứ,
nhưng mẹ là một phần rất lớn trong đời ba.
Thổi thêm lần nữa nào.
Khi em còn nhỏ, bệnh của mẹ chưa nặng lắm.
Dần dần, tình trạng ngày càng tệ hơn,
mẹ gần như không thể đi lại được.
Có những lần ba đang ở trường quay
mẹ ngã và ba phải dừng quay để đưa mẹ vào bệnh viện.
POUR MA GRANDE PIVOINE ĐẠO DIỄN: FRANCESCA SCORSESE
Đôi khi ba cảm thấy tuyệt vọng.
Ba mẹ rất tình cảm.
Em cần gì à?
Em muốn cái...
Cái gì vậy?
Cái...
Quyển lịch ấy.
Cuốn catalog.
- Ồ, cuốn catalog. - Vâng.
Nhưng có trong phòng này không?
Căn bệnh quái ác này thật khủng khiếp.
Nhưng anh ấy không bao giờ tỏ ra nặng nề.
Anh ấy dường như luôn vững tinh thần.
Tôi nghĩ sẽ công bằng khi nói rằng
nếu Marty không trải qua tất cả những khó khăn hồi nhỏ,
anh ấy sẽ không thể tận tâm một cách trọn vẹn như bây giờ.
Anh ấy đã học được rằng một nghệ sĩ có thể ích kỷ với nghệ thuật của mình,
nhưng không nhất thiết phải ích kỷ trong cuộc sống.
Tôi đã đào sâu hơn sau Sự Cám Dỗ Cuối Cùng Của Chúa.
Tôi đọc Trầm Mặc vào tháng 9/1989 nghĩ "Nhất định phải làm phim này".
TRẦM MẶC
Truyện đặt câu hỏi về bản chất của tư duy cách mạng
của đạo Thiên Chúa.
Đây là câu chuyện có thật ở miền nam Nhật Bản vào thế kỷ 17.
Một xung đột lớn giữa các nhà truyền giáo Công giáo
và chính quyền Nhật Bản.
Kết quả cuối cùng là 35.000 người tử vì đạo.
Điều xảy ra với nhà truyền giáo Rodrigues lại là một câu chuyện khác.
Điều tôi thấy hứng thú là
một số nhà truyền giáo lớn đến đây cuối cùng đã bỏ đạo.
Tức là họ từ bỏ đức tin của họ.
Nếu anh không từ bỏ đức tin, các tù nhân sẽ bị treo ngược trên hố
cho đến khi anh chịu từ bỏ.
Mạng sống của họ dần cạn kiệt, từng giọt từng giọt.
Phim Trầm Mặc, hơn bất kỳ bộ phim nào khác,
đã đấu tranh với câu hỏi...
ĐẠO DIỄN PHIM
...về ý nghĩa của Kitô giáo.
Nếu anh không từ bỏ đức tin, chắc chắn họ sẽ chết.
Nhân vật chính rất kiêu ngạo,
luôn khăng khăng sẽ không bao giờ từ bỏ đức tin.
Nhưng anh ấy đã làm vậy để cứu những người khác.
Hành động duy nhất giống Chúa mà nhân vật này thể hiện trong bộ phim
lại chính là việc từ bỏ đức tin.
Tôi nghĩ anh ấy nhận ra chiều sâu ý nguyện của Chúa.
Yêu cầu anh ấy làm vậy và trở về với sứ mạng của anh ấy.
Đây là câu chuyện về một người, đến cuối cùng,
lại phủ nhận Kitô giáo mà mình từng rao giảng.
Nhờ làm như vậy, anh ấy mới tìm thấy Kitô giáo thực sự.
Vậy, điều đó nghĩa là gì?
Là từ bỏ lòng kiêu hãnh?
Thông điệp chính là sự khiêm nhường.
- Học cách khiêm nhường. - Phải rồi.
Đó là vẻ đẹp của câu chuyện này.
Tôi thấy, điều đáng chú ý ở bộ phim chính là phần kết.
Bộ phim kết thúc như một câu chuyện tình yêu
giữa vị linh mục và Kichijiro một kẻ khốn khổ.
Anh ta làm những điều tồi tệ. Một kẻ phản bội, cực kỳ ích kỷ.
Người đàn ông này cứ làm một việc mãi.
Anh ta cứ muốn ra ngoài kia, trở thành một giáo dân,
nhưng lại phản bội mọi người, kể cả vị linh mục.
Đây cũng là kiểu nhân vật giống Johnny Boy, đúng không?
Phải. Cũng là Judas. Johnny Boy.
Kichijiro, Johnny Boy,
- Anh ta là kẻ tội đồ. - Phải.
Con xin lỗi vì quá yếu đuối.
Tôi nghĩ Marty kết nối với Kichijiro
hơn bất kỳ nhân vật nào trong phim.
Xin giúp con, thưa cha. Hãy xóa tội lỗi này đi.
Chúa nói
"Vì sao ta lại nên đồng hành với các thầy tế cao tay? Họ đều ổn cả.
Những kẻ tội đồ mới thực sự cần ta giúp".
PHỐ PHƯỜNG TỒI TÀN / 1973
Bạn thấy điều đó ở Phố Phường Tồi Tàn, Bò Đực Nổi Điên.
BÒ ĐỰC NỔI ĐIÊN / 1980
Bạn thấy trong Chiến Hữu.
Tôi nghĩ nó đạt đến đỉnh cao trong Trầm Mặc
khi bộ phim thể hiện lòng trắc ẩn đối với một con người khốn khổ.
Kichijiro chính là người giảng đạo.
Bởi vì, đến cuối cùng...
gần như Chúa đã thông qua anh ta
để dạy Rodrigues về tình yêu, sự tha thứ và lòng trắc ẩn.
Ông vẫn coi mình là một người theo Kitô giáo chứ?
Có, tôi nghĩ vậy.
Tôi thực sự tin là vậy.
Tôi đã phải từ bỏ, rồi tìm lại, rồi lại từ bỏ, cố gắng tìm kiếm,
và cuối cùng mới cảm thấy thoải mái với niềm tin đó.
Tôi nghĩ ai cũng sẽ có sự hoài nghi, sợ hãi.
Nhưng khi hiểu rõ đức tin của mình thì cũng là lúc bạn chết.
Vì vậy, điều đó giống như
mò mẫm trong căn phòng tối, lần tìm từng thứ một.
Quan trọng là bạn luôn tiến lên.
NGƯỜI ĐÀN ÔNG IRELAND / 2019
Ngày càng nhiều phim của ông ấy khiến tôi mang cảm giác ám ảnh.
Nhất là Người Đàn Ông Ireland.
Tôi không hợp tác với De Niro từ Sòng Bài đến Người Đàn Ông Ireland.
Sòng Bài là phim cuối cùng kiểu đó, vì Người Đàn Ông Ireland thuộc kiểu khác.
Dù bối cảnh vẫn tương tự.
Chết tiệt. Khốn kiếp.
Nó khác hẳn.
Marty luôn tìm kiếm chất liệu cho phép anh ấy dồn hết tâm huyết,
như trong Người Đàn Ông Ireland,
nhân vật chính là kẻ ngoài lề, về hưu và cận kề cái chết.
Khoảnh khắc ám ảnh nhất là Bob thấy các con bỏ rơi mình.
ĐÓNG QUẦY MỜI CA TIẾP THEO
Peggy. Bố chỉ muốn nói chuyện thôi.
Cái giá phải trả cho cuộc đời phù phiếm, ngông cuồng
mà ông ta từng nghĩ mình đang sống.
Ở đó, bạn thấy hệ quả.
Bob De Niro một mình, cô đơn trong viện dưỡng lão.
BIÊN TẬP PHIM, NGƯỜI ĐÀN ÔNG IRELAND
Thậm chí còn không biết Giáng Sinh là khi nào. Ông ta cô đơn.
Ông ta đã phải trả giá.
- Lòng thương xót của Ngài trường tồn. - Lòng thương xót của Ngài trường tồn.
Được rồi, Frank. Tôi sẽ quay lại thăm ông. Nhé?
Chắc là ngay sau kỳ nghỉ Giáng Sinh.
- Ồ, được rồi. - Frank, Chúa phù hộ ông.
Cả anh nữa. Cảm ơn.
Giáng Sinh rồi à?
Gần rồi.
Ồ, tôi sẽ chẳng đi đâu cả.
Khi Bob lần đầu đưa tôi cuốn sách, anh ấy gần như bật khóc.
Ai rồi cũng già đi. Đó là điều cuốn sách muốn kể.
Tôi nói...
Sau tất cả những trải nghiệm,
rốt cuộc chúng ta đều đối mặt với một điều.
Chúng ta phải đối mặt với sự kết thúc của chính mình.
Người Đàn Ông Ireland tác động đến tôi
theo cách như một chủ đề song song trong suốt thời gian đó.
Bạn gặp những con người tuyệt vời này
sau ngần ấy năm làm việc cùng nhau.
Chúng tôi đã hợp tác nhiều phim, tôi rất biết ơn cái duyên đó.
Khi nghĩ lại,
chúng tôi là hai đứa nhóc biết đến nhau ở khu phố.
Và rồi đột nhiên, cái duyên nghề nghiệp dẫn dắt.
Thật là kỳ diệu.
Tôi nghĩ Marty thực sự rất tận tâm với những gì anh ấy đang làm.
Điều đó sẽ không thay đổi. Chúa phù hộ anh ấy.
Có rất nhiều nhà làm phim vĩ đại ngoài kia,
nhưng tôi nghĩ anh ấy sẵn sàng làm việc này miễn phí.
Anh ấy sẽ luôn là một nhà làm phim, dù thế nào.
Điện ảnh đã nuốt trọn anh ấy từ nhỏ, và nó chưa buông tha anh ấy.
VẦNG TRĂNG MÁU GIAI ĐOẠN TIỀN SẢN XUẤT
Giờ đây ông có cảm thấy mỗi phim mang một sắc thái khác nhau.
Ông không thể dốc hết mình vào từng bộ phim
theo cách giống nhau, phải không? Nếu không thì...
- Đó chính là điều bác sĩ đã bảo tôi. - ...chết mất.
Bác sĩ Klein bảo tôi như vậy cách đây 20 năm.
“Marty, anh không thể cứ làm như thế. Anh sẽ không trụ nổi đâu”.
Chúng ta sẽ di chuyển cả tổ theo máy quay drone.
TRÊN TRƯỜNG QUAY VẦNG TRĂNG MÁU
Tôi thấy rất khó sống nếu không làm đạo diễn
hay không sáng tạo một bộ phim trong thời gian dài.
Ba, hai, một, rồi hai, chúng ta bắt được tất cả.
Phải. Không, thế tuyệt rồi.
Chúng ta đi từ đâu? Chỗ cũ à?
Bắt đầu từ "Ernest Burkhart..."?
Chắc rồi. Phải. Ổn.
Chuyện gì vậy?
- Sẵn sàng chưa? - Sẵn sàng.
Được rồi, và diễn!
ĐẠO DIỄN MARTIN SCORSESE
VŨ THỊ PHƯƠNG