CUỘC SỐNG, LARRY VÀ MƯU CẦU BẤT HẠNH
Năm 1773, 13 thuộc địa sơ khai lâm vào trạng thái bất ổn.
Patrick Henry đã phát biểu đanh thép ở Virginia:
"Không đóng thuế nếu không có đại diện."
Và để phản đối chế độ quân chủ Anh,
một nhóm dân thuộc địa cải trang thành người da đỏ
đã đổ 342 kiện trà xuống Cảng Boston.
Kể từ đó, sự kiện này được gọi là Tiệc trà Boston.
- Ném đi! - Đám Thanh giáo này
- làm tôi ngứa mắt thật đấy. - Ừ.
Hôm nọ tôi đang nắm tay vợ.
Có gã hét lên: "Chẳng ai muốn thấy đâu."
- Cũng đúng mà. - Ừ. Biết không? Chắc là đúng.
- Dân tàu Mayflower. Nhỉ? - Chuyện gì đây?
Ừ, xem này.
Họ phản đối Đạo luật Trà.
Ném trà xuống nước, như tiệc trà vậy.
Tiệc trà. Ồ! Không đùa đâu. Nghe vui đấy.
- Ném thôi! - Kia là Michael Finney à?
Đúng rồi.
Tiệc xôm quá!
Hơi lạ.
Hôm nọ tôi gặp cậu ta, cậu ta không nói gì về tiệc trà.
Ai cũng nói về nó đêm hôm trước ở nhà Zachariah.
Ông đến nhà Zachariah?
- Ừ. - Sao tôi không được mời?
Tôi không biết vụ ở nhà Zachariah. Tôi bỏ lỡ tiệc trà à?
Tôi không biết nói sao.
Ông biết vụ này à?
- Đại loại. Ừ. - Đại loại?
Cầm hộ tôi.
- Này! - Ném đi, các anh.
Finney! Này, Finney!
- Ừ. - Có chuyện gì thế này?
- Chào Larry. Không có gì đâu. - Không có gì?
- Thợ thùng số một Boston sao rồi? - Cậu đang làm gì thế?
Trước hết,
đây là biểu tình tự phát, có tôn chỉ, mang tính biểu tượng.
- Cậu mở tiệc trà à? - Không phải tiệc.
Nói thật, Finney, tôi thấy giống tiệc lắm.
Nghe này, thuế trà cao quá.
Chúng tôi quyết định gửi một thông điệp tới Anh.
Vụ này chốt phút chót, Larry.
Hôm qua cậu đã bàn ở nhà Zachariah.
Không rõ sao ông biết
nhưng đúng là ý này nhen nhóm ở nhà Zachariah.
Tôi gặp cậu mấy hôm trước.
Cậu chẳng nhắc đến bữa tiệc, nhà Zachariah hay gì hết.
Tôi đi đâu cũng phải báo ông à?
Sáng nay tôi đến tiệm sửa giày. Muốn đi cùng không?
Ở đây đang có chút mờ ám đấy nhé.
Finney, làm thôi. Ta có mở tiệc không đây?
Không phải tiệc.
Tôi thấy có cả Samuel Cooper.
Chào La... Tôi nghe nói ông đi vắng.
- Joseph Warren kia à? - Chào Larry.
Hôm qua tôi bán thùng cho ông. Ông có kể gì đâu.
Không có dịp nói.
Mời họ mà không mời tôi?
Lần sau sẽ mời ông, thề đấy.
Làm gì có lần sau, biết thừa rồi, thôi đi.
Tôi đâu biết ông ủng hộ phong trào.
- Sao cậu nói thế? - Đừng giận nhé, Larry.
Ông cứ khoác áo đỏ như đám lính Anh rồi đi loanh quanh khắp nơi.
Làm ơn, đó là quà vợ tôi tặng. Áo đẹp mà. Vải nhung.
Cậu đã sờ chất vải đó chưa?
Nhìn chẳng ra sao khi đang chống lại bọn áo đỏ.
Đâu phải áo đỏ. Là áo khoác đỏ. Không được mặc màu đỏ nữa à?
Là vậy hả? Màu đỏ bị cấm? Giờ dẹp màu đỏ hay gì?
Tôi nghĩ mặc đồ đôi với quân đàn áp thì chả...
Vậy là tẩy chay màu đỏ?
Có lẽ áo khoác đỏ với kiểu dáng đó không hợp thời điểm này.
Finney, có tôi tham gia thì sẽ rất tuyệt.
Tôi còn không biết ông thích trà.
Tôi không thích trà, tôi thích cà phê.
Càng có lý do để tôi tham gia bữa tiệc.
Một đám người yêu trà ném trà. Họ còn chẳng cam tâm.
Tôi sẽ thích ném trà vì tôi cực kỳ ghét nó.
Lần tới mà có tiệc ném trà, tôi biết ông sẽ vô địch.
Mọi người còn hóa trang.
Đó là khía cạnh đáng thất vọng nhất, biết không?
- Hóa trang á? - Ừ.
Vì có thêm lý do để mời tôi.
Sao lại thêm lý do?
Bởi vì tôi thích hóa trang và cải trang.
Được cư xử khốn nạn và không ai biết đó là mình.
Đúng. Tôi đã dự tiệc với ông. Lạ gì thói cư xử khốn nạn ấy.
- Trong bộ đồ hóa trang. Ừ. - Phải.
Tôi thật sự không hiểu sao tôi không được mời.
Đừng nói là vì áo khoác.
Tôi không mời ông dự tiệc trà, Larry,
vì tiệc nào ông cũng làm mất vui.
Không thể nào.
Tôi toàn thấy ông rúc vào góc, túm lấy ai đó để nói chuyện vớ vẩn.
Túm lấy? Tôi là linh hồn của bữa tiệc!
Sam Adams. Hôm nọ tôi thấy ông cứ lải nhải về giày.
Ta chỉ có một kiểu giày. Xỏ chân nào cũng vừa.
Ông lại nói: "Lẽ ra nên có giày trái và giày phải."
- Ông nói gì vậy chứ? - Tôi nói gì ư?
Cậu có nhìn bàn chân chưa?
Còn chuyện nữa là ở tiệc ông cứ nói mãi về phụ nữ da đỏ.
Tôi có mê phụ nữ Iroquois không? Có. Thì sao? Đó là tội à?
Tôi từng hôn phụ nữ Iroquois chưa? Rồi.
Và đó là một trải nghiệm cực kỳ tuyệt vời.
- Chúc mừng. - Nhân tiện,
nếu cậu từng hôn phụ nữ Iroquois...
Tôi hôn phụ nữ Iroquois rồi.
Cậu hôn phụ nữ Iroquois rồi ư? Vớ vẩn.
- Ừ, tôi có bạn gái. - Thế à?
- Tôi có bạn gái người Iroquois. - Ở đâu?
Canada. Ông không biết đâu.
Xạo sự. Làm gì có gái Iroquois ở Canada.
Tôi đâu có đứng ở trạm giao dịch dòm ngó họ suốt.
Ông cứ dòm ngó rồi nấn ná. Lo mà bán thùng đi kìa.
Biến đi. Vì vậy mà ông muốn lên tàu?
- Không. - Đừng bị cái mũ lừa.
- Không, tôi biết. - Không có phụ nữ trên tàu này.
- Tôi đâu nói là có. - Nên ông mới không được mời.
Thôi mà. Cho tôi lên cầu tàu đi.
Không được. Cầu tàu là cho đội tàu.
- Sao tôi không được vào đội? - Này, Larry.
Nếu không thuộc đội tàu, thì đừng lên cầu tàu.
Năm ngoái tôi cho không ông một thùng, tên khốn kia!
- Tiệc trà kết thúc rồi. - Cái gì?
- Ừ. Larry làm hỏng rồi. - Đùa á...
Còn nhiều trà để ném mà.
- Larry phá rồi. Mất hết cả vui. - Thôi mà.
- Hay ghê, Larry. - Đâu có.
- Cảm ơn nhiều, Larry. - Nhìn lũ ngốc các người đi.
Ăn mặc như người da đỏ với cái mũ lông ngu ngốc.
- Sao cũng được. - Trông như lũ ngốc.
Làm như tôi tin các người là người da đỏ ấy. Thật thất vọng.
Tí nữa gặp ở quán rượu nhé?
Chào Thompson. Chết đi, Slaughter!
- Cái thùng đó bị rò nước. - Vớ vẩn!
- Ồ. Cậu là người da đỏ, Gilliam! - Cảm ơn nhiều.
Mai tôi sẽ đến tiệm sửa giày.
Muốn được mời không? Tôi cần báo trước không?
Đúng là lũ đần! Tôi sẽ lên đó ném vài kiện.
- Cứ tự nhiên, Larry. - Được, tôi đi ném đây!
- Ừ, ông là nhà vô địch thật sự. - Cậu sẽ thấy thế nào mới là ném!
Tôi chả thèm vào cái đội ngốc của cậu. Đoán xem?
Tôi sẽ lập đội riêng! Bọn tôi sẽ không hóa trang thành người da đỏ.
Các người sẽ ghen nổ mũi.
Biết không? Nó sẽ trông như thế này.
Nhìn tôi này!
- Này! Ông kia! - Không.
- Ông làm gì vậy? - Không phải trà của tôi.
Đúng. Đâu phải trà của ông. Là của Đức vua!
Không! Là trà của Finney. Cậu ta mở tiệc trà ở đây.
Tôi không quen người này.
Tôi chỉ biết lão cứ gào ầm lên về băng đảng và ghét trà.
Không! Nhầm người rồi. Cậu ta nói điêu!
Là tiệc của Michael Finney! Cậu ta còn không mời tôi.
- Bắt cậu ta mới đúng. Finney. - Đi.
Anh biết không? Tôi có áo khoác đỏ giống anh.
CHÚNG TA, NHÂN DÂN
Từ thời chế độ nô lệ còn tồn tại ở Mỹ,
đã có những nô lệ tìm đường thoát.
Nhiều người trong số họ dùng Đường ray Ngầm.
Đây là hệ thống gồm nhiều người, tuyến đường và địa điểm trú ẩn,
hỗ trợ cho nô lệ trốn thoát từ miền Nam.
Hành trình đi về phía Bắc tìm tự do nguy hiểm, gian khổ
và luôn cận kề cái kết.
Nhưng không ai nghĩ đến sự vất vả của chủ nhà.
Sống với gia đình mình đã đủ khó, nói gì đến người lạ.
Mời vào.
Ôi, đến rồi.
Không ai đi theo.
Chào mừng đến nhà tôi.
- Chào. - Hy vọng cậu thấy an toàn ở đây.
- Tôi là Jonesey. - Lawrence.
- Tôi sắp tự do rồi. - Ừ.
Dù đang trốn chạy, nhưng đi về phía Bắc là vui.
Ngày mai, cậu sẽ qua được biên giới.
- Mong quá. - Chuyến đi thế nào?
Trầy trật. Tôi phải chạy, bị chó rượt, ngựa đuổi.
Tôi lặn dưới đầm lầy 15 phút.
- 15 phút? - Thở bằng ống hút.
Nghe tiếng chó sủa văng vẳng.
Chà. Tội nghiệp cậu quá.
Mà ở dưới nước nên đâu thể bảo chúng im.
Tôi phải tự nhủ, "Đừng nói im đi",
dù rõ ràng lúc đó cần nói vậy.
Tôi từng bị một con dê đực rượt.
- Ồ. - Chẳng rõ sao nó thù tôi.
Khó hiểu. Tôi phải nhảy qua hàng rào.
Sao bằng chạy trối chết để giữ mạng.
Lặn dưới nước, cố thở, lũ chó cứ sủa ầm lên
còn mình phân vân có nên quát "Câm mồm" hay không.
Tôi chỉ cố đồng cảm với trải nghiệm của cậu.
Rõ là không tệ bằng nhưng cũng chẳng dễ chịu đâu.
Ừ, nhưng đó là thú nuôi.
Chẳng lẽ nó vác ông về và xích ông lại ư?
Nó bảo quay lại làm việc và ném ông ra đồng chắc?
- Tôi hiểu ý cậu rồi. - Cho điểm đi chứ hiểu gì.
- Tôi ghi nhận rồi. - Không, điểm là của tôi.
Không, cậu có hiểu đâu tôi mới hiểu.
Không, tôi ăn điểm đó và cất kỹ rồi.
- Tôi nói tôi ghi nhận trước. - Ông tuổi gì mà lấy điểm của tôi.
Đừng hòng lấy gì từ tôi. Tôi giữ điểm rồi.
- Rồi là của cậu. Quên nó đi. - Được rồi.
Tôi rất háo hức được lên phía Bắc
và chén mấy em gái trên đó.
Tôi từng ở phía Bắc. Nói thật, không xơ múi được mấy đâu.
- Ít nhất với tôi là không. - Dĩ nhiên với ông là không.
Tố chất mỗi người mỗi khác. Xem qua nơi này nào.
Ừ, được rồi...
- Xem nhà an toàn tí nhỉ? - Ừ.
- Xem có gì ở đây. Được. - Ừ. Đây là phòng khách.
- Được. - Thoải mái lắm.
- Mà tôi xin nói thật. - Cứ tự nhiên.
- Tôi thấy ở đây ẩm mốc quá. - Cái gì cơ?
Mùi ẩm mốc ấy. Ông phải báo trước chứ.
- Ồ, thật sao? - Nhà này cứ ẩm ẩm kiểu gì ấy.
- Có ẩm á? - Ẩm của nấm mốc ấy.
Jonesey, biết bao người ở đây rồi, chưa ai chê nhà ẩm.
Biết gì không. Dân da trắng vốn ẩm ướt.
Người da trắng vốn ướt hả? Ý cậu là thế à?
Dĩ nhiên người da trắng ướt. Các ông ẩm ướt bẩm sinh.
Jonesey, xin phép nói thẳng,
cậu đã lặn dưới nước 15 phút, thở bằng ống hút.
Không phải căn nhà, Jonesey. Là do cậu ẩm đấy!
Đã qua ba hôm. Tôi khô rồi. Tôi khô ráo, không có mùi mốc.
Có thể giờ cậu khô nhưng cái ẩm đã ngấm vào người.
Tôi hiểu rồi. Ông không chịu nhận mình ẩm ướt.
- Cậu mới không chịu nhận. - Tôi có đâu mà nhận.
Đó là ý kiến của cậu.
Nãy tôi có ướt thật. Vào đây thì ẩm thêm.
Như thể tôi bị ẩm lại khi vào đây. Tôi cảm nhận được.
Không biết nữa, cơ mà tôi thấy có cả linh hồn ở đây.
Có ai chết trên ghế đó à?
- Không. - Tôi thấy có mùi tử khí trên ghế.
Có bà từng đổ bệnh trên ghế rồi chết ở tầng trên.
Thế bà ấy có bị ẩm mốc trên đường sang thế giới bên kia không?
Không, bà ấy không bị ẩm mốc.
Tôi khuyên thế này.
Khi có người chết trên ghế, ông phải lật cái đệm lại.
Đã rõ. Ghi nhận.
Ban nãy ông cho điểm rồi, giờ ông lấy lại ư?
- Không, ý là... - Ở kia tôi ăn một điểm.
Tôi chỉ bảo cậu nói có lý.
- Và tôi ghi nhận. Ừ. - Đừng cướp của tôi.
Này, Jonesey? Bắt đầu lại đi.
Hãy bắt đầu lại và coi như cả hai ta đều hơi ẩm mốc, được chứ?
Cứ cho là thế vì cậu đã ngâm dưới đầm lầy suốt 15 phút.
Và có người chết trên cái ghế đó.
Bà ấy không chết trên ghế mà chết trên tầng.
Bà ấy suýt chết, rồi mới lên tầng, thế là xong việc, bà ấy chết ở đó.
Nhưng trước đó đã sắp chết.
Tôi bảo này, nếu cậu không thoải mái,
không thấy ấm cúng
và thấy có linh hồn xấu thì đi đi!
Nói này, tôi từng trải qua cảnh tệ hơn.
Chỗ ở trước của tôi có một chiếc ghế tựa cao
và một chiếc ghế nhỏ ở trước để ta có thể ngồi rồi gác chân lên.
- Ngồi thế này. - Ừ.
- Đó là ghế đôn Ottoman. - Ottoman chết bầm!
Tôi có đứa bạn tên Ottoman.
Tôi không hề biết gã chủ nô
đặt tên Ottoman cho nó là để ám chỉ cái ghế.
Hóa ra gã này bị ám ảnh với nội thất nhà cửa.
- Đặt tên nô lệ theo đồ đạc. - Ừ.
Thợ rèn và gã to con đều có tên là Armoire, cái tủ ấy.
- Armoire. - Gã to con ấy.
Tôi cứ tự nhủ gã Ethan Allen này đúng là tên da trắng điên rồ.
Chả hiểu sao hắn cuồng đồ nội thất thế.
Được rồi. Còn bữa sáng thì sao?
- Bữa sáng ư? - Bữa sáng.
- Khi nào ăn sáng? - Cậu thấy sao?
Ừ. Vụ đó tính sao?
Ừ. Có bữa sáng. Tôi có lo bữa sáng.
Đây là người phụ nữ đã chết à? Có phải bà ấy không?
- Phải. Là bà ấy. - Chà. Yên nghỉ nhé.
- Ông xơ múi gì chưa? - Bà ấy chẳng đoái hoài gì đến tôi.
Vậy mà tôi vẫn cứ dại khờ còng lưng ra chăm bà ấy.
Đôi khi ông nên trân trọng việc chăm sóc.
Biết đâu thi thoảng ông lại được bú tí gì đó.
"Quà đây, cảm ơn nhiều."
- Đúng. "Cảm ơn nhiều." - "Vì đã chăm tôi..."
- Chỉ cần vậy thôi. - Đúng.
Khoan, ông có bánh kếp không?
Không. Chỉ có bột ngũ cốc thôi.
- Cá là nó nhão. Bát bột nhão ướt. - Ừ. Đại loại thế.
Điên thật. Tôi rành mấy chỗ này quá.
Và thật lòng mà nói, tôi đã nghe vài phản hồi không tốt lắm.
Nói thật nhé! Ai đến đây cũng thấy mùi tử khí.
Họ thấy ẩm ướt. Ông bị đánh giá tiêu cực đấy.
Mấy cái xếp hạng tệ đấy bất công quá!
Tôi bế bà ấy lên lầu nên bị sụm lưng.
Không bổ củi được. Không có nước nóng, thế là bị đánh giá tệ.
Ý kiến riêng. Tôi sẽ cho chỗ này tối đa hai sao.
Được, thế này đi. Tôi sẽ làm ít bánh kếp.
Hai quả trứng, ít bột mì vào bát,
- thêm mẩu quế nhỏ. - Khỏi cần chỉ.
- Phải khuấy thế này. - Được. Tuyệt.
Cậu am hiểu làm bánh kếp như vậy, sao không tự làm?
Ơ kìa! Tôi đâu phải nô lệ của ông.
Ơ kìa. Tôi có nói thế đâu.
- Ơ kìa! Có. - Không, ơ kìa! Không.
- Tôi "ơ kìa" trước! Không! - Không, tôi trước!
- Tôi sở hữu "ơ kìa" đó. - Tôi "ơ kìa" trước!
- Tôi trước! - Ôi không!
Ông muốn tôi làm bánh kếp? Ơ kìa đấy!
Cậu nói tôi coi cậu là nô lệ? Ơ kìa đấy!
Đấy là ơ kìa kiểu "tôi cóc làm"!
Liên quan gì đến nô lệ? Tôi đâu nói cậu là nô lệ.
Đó là giúp người khác.
Ông biết nô lệ là gì không? Một chuỗi những lời nhờ vả.
- Tôi chưa từng nghĩ như thế. - Ừ.
- Cho tôi nhận một điểm. Thế nào? - Không. Biết tại sao không?
- Tại sao? - Vì cậu sẽ lấy lại.
- Không. - Cậu ghét bị mất điểm.
Tôi thích ăn điểm. Chỉ không muốn bị mình cướp điểm.
Tôi đi ngủ đây. Phải nghỉ ngơi tí đã.
- Ngủ ngon nhé. - Vâng.
- Jonesey. - Cảm ơn ông, Lawrence!
Rẽ phải khi lên tầng. Đừng rẽ trái. Phòng đó có người chết.
Được rồi.
Trời, cái đệm này mềm quá thể!
- Tệ thật đấy! - Ơ kìa!
Ôi không! Ơ kìa!
- Không. Ơ kìa! - Ơ kìa, tôi...
- Tôi "ơ kìa" trước! - Tôi trước mà! Không! Tôi trước.
- Là tôi! - Tôi "ơ kìa" trước!
- Ơ kìa! - Không!
MỘT THÁNG SAU...
Nhìn mày kìa. Tuyệt đẹp luôn.
Bánh nướng, bánh áp chảo, bánh kếp hợp lại thành bánh Jonesey.
- Ôi, Chúa ơi. - Hú! Tuyệt. Hú!
Cái quái gì thế?
Thấm đẫm luôn.
Chuyện gì thế này? Nửa đêm rồi.
Cậu đánh thức tôi bằng mùi thịt xông khói.
Đừng trách thịt xông khói. Đó là mùi dễ nhận ra nhất thế giới.
Phân chó cũng không át nổi.
Đây là Đường ray Ngầm.
- Ừ. - Và đường ray làm gì?
Di chuyển. Cậu phải quay lại tàu.
Quay lại tàu đi!
Ý hay đấy. Tôi đã nghĩ về điều đó rất nhiều.
Và tôi quyết định ở lại, giúp các nô lệ khác lên phía Bắc.
Một tháng trước, khi cậu đến đây,
cậu nôn đi chén gái phía Bắc mà.
Cậu định đi chén gái. Vụ đó thì sao?
Họ đang ở đó. Họ đang đợi cậu đến chén.
- Ai cũng hỏi, "Jonesey đâu?" - Jonesey đâu?
- "Bọn tôi đã sẵn sàng." - Nghe này.
Bố tôi luôn nói, "Gái gú sẽ không đi đâu hết.
Khi ta đến họ vẫn sẽ ở đấy."
Jonesey, tôi biết cậu nhạy cảm cỡ nào với lời nhờ vả,
nhưng nhờ cậu phụ giúp một chút liệu có quá đáng không?
Ông muốn bắt tôi làm nô lệ ở đây?
Không, tôi chỉ muốn cậu giúp thôi.
- Ông nghiêm túc đấy à? - Cậu nghiêm túc đấy à?
Tôi nhờ cậu cởi giày. Thế là sai bảo nô lệ à?
- Đó là việc của nô lệ. - Được, nhờ cậu đi lấy nến.
Nếu không làm vì tôi thì là nô lệ.
Nếu dùng chung nến?
Hễ ông dính vào thì là sai nô lệ.
- Không! Là nhờ vả. - Ừ. Không phải nhờ vả.
Ông muốn nhờ vả thêm à?
Ông không được phép nhờ vả người da đen trong 400 năm tới.
- Vậy sao? - Đúng.
Biết gì không? Mùi thơm quá.
Chuẩn đấy. Ngồi xuống và thôi phàn nàn đi.
Có chuyền bánh kếp không hay thế là sai nô lệ?
Tôi sẽ đưa ông...
- Không đùa đâu. - Ông nên thử bánh Jonesey.
Tôi nghĩ ta đang tiến triển tốt.
Đang tiến triển rất tốt, Lawrence.
- Cậu mở cửa nhé? - Sai bảo nô lệ.
- Chào buổi tối. - Tôi không nghĩ sẽ có ai đến.
Chà. Xin chào.
Chào ông da trắng.
- Chắc ông là người tốt. - Phải.
- Armoire, Ottoman! Gì đây? - Jonesey!
Lại đây. Nào!
- Tôi biết anh ở đây mà! - Họ không bắt được tôi!
Đây là người tôi đã kể. Armoire và Ottoman!
Armoire và Ottoman, ừ. Ethan Allen? Ừ.
- Ừ. - Tuyệt! Hai người đi đâu thế?
Bọn tôi định qua đêm ở đây
rồi mai đi tiếp tầm 29km đường dài để đến một căn nhà ở Joplin.
Ừ. Cả hai có thể qua đêm ở đây. Dĩ nhiên rồi.
- Cảm ơn. - Kệ đi. Ở lại bao lâu tùy thích.
- Coi như nghỉ dài ngày đi. - Thật chứ?
- Thật. Jonesey nói mà. - Cái gì?
- Cảm ơn Jonesey. Cảm ơn. - Ottoman.
Vào đó gác chân đi.
- Không cần nhắc lại. - Nhé? Đi ăn đi.
- Nghe chưa, Ottoman? - Đi ăn đi. Để chân nghỉ.
Ừ. Nhìn cái điệu bộ kìa. Lawrence còn ba cái áo choàng nữa.
Để tôi. Đừng lo.
Khỉ thật, Jonesey. Ở đây ẩm ướt quá.
- Tôi đã bảo mà. - Này, Armoire.
Có một tảng đá lớn trước nhà kho.
Sáng mai cậu giúp tôi chuyển nó đi nhé?
Nô lệ à?
Ừ. Tất nhiên rồi.
KITTY HAWK, BẮC CAROLINA, 1903
Ngày 17 tháng 12 năm 1903, ở Kitty Hawk, Bắc Carolina,
hai nhà phát minh người Mỹ, Wilbur và Orville Wright thực hiện
chuyến bay có kiểm soát đầu tiên bằng máy bay có động cơ.
Máy bay Wright Flyer.
Chuyến bay kéo dài 12 giây và bay được quãng đường gần 37m.
Ai cũng phải bắt đầu từ đâu đó mà.
Và với nó, anh em nhà Wright mở ra kỷ nguyên của hàng không.
Nhưng nhà Wright còn người thứ ba bị sử sách ngó lơ...
và có lý do cả đấy.
Nhớ chụp cả máy bay. Và một trong hai đứa tôi.
- Ba, hai, một. - Rồi kiểu ngớ ngẩn, ồ!
Được rồi.
Và thêm một kiểu nữa, kiểu nghiêm túc thế này.
- Này! Orville! Wilbur! - Chính xác. Tuyệt!
- Chết tiệt. Đi! - Tránh ra.
- Đi. Khởi động. Tăng tốc! - Được rồi.
- Gì đây? - Chào!
- Hai đứa làm gì thế? - Chào, bọn em...
- Bọn em đang nói... - Bọn em đang đợi anh.
- Không giống thế. - Không.
Cần kiểm tra mọi thiết bị, đảm bảo đều hoạt động
và tất cả đã sẵn sàng.
Và rồi anh là mảnh ghép cuối cùng còn thiếu.
- Thật hả? - Vâng.
Trông như hai đứa đã sẵn sàng cất cánh.
- Không, không đủ gió. - Không hề.
Bọn em đời nào bay mà thiếu anh.
Ba anh em nhà Wright mà.
- Đúng. Lên đi. - Nào.
- Anh ngồi đây. - Ở đây à?
- Vâng. - Ừ. Ngồi đi.
- Ở giữa? - Vâng.
Ở giữa, anh tôi.
- Cái gì? - Ừ.
- Tệ quá. - Cho anh trai cưng.
- Không, sẽ tuyệt lắm. - Chả thoải mái gì.
Anh có thể ngả ra sau nếu muốn.
Anh không muốn ngồi giữa. Cho anh ngồi ngoài đi.
- Không, em phải điều khiển. - Không, anh ấy phải lo cái đó.
Em phải lo động cơ. Ngồi giữa đi.
Anh không thể ngồi giữa. Anh sợ không gian hẹp.
Chỉ còn ghế đó.
Anh không hiểu sao lại có ghế giữa.
Sao lại có một ghế tệ hơn hẳn mấy ghế khác?
Hai đứa phá hỏng phát minh vĩ đại.
Anh đặt cái này dưới gầm ghế đi.
- Gì? Chi? - Cho an toàn.
An toàn là sao? Anh đang ngồi trên thùng đào.
Hành lý xách tay cần để dưới ghế.
- Đó là chỗ để. - Sao không được ôm trên đùi?
- Rất nguy hiểm. - Không.
Bọn em đã thiết kế để cái túi vừa gầm ghế.
- Được. - Ừ, không phải trên đùi.
- Anh biết chứ? - Được thôi.
- Hài lòng chưa? - Vâng. Ổn áp rồi.
- Sẵn sàng chưa? Đến lúc đi rồi. - Anh thấy an toàn quá.
- An toàn quá. - Để xem.
Ơn trời, hành lý xách tay ở dưới ghế.
Giờ anh rảnh tay, phòng khi có sự cố.
- Tay rảnh... - Anh có thể bám lấy.
- Bám thế này... - Thế này.
- Phải. Hoặc thế này. - Ừ. Nắm chỗ này.
Rồi anh có thể bám bên này, nhìn tay anh xem.
Được, anh hiểu rồi. Anh thông rồi.
- Được. - Được chứ?
- Đã sẵn sàng cất cánh. Được rồi. - Hiểu.
- Sẵn sàng chưa? - Anh phải nói điều này.
Ý là anh đâu có ngốc.
Anh thừa biết hai đứa định bay mà không có anh.
- Wilbur này. - Vâng.
Anh từng cứu mạng em,
anh nghĩ ít ra em cũng nên đợi anh chứ.
Anh cứu mạng em hồi nào?
Lúc em sắp chết đuối anh đã chìa mái chèo để cứu em.
Em vốn tự lo được nhưng cảm ơn anh.
Thôi, tự lo bằng niềm tin à.
- Em vừa khóc, vừa hét. - Có khóc đâu.
Là nước hồ ấy. Em không có hét.
Anh sẽ không bao giờ quên tiếng hét đó. Thật đấy.
- Em... - Thật xấu hổ, anh...
Người ta không bao giờ quên chuyện do mình bịa.
Em mừng vì tất cả ở đây, sẵn sàng cất cánh. Chuyến bay sẽ rất tuyệt.
- Ừ. - Ở đây có đồ ăn vặt không?
Sao? Anh chưa ăn à?
- Cho anh ấy đồ ăn vặt đi. - Ừ, để kịp ra máy bay.
Không có đồ ăn vặt à?
- Có đồ bỏ vào miệng là được. - Em có đậu phộng.
- Đậu phộng? Thế thôi? - Có ít đậu phộng đây.
- Sao mà no. - Không! Thử đi.
Ta phải cất cánh trước khi có chuyện kỳ hơn.
- Sẵn sàng chưa? Đeo kính vào. - Được rồi.
- Sẵn sàng cất cánh. - Lên.
- Bật mạch. - Bật mạch.
Bật mạch.
Đi thôi nào.
Được rồi. Chạy ngon lành. Đẹp lắm.
Tiếng này không ổn.
- Ừ. - Đúng. Nó bị...
Lại thế rồi.
- Sao thế? - Để em tắt!
- Colby! Colby đâu? - Colby!
- Chào nhé. - Anh ấy đây rồi.
Hình như vẫn là cái trục đó. Bị gãy trục rồi.
- Cứ thoải mái đi. - Sẽ mất một lúc nên...
- Colby đang lo. Thợ ruột đấy. - Ừ.
Đang sửa kìa. Cầm cờ lê rồi. Không, phải đợi ở đây.
- Gì? - Phải đợi trên máy bay.
- Gì? Tại sao? - Không được rời máy bay.
Rời máy bay? Chưa nghe bao giờ. Tại sao? Em đùa à?
Ngược với lên ấy.
Ta phải ngồi yên ở đây đến khi sửa xong máy móc.
- Rời máy bay? - An toàn là trên hết.
Ta đang đậu trên mặt đất. Có gì mất an toàn đâu.
Anh phải đợi trên máy bay, dù mất bao lâu đi nữa?
- Ừ. - Nếu là 5 tiếng thì sao?
Thì đợi 5 tiếng.
Anh phải ngồi giữa với đồ ăn vặt dở và không làm gì?
- Vâng. - Suốt 5 tiếng? Điên à?
Đây là trải nghiệm đi máy bay.
Không phải trải nghiệm tốt! Quá tệ. Quy định ngu nhất từng nghe.
Tin bọn em đi, vì sự an toàn của anh thôi.
- Cứ ngồi thoải mái đi. - Biết gì nữa không?
Anh sẽ rút tên khỏi phát minh này.
Orville và Wilbur, cứ lấy đi.
Anh không muốn dính dáng đến cái máy này.
- Anh sẽ hối hận... - Anh sẽ hối hận.
- Chưa chắc đâu. - Anh sẽ hối hận.
Mà này, anh có chuyện muốn tính sổ.
Biết ngay mà. Chuyện gì nữa?
Anh đi vắng một tuần, em nhớ mà. Anh nhờ em tưới cây.
- Tất nhiên. - Anh về nhà...
Cây cối tươi tốt.
Và anh phát hiện em đã làm chuyện ấy trong nhà anh.
Sao anh phát hiện em ấy quan hệ trong nhà anh?
Vì còn nguyên dấu vết mây mưa cạnh hoa violet châu Phi. Thế đấy.
Em không phủ nhận. Nhưng em đâu thể quan hệ ở nhà, vợ em ở đó.
Phải có ai đó quan hệ trong nhà anh chứ.
Cảm ơn. Đúng. Anh ấy thì không à?
- Wilbur, em là đồ khốn. - Đồ khốn.
- Ôi trời. Bình tĩnh đi. - Đồ khốn.
Em cho anh ghế xấu như ghế anh ngồi lúc ở đám cưới em.
Y hệt. Nhét anh ngồi sát bếp.
Bồi bàn ra vào là đâm vào và đẩy ngã anh.
Em xếp anh ngồi ở bàn độc thân.
Tối hôm ấy anh muốn gặp ai đó
và em xếp anh ngồi cạnh quý cô xinh đẹp nhất.
- Cô ta chỉ có một mắt. - Xui rủi thôi.
Còn không đeo miếng che mắt. Cứ như để anh ngồi cạnh Cyclops.
Anh ngồi ở bên mắt mù của cô ta
và cô ta làm đổ xúp cà chua lên khắp đùi anh.
- Sao lại là lỗi của cô ấy? - Không phải lỗi của cô ta.
Có một mắt cũng được nhưng phải đeo miếng che mắt.
Nghĩ cho người khác với.
- Anh có thể mời cô ấy đi chơi mà. - Mời cô ta đi chơi?
Cô ấy nhắc anh suốt.
- Nhắc về anh? - Ừ.
Lần tới em gặp, bảo cô ta đeo miếng che mắt nhé.
Anh biết nên làm gì không?
Làm cho cô ấy một cái và nói mình lo cho cô ấy.
- Nghe xúc phạm sao ấy. - Tặng quà mà xúc phạm à?
Cô ta biết về miếng che mắt. Cô ta chỉ không muốn đeo.
Đó là sự kiện trang trọng, cô ấy không có miếng che đủ sang.
Chắc vấn đề là thế.
Hay là làm cho cô ấy miếng che mắt đính kim sa? Có lẽ cô ấy sẽ đeo.
- Cái gì đó ổn tí. - Vì cô ta đâu có xấu.
Ý em là vậy đấy.
Anh sẽ gửi tặng nặc danh cho cô ta.
- Lần tới vờ như mới thấy. - Orville? Ừ. Đúng.
Thiệp nên viết, "Vẻ đẹp trong độc nhãn kẻ si tình."
- Được đấy. Không tệ. - Biết gì không?
- Ít ra cũng được việc. Ừ. - Tốt lắm.
- Cất cánh nào. - Sẵn sàng cất cánh chưa?
- Colby, tình hình thế nào? - Ồ, ổn rồi!
- Ổn cả rồi. - Đi được rồi.
- Đeo kính. - Đi nào.
- An toàn. - Xoay đi, Colby.
- Bật mạch. - Chúc may mắn!
- Đi nào! Được rồi! - Nhìn kìa.
Chuyến đi này sẽ tuyệt lắm đây.
Giữ chắc vào!
Chà, thành công rồi!
Không. Anh đổi ý. Anh không muốn đi!
Anh buồn nôn quá. Nôn mất.
Đây. Nôn vào đây đi.
Nhìn khung cảnh tuyệt đẹp kìa!
Anh chết mất thôi! Không! Anh không muốn bay!
TỰ DO CHO HÀNG TRIỆU CON NGƯỜI!
Những năm 1950, trong Chiến tranh lạnh Nga - Mỹ,
nỗi sợ cộng sản bao trùm khắp mọi nơi.
Nỗi sợ cộng sản đạt đỉnh điểm
khi Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa của bang Wisconsin là Joe McCarthy
mở hàng loạt cuộc điều tra rầm rộ
về cáo buộc cộng sản thâm nhập vào mọi cấp chính quyền.
Chẳng ai dám đối đầu McCarthy vì sợ bị gắn mác cộng sản.
Ngay cả quân đội Mỹ cũng bị điều tra,
dẫn đến cuộc điều trần Quân đội - McCarthy nổi tiếng.
Joseph Welch là cố vấn trưởng cho Quân đội
và màn đối đầu của ông với McCarthy với câu hỏi kinh điển:
"Ông không còn chút liêm sỉ nào à?"
được xem là bước ngoặt trong chương sử đáng tiếc này.
Nhưng theo McCarthy, ông không phải kẻ duy nhất không có liêm sỉ.
Xét yêu cầu của ông Welch, tôi nghĩ ta nên cho ông ấy biết
trong công ty luật của ông ấy có một thanh niên tên Fisher,
người mà từ nhiều năm trước,
từ rất lâu rồi, có tham gia tổ chức
vốn là lá chắn pháp lý cho Đảng Cộng sản.
Đừng bôi nhọ cậu thanh niên này thêm nữa.
Ông không còn chút liêm sỉ nào à?
Đến nước này rồi, ông không còn chút liêm sỉ nào à?
Tôi không còn liêm sỉ ư? Thế còn ông thì sao, ông Welch?
Tôi thấy ông uống nước mà không dùng lót cốc,
để lại vệt nước trên chiếc bàn đẹp.
Thế ai mới không còn liêm sỉ?
Để bào chữa, thưa Thượng nghị sĩ, nghe nói bàn đã phủ keo epoxy xịn.
Hình như cái bàn này cũng cũ lắm rồi.
Ông Welch, tôi khẳng định ông coi rẻ chiếc bàn này
như cách ông coi nhẹ sự thiêng liêng của nền dân chủ.
Nếu không, ông đã có lót cốc giống cái tôi tự mang từ nhà đến.
Hôm nay ông mang theo cả lót cốc riêng luôn à?
Đúng, vì tôi biết giữ đồ gỗ.
Vấn đề là ông đã để lại vệt nước. Ông vẫn tiếp tục để lại vết.
Để tôi cho ông biết ai cũng hay để lại vệt nước trên bàn, cộng sản.
- Thôi nào. - Cộng sản chẳng màng đến cái bàn.
- Cộng sản không biết quý đồ gỗ. - Yêu cầu dẫn nguồn.
Tôi sẽ cho ông biết ai thiếu phép tắc.
- Thượng nghị sĩ Symington? - Vâng?
Vài tuần trước, ông đến nhà tôi và không chùi chân lên thảm.
- Kéo cả bùn vào nhà. Phép tắc đâu? - Sao ông biết chứ?
Khi tôi gọi ông, ông đâu có nghe thấy.
Ông đang ở phòng làm việc phía bên kia ngôi nhà.
Thính giác của tôi nhạy với tiếng lau chùi
ngang ngửa việc phát hiện cộng sản lẻn vào Bộ Ngoại giao.
Và tôi sẽ cho ông biết kẻ nào không chùi chân.
- Đừng nói. - Lũ cộng sản không chùi chân.
- Chưa từng thấy chúng chùi chân. - Được rồi. Lại nữa.
Ở Liên Xô làm gì có thảm chào mừng. Karl Marx chuyên tha bùn vào nhà.
Engels từng viết về nó. Quản gia nhà tôi là người Rumani.
Tự cô ấy kể. Ở nước vệ tinh không có thảm chùi chân.
- Cô ấy bỏ trốn vì không có thảm à? - Sao trách cô ấy được?
Nhắc đến vô liêm sỉ,
Thượng nghị sĩ Byrd bảo không thể dự tiệc nướng nhà tôi
vì bận mừng sinh nhật con gái.
Hóa ra con gái ông ấy 28 tuổi rồi.
Người bố không được ở bên con gái vào ngày đặc biệt à?
Ở tuổi 28 thì không. Tính làm gì, Thượng nghị sĩ Mundt? Đi sở thú à?
Vẽ mặt? Cưỡi ngựa con? Ăn kem?
Tôi nói thật với các ông thế là quá vô liêm sỉ.
Nhân tiện, nếu được nói tiếp,
mấy lần đi vệ sinh chung ở Thượng viện đã xác nhận
Thượng nghị sĩ Dirksen không dùng xà phòng khi rửa tay.
Tôi có thể nói ai không dùng xà phòng.
- Nếu phải đoán... - Cộng sản.
- Đúng rồi.
Lenka, quản gia người Rumani, đã kể tuốt cho tôi về cộng sản,
về việc họ không mặc đồ trong nhà.
Họ không biết xấu hổ, không biết giữ kẽ.
Thi thoảng cô ấy đi quanh nhà mà không mặc đồ.
- Được. - Và tôi phải nhắc cô ấy
rằng cô ấy đang ở Mỹ, ở đây chúng tôi có mặc đồ.
Muốn chuyện vô liêm sỉ hơn à?
Tuần trước, Ủy ban Tài chính và Thuế vụ ăn trưa ở Old Ebbitt,
Thượng nghị sĩ Potter đã tự ý gọi món cho cả bàn
như thể ông ấy là chủ tịch.
Có ai thấy quen không? Tôi có thể kể một chủ tịch khác.
Tên hắn là Nikita Khrushchev.
Hắn là chủ tịch Đảng Cộng sản Liên Xô.
Không ai quyết được.
Tôi mà không gọi, chắc giờ vẫn chưa ăn xong.
Chẳng có nổi một món tôi thích. Ông ấy đã gọi món cá.
Món cá bơn bốc mùi, kinh tởm.
Đó là món đặc biệt. Được khuyên nên thử.
Đúng, do gã bồi bàn mặc áo đỏ choét khuyên thử.
- Giờ ta quy màu cho cộng sản à? - Đúng.
Vậy còn Ông già Noel thì sao?
Tôi cũng nghi ngờ việc Ông già Noel phát quà,
đến từng nhà, thu thập thông tin
rồi dùng nó để hãm hại những người Mỹ lương thiện.
Ông ấy điên rồi.
Có vẻ bất cứ thứ gì ông ghét đều bị quy thành tội ác cộng sản.
Tôi không thích việc hàng xóm cứ thả cửa
cho chó của họ sang tiểu tiện trong sân nhà tôi.
Tôi đâu có nghĩ nó là chó cộng sản.
Đây không phải chuyện đùa. Ta đang làm việc rất quan trọng.
Tôi còn thấy Thượng nghị sĩ Potter bốc cả nắm kẹo bạc hà
từ cái bát ở quầy thu ngân của nhà hàng.
Họ dựa vào tinh thần tự giác đấy, Thượng nghị sĩ.
Kẹo bạc hà không phải cho mình tôi. Tôi còn chia cho nhân viên.
Thọc cả bàn tay to bẩn bốc một nắm kẹo bạc hà
không phải điều nhà hàng khuyến khích.
Thượng nghị sĩ Potter, từng viên có vỏ riêng không?
Không có vỏ, nhưng tôi có rửa tay. Không như Dirksen.
Ông có hỏi nhân viên thu ngân liệu có được bốc cả nắm kẹo bạc hà?
- Ngầm hiểu rồi. - Không ngầm hiểu.
Mỗi người lấy một viên.
Mỗi người một viên.
- Không ai hô. - Không ai hô với ông.
- Không ai hô. - Không.
Thượng nghị sĩ Potter.
Tôi thiết nghĩ không cần nhắc ông, nếu ông ở Moscow,
ông sẽ vào tù vì cái tội lấy quá phần kẹo bạc hà.
Họ sẽ chặt tay ông. Chặt luôn cả ngón chân ông.
Họ sẽ chặt chân ông. Ông sẽ chỉ còn trơ lại một khúc.
Bị đem vào rạp xiếc cho thiên hạ xem. Dừng lại ở đó đi.
Có ai nghe xong thấy lùng bùng lỗ tai không?
Không!
Tôi giới thiệu Thượng nghị sĩ Kilgore
với Nghị sĩ Sullivan,
vậy mà sau đó họ lại đi xem bóng chày và cho tôi ra rìa.
- Thật vô liêm sỉ. - Thì đã sao?
Họ chưa thân đến mức đi chơi riêng với nhau
mà không rủ tôi.
Tôi là chất xúc tác. Tôi là keo dính.
Họ cố gạt tôi ra, nhưng chẳng ai giỏi đánh hơi như Joe Xạ thủ đuôi.
Có lẽ họ có chuyện cần bàn mà không liên quan đến ông?
Đúng. Như là lật đổ chính phủ Hoa Kỳ.
Thôi nào.
Điều trớ trêu là họ làm thế ở một trận bóng chày,
hoạt động đậm chất Mỹ nhất,
nơi ta được tự do gào thét
như là: "Này tay đập, đánh ngu dữ! Dở tệ! Đi chết đi! Chết đi!"
Thử nói thế ở Moscow xem chuyện gì xảy ra.
Và ông Welch, ông nói tôi không còn liêm sỉ.
Tôi cũng muốn nói là biết ý chút đi.
Tôi từ chối hiểu.
Tôi đây tình cờ là một rổ muối, một vựa muối mang lại tiếng cười.
- Muốn biết còn ai vô liêm sỉ chứ? - Không hẳn.
Mỗi khi gã béo ăn gì lành mạnh tí là gã cứ bô bô không ngớt.
Trưa nay tôi đã ăn salad. Tôi có gáy gì đâu.
- Ngớ ngẩn. - Tôi mới cắt tóc tuần trước.
Chẳng có ma nào khen.
Khen khi ai đó có kiểu tóc mới là việc nên làm.
Và Thượng nghị sĩ Goldwater,
bấm nút thang máy không làm nó đến nhanh hơn.
Và với mấy ông đã có vợ ngoài kia
cứ khoe chuyện chăn gối với vợ suốt làm như báu bở lắm ấy!
Mấy người nói như thể đó là thành tựu vĩ đại vậy.
Thì sao chứ? Thật thảm hại.
Tôi ân ái với vợ mình suốt,
- Ông làm gì đấy? - ở nhiều tư thế khác nhau,
có mấy tư thế khá là nhục nhã.
Và cô ấy chiều tôi tất. Hóa trang đủ kiểu luôn.
Nhưng tôi đâu có khua môi múa mép.
Thượng nghị sĩ, ông biết phiên điều trần được phát trên TV,
vợ ông chắc chắn đang xem chứ?
Ôi thôi rồi.
Không. Anh đùa thôi! Anh nói đùa cả đấy!
Được rồi, anh, em yêu! Jeanie! Em hiểu lòng anh mà.
Anh không có ý đó. Đùa cả thôi. Để tạo hiệu ứng.
Anh chẳng quan tâm đến cộng sản.
Em yêu, đừng giận anh. Anh không cố ý nói thế.
Do anh hăng quá thôi. Em biết khi ấy anh ra sao mà.
Jeanie, anh rất xin lỗi! Anh xin lỗi em nhiều!