1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:06,006 --> 00:00:11,552
Có phải chỉ mỗi tôi bị ám ảnh quá mức
với vi nhựa không?

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

4
00:00:11,553 --> 00:00:13,555
{\an8}Vi nhựa đang có trong mọi thứ.

5
00:00:14,305 --> 00:00:15,723
<i>- Vi nhựa.</i>
- Ai đấy?

6
00:00:15,724 --> 00:00:18,308
Ai cũng mang vi nhựa trong người,

7
00:00:18,309 --> 00:00:23,230
{\an8}trong máu, da. Anh em ạ, có cả trong…
Trong "đùm", trong bi của anh em đấy.

8
00:00:23,231 --> 00:00:25,607
{\an8}"Trong bi của tôi có vi nhựa" là sao?

9
00:00:25,608 --> 00:00:28,069
- Trong bi anh có vi nhựa.
- Đang có á?

10
00:00:28,653 --> 00:00:30,321
Bạn vừa làm tôi mất vui cả ngày đấy.

11
00:00:30,822 --> 00:00:32,449
TÔI TỰ NHẬN LÀ HẠT VI NHỰA

12
00:00:34,743 --> 00:00:38,037
{\an8}Có nhựa trong mọi thứ,
và bạn đang hấp thụ nó liên tục.

13
00:00:38,038 --> 00:00:41,081
{\an8}Bàn chải đúng nghĩa là đang đưa nhựa
vào miệng bạn.

14
00:00:41,082 --> 00:00:43,417
{\an8}Bạn nhai kẹo cao su à? Nó làm từ nhựa.

15
00:00:43,418 --> 00:00:47,005
{\an8}Chỗ quần áo này à?
Chúng là polyester. Nó làm từ nhựa đấy.

16
00:00:49,424 --> 00:00:52,052
{\an8}Ta chẳng biết
nhựa ảnh hưởng thế nào đến ta.

17
00:00:52,552 --> 00:00:56,638
{\an8}Nó có trong mọi khía cạnh của cuộc sống,
và ta thật sự không thể thoát khỏi nó.

18
00:00:56,639 --> 00:01:00,225
{\an8}Bạn và tôi và tất cả những ai bạn gặp

19
00:01:00,226 --> 00:01:04,731
đều có đủ nhựa trong não
để làm ra một cái thìa.

20
00:01:05,523 --> 00:01:08,275
{\an8}Ta đang thấy chúng trong khắp cơ thể,
không chỉ trong não.

21
00:01:08,276 --> 00:01:10,611
{\an8}Trong máu, phổi, tim, động mạch,

22
00:01:10,612 --> 00:01:12,738
{\an8}ruột, gan, thận,

23
00:01:12,739 --> 00:01:13,740
{\an8}sữa mẹ.

24
00:01:14,240 --> 00:01:15,407
{\an8}Người tôi đầy vi nhựa.

25
00:01:15,408 --> 00:01:18,452
{\an8}Rồi sao? Bạn muốn tôi làm gì?
Nói đi, vì tôi không biết thật.

26
00:01:18,453 --> 00:01:23,291
{\an8}Nay tôi đi gặp bác sĩ tiêu hóa, cô ấy bảo
cô ấy không bao giờ uống nước đóng chai

27
00:01:23,792 --> 00:01:27,294
{\an8}vì vi nhựa và mối liên hệ
giữa chúng với ung thư đại tràng.

28
00:01:27,295 --> 00:01:30,590
{\an8}Nhựa còn tiết ra cả đống hóa chất nữa.

29
00:01:31,216 --> 00:01:32,966
{\an8}Tôi điên lắm, lúc tôi biết

30
00:01:32,967 --> 00:01:37,763
{\an8}là các hóa chất độc hại
còn chứa cả obesogen.

31
00:01:37,764 --> 00:01:39,808
{\an8}Bạn biết obesogen là gì không?

32
00:01:40,517 --> 00:01:43,977
{\an8}Càng nhiều công nghệ, càng có nhiều nhựa
và càng có thêm nhựa trong cơ thể.

33
00:01:43,978 --> 00:01:48,190
{\an8}Nó đang khiến dương vật,
tinh hoàn của người ta co lại,

34
00:01:48,191 --> 00:01:51,736
{\an8}khiến số lượng tinh trùng giảm
và tỷ lệ sẩy thai tăng.

35
00:01:52,487 --> 00:01:55,239
{\an8}Quá điên rồ và đáng báo động.

36
00:01:55,240 --> 00:01:57,909
{\an8}Ta phải làm gì
để cố giúp nhân loại tồn tại?

37
00:01:59,494 --> 00:02:02,538
{\an8}Giải pháp cho những vấn đề này là gì?

38
00:02:02,539 --> 00:02:05,916
Ta có thể bắt đầu
bằng việc nhìn vào bên trong nhà mình.

39
00:02:05,917 --> 00:02:08,169
THẢI ĐỘC NHỰA

40
00:02:14,092 --> 00:02:16,844
<i>Sau đây là
vị khách rất đặc biệt của tối nay,</i>

41
00:02:16,845 --> 00:02:20,223
<i>Shanna Swan độc nhất vô nhị.</i>

42
00:02:22,684 --> 00:02:26,311
Vâng, phải nói là
tôi chưa được giới thiệu như thế bao giờ.

43
00:02:26,312 --> 00:02:29,356
CUỘC KHỦNG HOẢNG VÔ SINH
VỚI TIẾN SĨ SHANNA H. SWAN

44
00:02:29,357 --> 00:02:32,442
Để hiểu được
những tác động của hóa chất trong nhựa,

45
00:02:32,443 --> 00:02:36,531
bạn phải nhìn vào ảnh hưởng của nó
đối với khả năng sinh sản.

46
00:02:37,574 --> 00:02:40,617
{\an8}Khả năng sinh sản trên cả thế giới
đang giảm chóng mặt.

47
00:02:40,618 --> 00:02:41,618
{\an8}NHÀ DỊCH TỄ HỌC

48
00:02:41,619 --> 00:02:45,330
{\an8}Cuốn sách <i>Count Down</i> của bà
nói rằng thế giới hiện đại

49
00:02:45,331 --> 00:02:49,001
{\an8}đang đe dọa số lượng tinh trùng
và gây nguy hiểm cho tương lai nhân loại.

50
00:02:49,002 --> 00:02:51,670
Câu chuyện của tôi đấy,
và tôi sẽ giữ nguyên quan điểm.

51
00:02:51,671 --> 00:02:54,965
Và nó có liên hệ chặt chẽ
với những hóa chất

52
00:02:54,966 --> 00:02:57,510
thường được dùng trong nhựa.

53
00:02:58,845 --> 00:03:02,681
Tôi đã nói về những hóa chất này
trong khoảng một phần tư thế kỷ rồi.

54
00:03:02,682 --> 00:03:04,933
{\an8}Hơn bao giờ hết, người ta lo ngại về

55
00:03:04,934 --> 00:03:08,146
{\an8}việc ngần ấy hóa chất ta tiếp xúc
đang ảnh hưởng đến sức khỏe của ta.

56
00:03:09,189 --> 00:03:12,566
Bên cạnh đó,
mức sử dụng testosterone cũng tăng.

57
00:03:12,567 --> 00:03:15,235
Khán giả của tôi
luôn là các nhà khoa học khác.

58
00:03:15,236 --> 00:03:19,072
Tôi từng đăng bài gần như độc quyền
trên các tạp chí khoa học.

59
00:03:19,073 --> 00:03:21,491
RẤT CÓ THỂ THỦ PHẠM
LÀ HÓA CHẤT GÂY RỐI LOẠN HORMONE

60
00:03:21,492 --> 00:03:23,827
Và cái tôi đã nhận ra là
việc đó không hiệu quả.

61
00:03:23,828 --> 00:03:26,330
- Dương vật của người đang nhỏ lại á?
- Ừ.

62
00:03:26,331 --> 00:03:28,374
Shanna, sao không nói thế từ đầu?

63
00:03:29,417 --> 00:03:33,795
Tôi tập trung, chú ý hết cỡ rồi. Chuyện đó
ảnh hưởng trực tiếp đến tôi mà, Shanna.

64
00:03:33,796 --> 00:03:36,506
Đang có nhiều cuộc khủng hoảng
trên thế giới.

65
00:03:36,507 --> 00:03:39,219
Tôi không muốn làm người ta sợ,
nhưng muốn nói

66
00:03:39,886 --> 00:03:42,179
đây cũng là
một cuộc khủng hoảng đáng chú ý.

67
00:03:42,180 --> 00:03:45,057
Đây cũng là thứ ta phải chú ý.

68
00:03:45,058 --> 00:03:48,978
Và thật ra là,
về mặt sống còn của giống loài chúng ta…

69
00:03:50,063 --> 00:03:51,731
thì nó có khi lại rơi vào…

70
00:03:52,357 --> 00:03:54,108
loại đáng chú ý nhất.

71
00:03:57,362 --> 00:04:00,155
{\an8}<i>Một cách để hiểu được
tác động của các hóa chất</i>

72
00:04:00,156 --> 00:04:02,115
<i>có thể ảnh hưởng đến cơ thể ta</i>

73
00:04:02,116 --> 00:04:06,537
<i>là nhìn vào các cặp đôi đang gặp
nhiều khó khăn với việc thụ thai.</i>

74
00:04:08,164 --> 00:04:10,082
- Chào!
- Chào! Bà khỏe không?

75
00:04:10,083 --> 00:04:12,334
{\an8}- Cô là Monique à?
- Tôi là Monique.

76
00:04:12,335 --> 00:04:14,044
{\an8}- Tôi là Shanna.
- Hân hạnh.

77
00:04:14,045 --> 00:04:15,003
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 1

78
00:04:15,004 --> 00:04:18,799
{\an8}<i>Chúng tôi đã chọn ra
sáu cặp đôi đang cố gắng thụ thai</i>

79
00:04:18,800 --> 00:04:20,425
{\an8}<i>nhưng chưa thành công.</i>

80
00:04:20,426 --> 00:04:21,261
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 2

81
00:04:22,804 --> 00:04:27,432
{\an8}<i>Và câu hỏi là, nếu ta giảm mức tiếp xúc
của con người với những hóa chất…</i>

82
00:04:27,433 --> 00:04:28,350
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 3

83
00:04:28,351 --> 00:04:32,438
{\an8}<i>…có trong nhựa, ta có thay đổi được
khả năng sinh sản của họ không?</i>

84
00:04:33,940 --> 00:04:36,441
{\an8}- Chào bà. Bà khỏe không?
- Chào cô!

85
00:04:36,442 --> 00:04:40,737
{\an8}Cô cho tôi biết nhanh một chút
về lý do cô muốn làm việc này được không?

86
00:04:40,738 --> 00:04:42,281
{\an8}- Để có con ạ.
- Ừ.

87
00:04:42,282 --> 00:04:43,198
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 4

88
00:04:43,199 --> 00:04:46,243
{\an8}Chúng tôi cố để có con lâu lắm rồi.

89
00:04:46,244 --> 00:04:51,164
{\an8}Tính đến tháng này là chúng tôi
cố thụ thai được khoảng 22 tháng rồi.

90
00:04:51,165 --> 00:04:55,252
Sau khoảng một năm, chúng tôi nghĩ:
"Hơi lạ nhỉ, chưa thấy có gì".

91
00:04:55,253 --> 00:04:57,879
{\an8}Chúng tôi cố có con
từ hồi lấy nhau đến giờ.

92
00:04:57,880 --> 00:04:58,797
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 5

93
00:04:58,798 --> 00:05:00,215
{\an8}Tức là tầm hai năm trước.

94
00:05:00,216 --> 00:05:01,133
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 3

95
00:05:01,134 --> 00:05:03,176
{\an8}Chúng tôi cố có thai hơn mười năm nay rồi.

96
00:05:03,177 --> 00:05:05,679
{\an8}Chắc là hai năm rưỡi à? Ừ.

97
00:05:05,680 --> 00:05:06,596
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 2

98
00:05:06,597 --> 00:05:11,101
Phải làm tình liên tục
rồi phải làm đủ các xét nghiệm.

99
00:05:11,102 --> 00:05:14,479
Và tự dưng mọi thứ trở nên…
Không vui tí nào nữa.

100
00:05:14,480 --> 00:05:16,649
Kể anh hay gọi anh là gì đi.

101
00:05:17,567 --> 00:05:19,944
Tôi trách: "Julie,
anh đâu phải là công cụ tình dục".

102
00:05:22,739 --> 00:05:26,117
Xong chúng tôi vẫn "vào việc",
tôi vẫn vui khi được làm công cụ tình dục.

103
00:05:26,617 --> 00:05:28,660
Nhưng tôi thấy tôi không giống người lắm.

104
00:05:28,661 --> 00:05:31,455
- Tôi muốn biết câu trả lời lắm ạ.
- Tốt quá.

105
00:05:31,456 --> 00:05:33,248
- Tốt quá, ừ.
- Vâng.

106
00:05:33,249 --> 00:05:35,375
Ta tìm được cách thì quá tốt, nhỉ?

107
00:05:35,376 --> 00:05:37,377
Rồi, sang xem các sản phẩm nào.

108
00:05:37,378 --> 00:05:38,337
- Vâng.
- Nhé?

109
00:05:38,338 --> 00:05:40,256
Trong này có nhựa này.

110
00:05:40,757 --> 00:05:43,008
Đây là quá trình can thiệp
kéo dài ba tháng…

111
00:05:43,009 --> 00:05:44,844
Cậu đọc đi?

112
00:05:45,720 --> 00:05:48,430
…để theo dõi
ảnh hưởng của việc giảm tiếp xúc

113
00:05:48,431 --> 00:05:50,974
với nhựa và các hóa chất trong nhựa

114
00:05:50,975 --> 00:05:52,393
lên khả năng sinh sản.

115
00:05:53,061 --> 00:05:56,813
Đây không phải là
một "nghiên cứu khoa học" đúng nghĩa.

116
00:05:56,814 --> 00:06:00,233
Chúng tôi không có nhóm đối chứng.
Nó có quy mô rất nhỏ.

117
00:06:00,234 --> 00:06:05,490
Và các cặp đôi này đều bị vô sinh
nhưng là vô sinh không rõ nguyên nhân.

118
00:06:05,990 --> 00:06:09,534
Tức là không có thứ gì rõ ràng trong
lối sống của họ đang gây ra chuyện này,

119
00:06:09,535 --> 00:06:12,705
ngoại trừ những hóa chất
có trong môi trường họ sống.

120
00:06:18,419 --> 00:06:20,880
<i>Những hóa chất này có mặt ở khắp nơi.</i>

121
00:06:21,964 --> 00:06:24,342
<i>Chúng hiện diện ở mọi nơi
trong đời sống hàng ngày.</i>

122
00:06:25,510 --> 00:06:27,095
<i>Trong nhựa cứng.</i>

123
00:06:28,054 --> 00:06:29,389
<i>Trong nhựa mềm.</i>

124
00:06:30,390 --> 00:06:31,808
<i>Chúng có trong vải.</i>

125
00:06:33,476 --> 00:06:35,977
<i>Nhà bếp là nơi có những ví dụ rõ ràng.</i>

126
00:06:35,978 --> 00:06:40,148
<i>Từ dụng cụ ăn uống,
thớt cho đến túi trà, cà phê viên nén</i>

127
00:06:40,149 --> 00:06:42,693
<i>và vô số loại hộp đựng.</i>

128
00:06:43,319 --> 00:06:45,822
<i>Bao bì thực phẩm
thường được làm bằng nhựa.</i>

129
00:06:46,406 --> 00:06:50,493
<i>Và khi được làm nóng,
các hóa chất đó sẽ đi vào những thứ ta ăn.</i>

130
00:06:51,494 --> 00:06:54,079
<i>Chúng thường có ở nơi bạn không thấy được,</i>

131
00:06:54,080 --> 00:06:56,915
<i>như lớp lót của các lon thiếc và nhôm</i>

132
00:06:56,916 --> 00:06:58,709
<i>dùng để đựng súp và đồ uống.</i>

133
00:07:00,294 --> 00:07:03,965
<i>Nhưng đó mới chỉ là
phần nổi của tảng băng chìm mà thôi.</i>

134
00:07:04,966 --> 00:07:09,011
<i>Chúng có trong tủ quần áo. Trong vải vóc
và thuốc nhuộm của quần áo ta mặc.</i>

135
00:07:09,762 --> 00:07:11,847
<i>Chúng có trong
các sản phẩm chăm sóc cá nhân.</i>

136
00:07:11,848 --> 00:07:15,809
<i>Từ bàn chải, dầu gội
đến lăn khử mùi và kem dưỡng.</i>

137
00:07:15,810 --> 00:07:18,020
<i>Chúng có trong nước hoa.</i>

138
00:07:18,521 --> 00:07:23,693
<i>Và bủa vây con cái ta
là nhựa trong những món đồ chơi của chúng.</i>

139
00:07:24,193 --> 00:07:27,697
<i>Thế là ta nuốt chúng vào.
Ta hấp thụ chúng qua da.</i>

140
00:07:28,197 --> 00:07:29,197
<i>Ta hít chúng vào.</i>

141
00:07:29,198 --> 00:07:33,827
<i>Chúng xâm nhập vào cơ thể ta
thông qua mọi con đường có thể.</i>

142
00:07:33,828 --> 00:07:36,371
<i>Và trong lúc đi qua cơ thể ta,</i>

143
00:07:36,372 --> 00:07:39,750
<i>chúng gây ra đủ loại tác hại nghiêm trọng.</i>

144
00:07:43,504 --> 00:07:47,633
Chúng tôi đã nghiên cứu nhiều ở nhà
về hóa chất có trong môi trường.

145
00:07:48,134 --> 00:07:50,093
Nhưng càng biết thêm về nhựa,

146
00:07:50,094 --> 00:07:53,139
tôi càng nhận thức được
là vấn đề còn lớn hơn nhiều.

147
00:07:54,265 --> 00:07:56,308
- Toàn là nhựa hết.
- Ừ.

148
00:07:56,309 --> 00:07:59,060
Đây như vương quốc của nhựa ấy, nhỉ?

149
00:07:59,061 --> 00:08:02,023
- Bọn tôi cũng dùng mấy thứ này nhiều.
- Tôi biết.

150
00:08:02,523 --> 00:08:04,317
Giờ tôi không sống thiếu chúng được cơ.

151
00:08:05,693 --> 00:08:08,404
Thứ này có chứa hóa chất đáng lo ngại đấy.

152
00:08:09,071 --> 00:08:11,282
Vấn đề đấy ạ. Ngày nào tôi cũng uống.

153
00:08:12,575 --> 00:08:14,577
Tôi nghĩ là
chúng tôi có nhiều sản phẩm lắm.

154
00:08:16,037 --> 00:08:19,372
Ngày càng có nhiều báo cáo
nói về nhựa và vi nhựa,

155
00:08:19,373 --> 00:08:23,419
nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ
là chúng còn có trong cả người tôi nữa.

156
00:08:24,086 --> 00:08:27,465
Một việc đầu tiên chúng tôi làm
là vứt một cái thớt đi. Cảm giác vui lắm.

157
00:08:28,508 --> 00:08:33,136
Ba mươi lăm phần trăm vi nhựa
trong đại dương

158
00:08:33,137 --> 00:08:34,555
đến từ ngành dệt may.

159
00:08:35,139 --> 00:08:37,350
Trời đất. Lại nữa này.

160
00:08:38,726 --> 00:08:40,977
Tức là phòng này
như phòng chiến tranh hóa học.

161
00:08:40,978 --> 00:08:42,771
- Ừ.
- Ý bà là thế ạ.

162
00:08:42,772 --> 00:08:44,856
Cái này là để tạo mùi thôi.

163
00:08:44,857 --> 00:08:46,442
Sản phẩm lau rửa của La-tinh đấy ạ.

164
00:08:48,986 --> 00:08:52,531
Khi bạn thực sự nhìn lại đời mình
và số lượng nhựa có trong đời mình,

165
00:08:52,532 --> 00:08:54,658
bạn sẽ thấy nó ở khắp nơi,
khắp trong nhà tôi.

166
00:08:54,659 --> 00:08:57,578
Tôi đang nhìn mọi thứ kiểu:
"Mình phải vứt cái này đi thôi".

167
00:08:58,246 --> 00:09:01,915
<i>Vì vậy, ngoài việc chỉ loại bỏ
những đồ nhựa dễ thấy trong khắp ngôi nhà,</i>

168
00:09:01,916 --> 00:09:04,544
<i>tôi yêu cầu các đôi thử
những thay đổi sau.</i>

169
00:09:05,378 --> 00:09:09,589
<i>Cố tránh các sản phẩm đồ ăn và đồ uống
đựng trong bao bì nhựa,</i>

170
00:09:09,590 --> 00:09:12,343
<i>dù là mua ở tiệm hay mua mang đi.</i>

171
00:09:12,843 --> 00:09:16,597
<i>Cố tránh các sản phẩm hương liệu
và nước hoa.</i>

172
00:09:17,098 --> 00:09:20,768
<i>Cố chỉ dùng
các sản phẩm chăm sóc cá nhân tự nhiên.</i>

173
00:09:21,269 --> 00:09:24,438
<i>Tránh vải sợi tổng hợp
và thuốc nhuộm hóa dầu.</i>

174
00:09:24,939 --> 00:09:27,482
<i>Và tránh cầm nắm hóa đơn.</i>

175
00:09:27,483 --> 00:09:30,695
<i>Gần như hóa đơn nào cũng chứa bisphenol A.</i>

176
00:09:31,862 --> 00:09:33,572
Cô vứt đi hộ bọn tôi nhé?

177
00:09:33,573 --> 00:09:35,365
- Cô không muốn lấy hóa đơn à?
- Vâng.

178
00:09:35,366 --> 00:09:39,703
Tôi cảm giác như
chúng tôi đang ở trong phim <i>Ma trận</i> ấy.

179
00:09:39,704 --> 00:09:42,956
Và họ hỏi: "Cô muốn uống
viên màu xanh hay viên màu đỏ?"

180
00:09:42,957 --> 00:09:45,542
Em quên anh ấy uống viên nào rồi thì phải…

181
00:09:45,543 --> 00:09:47,502
Viên đỏ là viên anh ấy uống.

182
00:09:47,503 --> 00:09:50,131
- Tôi nghĩ là tôi vừa uống viên màu đỏ.
- Ừ.

183
00:09:58,973 --> 00:10:01,224
Điều khiến một việc thú vị với tôi

184
00:10:01,225 --> 00:10:05,563
là khi nó là một bài toán mà tôi nghĩ
là tôi có thể góp phần giải quyết.

185
00:10:06,105 --> 00:10:09,399
Câu hỏi là,
có phải số lượng tinh trùng đang giảm?

186
00:10:09,400 --> 00:10:12,902
Và nếu có thì tại sao?
Và làm sao để bạn chứng minh được?

187
00:10:12,903 --> 00:10:19,535
Bạn biết đấy, đó là một bài toán mà tôi
đã cố gắng giải quyết suốt 25 năm nay.

188
00:10:24,123 --> 00:10:27,334
{\an8}Tôi dấn thân vào cái lĩnh vực này
vì tôi được bổ nhiệm vào một ủy ban…

189
00:10:27,335 --> 00:10:29,878
{\an8}NHÀ PHÂN TÍCH NGHIÊN CỨU
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC QUỐC GIA

190
00:10:29,879 --> 00:10:34,215
{\an8}…của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia,
chuyên nghiên cứu hóa chất mới xuất hiện,

191
00:10:34,216 --> 00:10:37,719
những thứ họ gọi là "các tác nhân
có hoạt tính hormone trong môi trường".

192
00:10:37,720 --> 00:10:40,680
{\an8}BẰNG CHỨNG VỀ SỰ SUY GIẢM
CHẤT LƯỢNG TINH TRÙNG TRONG 50 NĂM QUA

193
00:10:40,681 --> 00:10:44,059
{\an8}Ủy ban đó đã đưa bài nghiên cứu
xuất bản ở Đan Mạch năm 1992 này cho tôi.

194
00:10:44,060 --> 00:10:47,854
Họ cho biết số lượng tinh trùng
đã giảm 50% trong vòng 50 năm.

195
00:10:47,855 --> 00:10:49,147
Một con số khổng lồ.

196
00:10:49,148 --> 00:10:50,106
SỐ LƯỢNG TINH TRÙNG

197
00:10:50,107 --> 00:10:51,317
Mới xem, tôi đã hoài nghi.

198
00:10:52,068 --> 00:10:55,738
Tôi nghĩ còn các yếu tố khác
có thể lý giải cho sự suy giảm đó.

199
00:10:56,530 --> 00:10:58,073
Chúng tôi phân tích lại dữ liệu.

200
00:10:58,074 --> 00:11:02,202
Và rất bất ngờ là không hề có gì thay đổi.

201
00:11:02,203 --> 00:11:05,456
Số lượng tinh trùng đã giảm hơn 50%.

202
00:11:05,956 --> 00:11:08,334
Đó là hồi chuông cảnh tỉnh lớn với tôi.

203
00:11:08,959 --> 00:11:11,294
Thực tế là, năm 2023,

204
00:11:11,295 --> 00:11:14,673
chúng tôi nhận thấy
là xu hướng đó đang tăng tốc đáng kể.

205
00:11:14,674 --> 00:11:17,175
{\an8}101 TRIỆU/ML - (1973)
49 TRIỆU/ML - (2018)

206
00:11:17,176 --> 00:11:20,178
{\an8}Sự suy giảm diễn ra nhanh gấp đôi
báo cáo của chúng tôi trước đó.

207
00:11:20,179 --> 00:11:22,389
{\an8}GIẢM 1,16% MỖI NĂM
GIẢM 2,66% MỖI NĂM

208
00:11:22,390 --> 00:11:23,932
{\an8}Thứ gì có thể gây ra chuyện đó?

209
00:11:23,933 --> 00:11:26,768
Quá nhanh để có thể là do di truyền.

210
00:11:26,769 --> 00:11:28,479
Thế thì là do môi trường rồi.

211
00:11:31,065 --> 00:11:33,066
- Ta nói về mấy xét nghiệm này nhé?
- Vâng.

212
00:11:33,067 --> 00:11:35,485
- Tôi muốn nói lắm rồi đây ạ.
- Ừ.

213
00:11:35,486 --> 00:11:37,737
Đầu nghiên cứu, chúng tôi đo lường

214
00:11:37,738 --> 00:11:40,490
hóa chất môi trường
tích tụ trong cơ thể họ

215
00:11:40,491 --> 00:11:43,326
bằng cách xét nghiệm nước tiểu.
Chúng tôi xin mẫu nước tiểu.

216
00:11:43,327 --> 00:11:45,203
Bà phát âm từ này kiểu gì ạ…

217
00:11:45,204 --> 00:11:46,454
"Phlalatate" à?

218
00:11:46,455 --> 00:11:49,040
- Phthalate?
- Phthalate.

219
00:11:49,041 --> 00:11:51,000
Cô cậu có muốn ta xem của ai trước không?

220
00:11:51,001 --> 00:11:53,295
Của Jesse trước đi,
nhỡ đâu xem của tôi làm tôi sợ.

221
00:11:53,796 --> 00:11:55,005
Tôi sẽ khóc mất.

222
00:11:57,007 --> 00:11:59,342
Trang đầu ghi là cậu bị phthalate cao.

223
00:11:59,343 --> 00:12:01,761
- Phthalate cao ạ.
- Ta sẽ nhắc đến sau.

224
00:12:01,762 --> 00:12:04,139
- Anh bị phthalate cao á?
- Ngạc nhiên chưa?

225
00:12:04,140 --> 00:12:05,599
Thú vị đấy.

226
00:12:06,225 --> 00:12:07,225
Tôi đã bị sốc.

227
00:12:07,226 --> 00:12:12,355
Rất đáng sợ khi thấy chúng tôi đã tích tụ
nhiều hóa chất đến thế.

228
00:12:12,356 --> 00:12:14,941
Nó cho thấy rõ
là những việc chúng tôi đang làm

229
00:12:14,942 --> 00:12:17,986
thật sự đang góp phần gây ra thứ theo tôi

230
00:12:17,987 --> 00:12:20,864
là mức độ hóa chất khá khó chấp nhận này.

231
00:12:20,865 --> 00:12:22,741
Tôi hiểu được sự thất vọng…

232
00:12:22,742 --> 00:12:28,204
Sau đó chúng tôi xem xét chỉ số chất lượng
tinh dịch bằng cách xin mẫu tinh trùng.

233
00:12:28,205 --> 00:12:30,039
Ta xem phần nồng độ nhé.

234
00:12:30,040 --> 00:12:33,793
- Đấy là con số hầu như ai cũng nghĩ đến.
- Vâng.

235
00:12:33,794 --> 00:12:36,129
Lúc tôi nghiên cứu
về sự suy giảm tinh trùng ấy.

236
00:12:36,130 --> 00:12:41,676
Vậy là tổng số tinh trùng di động
được tính toán là 23.

237
00:12:41,677 --> 00:12:44,679
Giá trị tham chiếu
nên lớn hơn hoặc bằng 40.

238
00:12:44,680 --> 00:12:45,972
Ta sẽ nói qua về…

239
00:12:45,973 --> 00:12:49,642
Lúc Shanna nói về
kết quả xét nghiệm tinh trùng của tôi,

240
00:12:49,643 --> 00:12:52,938
cảm giác chắc chắn là rất kỳ lạ.

241
00:12:53,522 --> 00:12:57,985
Tôi nghĩ đa số đàn ông không tự nguyện
đi xét nghiệm tinh trùng đến khi đã…

242
00:12:58,986 --> 00:13:01,529
đến hạn chót là bạn cần biết,

243
00:13:01,530 --> 00:13:05,074
thường là sau khi bạn muốn có thai
và đã không thành công.

244
00:13:05,075 --> 00:13:07,619
Dưới mức này, có thể là 48…

245
00:13:07,620 --> 00:13:10,456
Đây là lần đầu
có ai thật sự giải thích cho tôi

246
00:13:10,956 --> 00:13:15,752
tại sao con số đó chưa tối ưu, đúng hơn là
giải thích bất cứ con số nào cho tôi.

247
00:13:15,753 --> 00:13:20,548
Về mặt kĩ thuật thì cậu bị giảm khả năng
sinh sản, bị vô sinh, tùy vào cách cậu…

248
00:13:20,549 --> 00:13:23,218
- Tức là hơi đáng sợ, đúng không?
- Vâng.

249
00:13:23,219 --> 00:13:27,514
Bạn có bớt nam tính đi vì chuyện đó
hay gì không? Bạn có bị sao không?

250
00:13:27,515 --> 00:13:30,683
Nhưng tôi nghĩ là,
tôi phải nhìn nhận, đối diện

251
00:13:30,684 --> 00:13:33,854
và tôi phải giải quyết chuyện này
để cố có con thôi.

252
00:13:35,731 --> 00:13:38,441
Khi tôi bàn về kết quả xét nghiệm với họ,

253
00:13:38,442 --> 00:13:42,737
tôi muốn trấn an họ
là chuyện này không có nghĩa là

254
00:13:42,738 --> 00:13:45,031
họ không thể có thai.

255
00:13:45,032 --> 00:13:51,371
Bạn vẫn đang liên tục tạo ra tinh trùng.
Mất 70 ngày để tạo ra một tinh trùng mới.

256
00:13:51,372 --> 00:13:56,084
Thế nên chúng tôi chọn giai đoạn
ba tháng này để can thiệp và giúp bạn.

257
00:13:56,085 --> 00:13:57,919
Nên tôi nghĩ thông điệp là:

258
00:13:57,920 --> 00:13:59,629
"Tình hình đang không ổn.

259
00:13:59,630 --> 00:14:02,800
Nó thay đổi được,
và bạn có thể góp phần thay đổi nó".

260
00:14:04,760 --> 00:14:07,930
<i>Chúng tôi sẽ xem
cả sự thay đổi về chỉ số khối cơ thể,</i>

261
00:14:08,514 --> 00:14:12,141
<i>vì các hóa chất đó
không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản</i>

262
00:14:12,142 --> 00:14:14,978
<i>mà chúng còn gây ra
những hệ lụy sức khỏe khác,</i>

263
00:14:14,979 --> 00:14:17,105
<i>béo phì gia tăng chẳng hạn.</i>

264
00:14:17,106 --> 00:14:19,899
Đây là một gói quà chăm sóc
dành cho cô cậu.

265
00:14:19,900 --> 00:14:22,944
<i>Sau đó, chúng tôi đưa cho họ
một gói sản phẩm</i>

266
00:14:22,945 --> 00:14:26,156
<i>để giúp họ giảm mức độ tiếp xúc.</i>

267
00:14:27,575 --> 00:14:31,912
<i>Vì tin vui là trên thị trường,
có nhiều lựa chọn thay thế rất tốt.</i>

268
00:14:33,205 --> 00:14:37,959
<i>Bạn có thể thay thế phần lớn nhựa
trong nhà bếp của bạn bằng kim loại,</i>

269
00:14:37,960 --> 00:14:40,629
<i>thủy tinh, gốm sứ hoặc tre.</i>

270
00:14:41,130 --> 00:14:44,340
<i>Bạn có thể dùng
bàn chải và chỉ nha khoa làm bằng tre</i>

271
00:14:44,341 --> 00:14:48,261
<i>và tìm được
các sản phẩm chăm sóc cá nhân không mùi.</i>

272
00:14:48,262 --> 00:14:51,514
Và đến cuối giai đoạn ba tháng này,

273
00:14:51,515 --> 00:14:54,351
chúng tôi sẽ đo lường lại tất cả và…

274
00:14:54,852 --> 00:14:59,565
chúng tôi sẽ xem xem việc này có giảm được
mức tiếp xúc và thậm chí là có thể…

275
00:15:00,316 --> 00:15:01,692
giúp họ có thai không.

276
00:15:02,443 --> 00:15:04,278
Tôi rất háo hức về 90 ngày tới.

277
00:15:04,778 --> 00:15:07,614
Tôi quyết tâm
và dứt khoát sẽ giảm số lượng

278
00:15:07,615 --> 00:15:10,366
nhựa hoặc hóa chất trong người chúng tôi.

279
00:15:10,367 --> 00:15:13,286
Tôi thì sống
với phương châm "vợ vui là đời vui".

280
00:15:13,287 --> 00:15:17,165
Nên tôi sẽ làm theo các đề xuất của vợ
và sẽ cùng làm mọi thứ.

281
00:15:17,166 --> 00:15:19,000
Tôi thích cái hộp đựng các-tông này.

282
00:15:19,001 --> 00:15:20,627
- Nhìn rất thân thiện.
- Có vẻ ổn.

283
00:15:20,628 --> 00:15:22,587
Nó 100% không chứa nhựa.

284
00:15:22,588 --> 00:15:24,505
Mong là chúng tôi sẽ có thai được.

285
00:15:24,506 --> 00:15:26,549
- Được thế thì quá vui.
- Ừ.

286
00:15:26,550 --> 00:15:28,968
- Có con, ừ.
- Có con được thì vui lắm.

287
00:15:28,969 --> 00:15:31,137
- Nhìn không xốp nhỉ.
- Chúng như xơ mướp ấy.

288
00:15:31,138 --> 00:15:34,016
Liệu chúng tôi có thai được
nhờ giai đoạn này không? Tôi chịu.

289
00:15:34,934 --> 00:15:36,935
Chắc về vụ vô sinh, ít nhất với chúng tôi,

290
00:15:36,936 --> 00:15:40,146
suy nghĩ đang là, phải làm gì bây giờ?
Đây, một việc có thể làm đây.

291
00:15:40,147 --> 00:15:44,108
Nên tôi muốn thấy những con số đó giảm
sau đây ba tháng. Mong là chúng sẽ giảm.

292
00:15:44,109 --> 00:15:45,818
- Mong sẽ giúp được cô cậu.
- Vâng.

293
00:15:45,819 --> 00:15:49,030
Tôi nghĩ là
chưa có ai từng thực sự làm thí nghiệm này

294
00:15:49,031 --> 00:15:52,617
để thấy sự ảnh hưởng đến việc thụ thai

295
00:15:52,618 --> 00:15:54,828
và hy vọng, cả việc sinh con sống.

296
00:15:55,621 --> 00:15:58,207
Nó không hề đơn giản. Nó không hề dễ.

297
00:15:58,707 --> 00:16:00,792
Nhưng nó cực kỳ quan trọng.

298
00:16:00,793 --> 00:16:03,378
<i>Nhựa là một nhóm vật liệu nhân tạo lớn.</i>

299
00:16:03,379 --> 00:16:04,295
{\an8}NHỰA

300
00:16:04,296 --> 00:16:08,883
<i>Nhưng không may là nhiều hóa chất
được thêm vào nhựa thì lại độc hại.</i>

301
00:16:08,884 --> 00:16:10,301
<i>Trong đó có phthalate…</i>

302
00:16:10,302 --> 00:16:11,386
{\an8}PHTHALATE

303
00:16:11,387 --> 00:16:12,887
<i>…và bisphenol.</i>

304
00:16:12,888 --> 00:16:13,805
BISPHENOL

305
00:16:13,806 --> 00:16:16,474
<i>Phthalate làm nhựa mềm và dẻo.</i>

306
00:16:16,475 --> 00:16:20,728
<i>Ngược lại, các bisphenol như BPA
thì làm nhựa cứng,</i>

307
00:16:20,729 --> 00:16:23,357
<i>như bình sữa trẻ em
hay bình nước chẳng hạn.</i>

308
00:16:23,941 --> 00:16:28,696
<i>Chúng là những hóa chất mà chúng tôi
gọi là hóa chất gây rối loạn nội tiết.</i>

309
00:16:29,196 --> 00:16:31,322
{\an8}Nhắc đến nội tiết là ta nhắc đến hormone.

310
00:16:31,323 --> 00:16:32,532
{\an8}GIÁO SƯ Y HỌC MÔI TRƯỜNG

311
00:16:32,533 --> 00:16:35,785
Hormone là các phân tử
tín hiệu tự nhiên của ta.

312
00:16:35,786 --> 00:16:38,705
Chúng như những tin nhắn ta gửi

313
00:16:38,706 --> 00:16:40,498
từ não đến tim hoặc thận vậy.

314
00:16:40,499 --> 00:16:41,416
TUYẾN GIÁP

315
00:16:41,417 --> 00:16:42,709
TIM

316
00:16:42,710 --> 00:16:43,626
THẬN

317
00:16:43,627 --> 00:16:48,924
Các hóa chất gây rối loạn nội tiết
có thể phá vỡ các tín hiệu phân tử này.

318
00:16:49,633 --> 00:16:51,759
Chúng tôi có vô vàn bằng chứng

319
00:16:51,760 --> 00:16:56,140
là các hóa chất này có thể góp phần gây ra
nhồi máu cơ tim sớm và đột quỵ.

320
00:16:56,640 --> 00:17:00,101
Chỉ cần những thay đổi nhỏ trong
chức năng hormone tuyến giáp bình thường

321
00:17:00,102 --> 00:17:02,061
ở não đang phát triển của trẻ nhỏ

322
00:17:02,062 --> 00:17:05,148
cũng có thể dẫn đến tự kỷ,
rối loạn thiếu chú ý,

323
00:17:05,149 --> 00:17:07,484
cũng như các khiếm khuyết về nhận thức.

324
00:17:08,068 --> 00:17:11,779
Có ít nhất khoảng 50 hóa chất tổng hợp
là chất gây béo phì.

325
00:17:11,780 --> 00:17:14,700
Những hóa chất đó
đang làm ta béo lên đúng nghĩa.

326
00:17:15,200 --> 00:17:18,202
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra là bisphenol A

327
00:17:18,203 --> 00:17:22,081
thực sự có thể tái lập trình hệ biểu sinh

328
00:17:22,082 --> 00:17:24,501
khiến chuột trở nên to lớn hơn.

329
00:17:25,002 --> 00:17:29,630
Những tín hiệu đó sẽ được truyền lại
qua bốn hoặc thậm chí là năm thế hệ

330
00:17:29,631 --> 00:17:31,799
trong dòng họ.

331
00:17:31,800 --> 00:17:35,303
Nếu một phụ nữ mang thai
phơi nhiễm hóa chất độc hại,

332
00:17:35,304 --> 00:17:38,598
{\an8}thì đồng thời cô ấy đang phơi nhiễm
các cơ quan sinh sản của ba thế hệ.

333
00:17:38,599 --> 00:17:40,808
{\an8}GIÁM ĐỐC Y TẾ CÔNG CỘNG TOÀN CẦU
CAO ĐẲNG BOSTON

334
00:17:40,809 --> 00:17:43,728
Tức là người mẹ
đang phơi nhiễm chính mình.

335
00:17:43,729 --> 00:17:48,150
Sau đó hóa chất độc hại đó sẽ truyền xuống
con cô ấy. Thế là hai thế hệ rồi.

336
00:17:48,650 --> 00:17:50,693
Sau đó, ở đứa bé là nữ,

337
00:17:50,694 --> 00:17:56,491
trứng đã hình thành trong buồng trứng
của trẻ sơ sinh từ trước cả khi sinh.

338
00:17:56,492 --> 00:18:02,331
Do đó, tế bào sinh sản của thế hệ thứ ba
cũng phơi nhiễm với hóa chất độc hại kia.

339
00:18:02,998 --> 00:18:05,417
Bạn có thể gọi đó là sự xâm nhập độc hại.

340
00:18:05,918 --> 00:18:09,504
{\an8}Vấn đề với hóa chất gây rối loạn nội tiết
là chúng không chỉ thay đổi hormone…

341
00:18:09,505 --> 00:18:10,505
{\an8}NHÀ DỊCH TỄ HỌC

342
00:18:10,506 --> 00:18:13,175
{\an8}…mà chúng còn có
các đặc tính gây ung thư nữa.

343
00:18:13,884 --> 00:18:17,304
Chúng sẽ thúc đẩy tế bào phân chia.

344
00:18:17,805 --> 00:18:20,516
Các tế bào của bạn sinh sôi càng nhanh

345
00:18:21,308 --> 00:18:24,560
thì hệ thống sửa chữa ADN của bạn

346
00:18:24,561 --> 00:18:28,524
càng phải hoạt động nhanh,
chính xác và kịp thời để chỉnh sửa.

347
00:18:29,608 --> 00:18:31,318
Đôi khi có những thứ không được sửa.

348
00:18:31,902 --> 00:18:34,237
Giờ thì bạn có một đột biến

349
00:18:34,238 --> 00:18:39,493
đã tạo ra khả năng
khiến tế bào đó có đặc tính gây ung thư.

350
00:18:40,160 --> 00:18:44,539
Nên ta đang thấy có
sự gia tăng về tỷ lệ bị ung thư vú,

351
00:18:44,540 --> 00:18:45,957
ung thư buồng trứng,

352
00:18:45,958 --> 00:18:48,543
ung thư nội mạc tử cung, ung thư tử cung

353
00:18:48,544 --> 00:18:51,129
và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt.

354
00:18:51,130 --> 00:18:54,382
Nên việc quan trọng là phải hiểu

355
00:18:54,383 --> 00:18:58,302
là bạn đang phá vỡ
sự cân bằng tự nhiên của mình

356
00:18:58,303 --> 00:19:01,597
khi có những sự tiếp xúc bên ngoài

357
00:19:01,598 --> 00:19:04,810
có thể "bắt chước" hormone của chính bạn.

358
00:19:08,689 --> 00:19:13,401
Tôi cực kỳ đồng tình với quan điểm
rằng việc có con, nếu bạn muốn vậy,

359
00:19:13,402 --> 00:19:16,238
là quyền cơ bản của con người.

360
00:19:17,739 --> 00:19:20,576
Việc đó luôn cực kỳ quan trọng với tôi.

361
00:19:21,451 --> 00:19:25,539
Tôi sinh con đầu lòng năm 27 tuổi
và ba năm sau thì sinh con trai thứ.

362
00:19:26,165 --> 00:19:28,292
Sau đó thì có một quãng ngắt.

363
00:19:29,626 --> 00:19:33,045
Tôi bắt đầu cố thụ thai
khi đã lớn tuổi hơn

364
00:19:33,046 --> 00:19:36,883
{\an8}và đã bị sẩy thai vài lần, cực kỳ đau đớn.

365
00:19:36,884 --> 00:19:38,092
{\an8}CHẮT GÁI CỦA SHANNA

366
00:19:38,093 --> 00:19:41,430
{\an8}Tôi đã suýt bỏ cuộc,
nhưng rồi tôi vẫn cố tiếp.

367
00:19:42,389 --> 00:19:45,350
Và đến năm 42 tuổi
thì tôi sinh được con lần nữa.

368
00:19:45,851 --> 00:19:49,520
Thế là giờ tôi có ba đứa con khôn lớn
cùng sáu đứa cháu

369
00:19:49,521 --> 00:19:51,481
và một đứa chắt.

370
00:19:53,567 --> 00:19:56,110
Việc có cái may mắn được biết con bé,

371
00:19:56,111 --> 00:20:01,365
được thấy sự tiếp nối đó,
được thấy gia đình chúng tôi ở con bé

372
00:20:01,366 --> 00:20:04,035
và niềm vui nó mang đến
cho đại gia đình tôi thật sự là…

373
00:20:04,036 --> 00:20:08,457
Tôi không diễn tả nổi. Tôi gần như
muốn khóc. Tôi hạnh phúc vô cùng.

374
00:20:10,083 --> 00:20:14,630
Nên việc giúp người bị suy giảm
khả năng sinh sản rất quan trọng với tôi.

375
00:20:15,714 --> 00:20:20,301
Theo tôi là rất phi đạo đức, là tội ác

376
00:20:20,302 --> 00:20:25,473
khi các hóa chất trong môi trường họ sống
hay yếu tố khác họ không kiểm soát được

377
00:20:25,474 --> 00:20:26,934
làm ảnh hưởng đến cái quyền đó.

378
00:20:35,067 --> 00:20:37,444
Chúng tôi luôn biết là mình muốn có con.

379
00:20:40,405 --> 00:20:43,116
Dù ta đã tạo ra nhiều vấn đề
trên Trái Đất này,

380
00:20:43,617 --> 00:20:47,370
tôi vẫn nghĩ trẻ em là tương lai,
chúng là câu trả lời và là giải pháp

381
00:20:47,371 --> 00:20:48,956
cho rất nhiều vấn đề.

382
00:20:51,250 --> 00:20:53,669
Tôi nghĩ cần tìm ra trạng thái cân bằng.

383
00:20:58,966 --> 00:21:03,971
Hy vọng của tôi cho chúng là chúng sẽ sống
với tác động tối thiểu lên hành tinh

384
00:21:04,763 --> 00:21:07,099
và biết quan tâm đến người khác.

385
00:21:17,317 --> 00:21:20,236
{\an8}Chúng tôi tìm cách mang thai
khoảng hai năm nay rồi.

386
00:21:20,237 --> 00:21:21,071
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 1

387
00:21:22,781 --> 00:21:27,411
Hồi chúng tôi mới gặp,
đang còn nhiều khó khăn vì tôi sắp ly dị.

388
00:21:29,746 --> 00:21:30,831
Cuối tuần này nhé?

389
00:21:31,498 --> 00:21:35,085
Tôi không muốn Cecilia
phải lớn lên một mình.

390
00:21:36,003 --> 00:21:39,297
Và tôi nghĩ
giờ chúng tôi đã đến đúng thời điểm,

391
00:21:39,298 --> 00:21:40,882
đang ở bên đúng người.

392
00:21:42,175 --> 00:21:44,803
Đây như một giấc mơ với hai mẹ con tôi.

393
00:21:46,096 --> 00:21:50,809
Thế rồi Cecilia bắt đầu mè nheo suốt,
muốn có em trai hoặc em gái.

394
00:21:51,518 --> 00:21:53,519
Và chúng tôi nuôi con chó đầu.

395
00:21:53,520 --> 00:21:57,106
Vẫn chưa đủ,
thế là nó đòi nhận nuôi một con chó nữa.

396
00:21:57,107 --> 00:22:01,153
Mong là chúng tôi sẽ kịp có con
trước khi có con chó thứ ba.

397
00:22:02,988 --> 00:22:05,698
{\an8}Phép rửa tuyên xưng đức tin của Hội Thánh.

398
00:22:05,699 --> 00:22:08,910
Cha rửa tội cho con nhân danh Cha…

399
00:22:09,536 --> 00:22:11,203
Thằng bé không thích tí nào.

400
00:22:11,204 --> 00:22:12,205
…Con,

401
00:22:13,498 --> 00:22:15,708
và Thánh Thần.

402
00:22:15,709 --> 00:22:16,960
Xin lỗi nha.

403
00:22:17,753 --> 00:22:21,505
Tôi luôn muốn có gia đình riêng,
thật sự bình yên và hạnh phúc.

404
00:22:21,506 --> 00:22:24,426
Tôi có ông bà và một người mẹ tuyệt vời.

405
00:22:25,302 --> 00:22:27,346
Nhưng có một mảnh ghép còn thiếu

406
00:22:27,929 --> 00:22:31,515
và luôn còn thiếu, nên tôi muốn
được là mảnh ghép đó của con tôi.

407
00:22:31,516 --> 00:22:36,520
Em nghĩ đấy là lý do em sẽ rất thất vọng
nếu ta không bao giờ có con được.

408
00:22:36,521 --> 00:22:40,649
Chỉ vì… Em muốn được thấy
phiên bản nhí của anh. Chắc sẽ vui lắm.

409
00:22:40,650 --> 00:22:44,279
Anh nghĩ em sẽ là bà mẹ tuyệt vời nhất.
Nên anh rất muốn em được toại nguyện.

410
00:22:44,780 --> 00:22:47,074
- Anh rất muốn em được toại nguyện.
- Xin lỗi.

411
00:22:47,574 --> 00:22:48,408
Em hiểu chứ?

412
00:22:49,910 --> 00:22:51,911
Ừ. Thôi, em ổn rồi đấy.

413
00:22:51,912 --> 00:22:53,038
Ừ, tôi cũng ổn rồi.

414
00:22:57,793 --> 00:23:02,339
Hai năm qua, thói quen cải thiện khả năng
sinh sản của tôi đã thay đổi nhiều.

415
00:23:03,382 --> 00:23:07,343
Chúng tôi muốn có thai,
nên tôi sẽ làm những gì tôi có thể.

416
00:23:07,344 --> 00:23:09,554
Ngày nào cô cũng uống ngần này thứ à?

417
00:23:10,389 --> 00:23:11,889
- Mỗi sáng.
- Mỗi sáng à?

418
00:23:11,890 --> 00:23:13,015
Vâng, thật đấy ạ.

419
00:23:13,016 --> 00:23:17,728
Chúng tôi bị vô sinh không rõ nguyên nhân.
Tôi không "bị làm sao" cả.

420
00:23:17,729 --> 00:23:19,940
Sáng nào tôi cũng kiểm tra độ pH…

421
00:23:20,440 --> 00:23:22,983
Tôi đang tìm hiểu
những thứ phù hợp với cơ thể tôi

422
00:23:22,984 --> 00:23:25,569
dựa trên xét nghiệm máu và hormone.

423
00:23:25,570 --> 00:23:28,197
- Đây là cái gì?
- Để đảm bảo cơ thể tôi khỏe mạnh ấy mà.

424
00:23:28,198 --> 00:23:30,825
Đây là lúc tôi rụng trứng,
giải phóng trứng,

425
00:23:30,826 --> 00:23:34,620
xong chúng theo dõi nồng độ progesterone
tăng lên trong bốn đến năm hôm sau đó.

426
00:23:34,621 --> 00:23:37,957
Đây là cách rất hay
để tôi theo dõi được hormone mỗi ngày.

427
00:23:37,958 --> 00:23:40,042
Nhiều chuyên gia chúng tôi đã gặp

428
00:23:40,043 --> 00:23:44,213
có phạm vi chuyên môn rất hạn chế,
nên họ không tỏ ra chú tâm lắm.

429
00:23:44,214 --> 00:23:48,801
Nên lúc tôi bảo họ là: "Tôi đang cố
giảm thiểu tình trạng rối loạn nội tiết",

430
00:23:48,802 --> 00:23:53,180
họ sẽ hỏi: "Là sao? Đây,
uống viên nang giải phóng chậm này đi".

431
00:23:53,181 --> 00:23:55,891
Nhé? Viên nang giải phóng chậm
thì có nhựa.

432
00:23:55,892 --> 00:23:58,645
Cô dùng cái này
để tính thời điểm quan hệ à?

433
00:23:59,396 --> 00:24:02,023
Bọn tôi quan hệ suốt ấy mà, Shanna.

434
00:24:04,276 --> 00:24:08,446
Việc biết có những yếu tố về môi trường

435
00:24:08,447 --> 00:24:11,365
trên thế giới đang làm tôi mất đi cơ hội

436
00:24:11,366 --> 00:24:15,704
và tước đi quyền làm mẹ của tôi
thật sự là…

437
00:24:16,371 --> 00:24:18,956
- Tôi bối rối lắm.
- Ừ, bạn thật sự không được quyết.

438
00:24:18,957 --> 00:24:22,042
Chắc chẳng ai được quyết nữa
vì nó có trong nước.

439
00:24:22,043 --> 00:24:23,794
Nó có trong không khí, có trong đất.

440
00:24:23,795 --> 00:24:26,882
Tôi có thấy nản và bối rối không?
Chắc chắn là có.

441
00:24:28,425 --> 00:24:31,343
<i>Do đâu mà ta lại ra nông nỗi này,</i>

442
00:24:31,344 --> 00:24:35,182
<i>khi vây quanh tất cả chúng ta
là những hóa chất độc hại trong nhà,</i>

443
00:24:36,349 --> 00:24:37,476
<i>trong các cửa hàng,</i>

444
00:24:38,935 --> 00:24:41,062
<i>và ở khắp nơi trong môi trường?</i>

445
00:24:41,938 --> 00:24:44,024
<i>Tình trạng này từ đâu mà có?</i>

446
00:24:47,068 --> 00:24:50,696
{\an8}Cách đây 120, 130 năm,
đa phần nhựa có nguồn gốc từ thực vật.

447
00:24:50,697 --> 00:24:52,657
{\an8}ĐỒNG SÁNG LẬP, VIỆN HÓA HỌC XANH

448
00:24:53,325 --> 00:24:55,576
Thế rồi đến đầu những năm 1900

449
00:24:55,577 --> 00:25:00,372
thì ngành dầu khí
khám phá ra polyetylen, polypropylen,

450
00:25:00,373 --> 00:25:03,209
polyetylen terephthalamide, polystyren.

451
00:25:03,210 --> 00:25:05,961
<i>Các lò phản ứng và cột chưng phân đoạn</i>

452
00:25:05,962 --> 00:25:08,756
<i>bẻ gãy và tái cấu trúc các phân tử dầu,</i>

453
00:25:08,757 --> 00:25:11,967
<i>biến chúng thành các chất lỏng,
khí và hạt mới.</i>

454
00:25:11,968 --> 00:25:13,886
Khi bạn bơm dầu ở dưới đất lên,

455
00:25:13,887 --> 00:25:17,097
họ sẽ tách nó
ra làm rất nhiều thành phần khác nhau.

456
00:25:17,098 --> 00:25:22,103
Một trong những thành phần đó biến thành
thứ ngày nay ta gọi là nhựa từ dầu mỏ.

457
00:25:23,355 --> 00:25:28,484
Những vật liệu rẻ, nhẹ đó phổ biến đến nỗi

458
00:25:28,485 --> 00:25:32,863
người ta điên đảo phát minh ra
đủ thứ liên quan đến nó.

459
00:25:32,864 --> 00:25:37,077
Đây là loại màng polyester mới đáng chú ý
gọi là Mylar.

460
00:25:38,203 --> 00:25:39,204
Xé rách được nó không?

461
00:25:39,704 --> 00:25:40,830
Gần như không thể.

462
00:25:41,873 --> 00:25:43,291
Giới khoa học gây hại sao được?

463
00:25:44,209 --> 00:25:46,503
Họ đã si mê nhựa.

464
00:25:47,170 --> 00:25:50,798
Và phải khá lâu sau đó,

465
00:25:50,799 --> 00:25:53,802
ta mới nhận ra
là có cái giá phải trả cho việc đó.

466
00:25:56,513 --> 00:26:01,225
Ngành sản xuất hóa chất và nhựa toàn cầu
đang tăng trưởng cực nhanh,

467
00:26:01,226 --> 00:26:03,686
khoảng ba đến 3,5 phần trăm một năm,

468
00:26:03,687 --> 00:26:06,313
tức là nếu ta tiếp tục lộ trình hiện tại

469
00:26:06,314 --> 00:26:11,485
thì đến năm 2040 hoặc năm 2050, lượng nhựa
trên thế giới sẽ gấp đôi con số bây giờ.

470
00:26:11,486 --> 00:26:13,237
NGÀNH SẢN XUẤT NHỰA TOÀN CẦU

471
00:26:13,238 --> 00:26:14,363
Đồng thời,

472
00:26:14,364 --> 00:26:18,158
{\an8}ta đang sống trong
một thế giới ngập tràn hóa chất nhân tạo.

473
00:26:18,159 --> 00:26:19,827
HỢP CHẤT HÓA HỌC (HƠN 140.000)

474
00:26:19,828 --> 00:26:21,036
Từ khoảng năm 1950…

475
00:26:21,037 --> 00:26:21,954
HỮU CƠ
VÔ CƠ

476
00:26:21,955 --> 00:26:26,625
…đã có ít nhất 100.000 hóa chất nhân tạo
được tạo ra.

477
00:26:26,626 --> 00:26:29,503
Ở nhiều trường hợp,
chúng chưa từng được kiểm tra độc tính,

478
00:26:29,504 --> 00:26:31,422
nên ta không biết chúng gây ra những gì.

479
00:26:31,423 --> 00:26:33,091
{\an8}CỠ 70.000 HÓA CHẤT
THIẾU PHÂN TÍCH

480
00:26:33,925 --> 00:26:37,928
Tức là ta đang tiến hành
một thí nghiệm độc chất học sâu rộng,

481
00:26:37,929 --> 00:26:40,139
trong đó con cái và cháu chắt của ta

482
00:26:40,140 --> 00:26:42,726
đóng vai đối tượng không có sự đồng thuận.

483
00:26:44,394 --> 00:26:49,858
Rất đáng sợ, vì ta còn không nắm được
mức độ phơi nhiễm.

484
00:26:50,609 --> 00:26:53,028
Nó ở đâu ra? Nó đang gây hại thế nào?

485
00:26:53,528 --> 00:26:56,072
Giờ ta mới đang biết,
và tình hình không ổn.

486
00:26:56,823 --> 00:27:00,159
{\an8}Mới đây, EPA, Cơ quan Bảo vệ Môi trường,

487
00:27:00,160 --> 00:27:02,786
{\an8}đã đưa phthalate
vào danh sách các hóa chất

488
00:27:02,787 --> 00:27:06,875
"có thể gây hại
cho môi trường hoặc sức khỏe con người".

489
00:27:07,459 --> 00:27:12,421
<i>Quốc hội đang chịu áp lực phải hành động
vì một nghiên cứu của Tiến sĩ Shanna Swan.</i>

490
00:27:12,422 --> 00:27:16,884
<i>Tiến sĩ Swan đã so sánh nồng độ phthalate
ở một nhóm phụ nữ mang thai</i>

491
00:27:16,885 --> 00:27:20,304
<i>với sức khỏe của các bé trai họ sinh ra.</i>

492
00:27:20,305 --> 00:27:26,268
Bà thấy mức độ phthalate trong nước tiểu
của người mẹ khi mang thai càng cao

493
00:27:26,269 --> 00:27:28,937
thì bé trai
càng gặp vấn đề lớn đúng không?

494
00:27:28,938 --> 00:27:31,273
- Đúng.
- Bà tìm thấy gì ở các bé trai?

495
00:27:31,274 --> 00:27:34,443
Chúng tôi thấy là các bé trai sơ sinh,

496
00:27:34,444 --> 00:27:38,156
theo một số cách tinh vi,
kém hoàn chỉnh về mặt nam tính hơn.

497
00:27:39,949 --> 00:27:45,663
Ở giai đoạn hệ trọng đó,
đường sinh dục nam cần testosterone

498
00:27:45,664 --> 00:27:47,581
đạt đến một lượng nhất định

499
00:27:47,582 --> 00:27:51,251
để kích hoạt
cái chúng tôi gọi là sự phân hóa

500
00:27:51,252 --> 00:27:54,797
giữa đường sinh dục nam và nữ.

501
00:27:54,798 --> 00:27:55,714
LÀ CON TRAI

502
00:27:55,715 --> 00:27:57,633
Thứ sẽ là buồng trứng ở bé nữ

503
00:27:57,634 --> 00:27:59,969
trở thành tinh hoàn ở bé trai,
chẳng hạn thế.

504
00:28:00,679 --> 00:28:05,557
Khi phthalate đi vào,
lượng testosterone đó bị giảm xuống,

505
00:28:05,558 --> 00:28:09,354
và bào thai nam không nhận được
tín hiệu đúng lúc.

506
00:28:09,854 --> 00:28:14,692
Do đó, cậu bé sẽ không phát triển được
bộ phận sinh dục điển hình của nam,

507
00:28:14,693 --> 00:28:16,193
hoặc có thể là không hoàn toàn.

508
00:28:16,194 --> 00:28:20,030
Đó là thứ được gọi là hội chứng phthalate.

509
00:28:20,031 --> 00:28:22,074
Nó khá đặc biệt

510
00:28:22,075 --> 00:28:26,079
vì không có hội chứng nào khác
được đặt theo tên hóa chất.

511
00:28:27,872 --> 00:28:28,914
Rồi.

512
00:28:28,915 --> 00:28:31,166
Khoảng cách hậu môn - sinh dục

513
00:28:31,167 --> 00:28:34,879
là khoảng cách
tính từ hậu môn đến bộ phận sinh dục.

514
00:28:35,630 --> 00:28:38,842
Và chúng tôi đo bằng thước cặp này.

515
00:28:39,467 --> 00:28:42,970
Bé Willy đây
ngoan hơn hẳn nhiều em bé khác

516
00:28:42,971 --> 00:28:45,181
nên dễ đo lắm.

517
00:28:45,682 --> 00:28:49,102
Đo thế này với em bé thật sẽ nhọc hơn.

518
00:28:50,979 --> 00:28:55,065
{\an8}Việc chúng tôi sẽ làm là chúng tôi kéo
đầu gối chúng sang hai bên,

519
00:28:55,066 --> 00:28:58,694
{\an8}thật ra là
để kéo căng phần này ra một chút.

520
00:28:58,695 --> 00:28:59,862
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 6

521
00:28:59,863 --> 00:29:04,241
{\an8}Và việc chúng tôi làm
là xác định vị trí hậu môn.

522
00:29:04,242 --> 00:29:06,452
Nhé? Chúng tôi sẽ đặt một cạnh…

523
00:29:06,453 --> 00:29:08,288
Ôi Chúa ơi.

524
00:29:08,997 --> 00:29:10,331
Hay thật đấy.

525
00:29:10,832 --> 00:29:14,668
{\an8}Con số này ở nữ sẽ thấp hơn
từ 50 đến 100 phần trăm.

526
00:29:14,669 --> 00:29:15,627
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 5

527
00:29:15,628 --> 00:29:16,962
{\an8}Tại sao lại thế?

528
00:29:16,963 --> 00:29:18,922
Nhìn ngần ấy thứ phải vào đây đi.

529
00:29:18,923 --> 00:29:20,174
Các thiết bị, phải.

530
00:29:20,175 --> 00:29:22,134
Có đủ thiết bị ở đây. Quá khó…

531
00:29:22,135 --> 00:29:27,222
Chỉ số này là… là cái bọn tôi gọi là
khoảng cách hậu môn - bìu.

532
00:29:27,223 --> 00:29:28,683
Bìu đây.

533
00:29:29,184 --> 00:29:31,561
Ta đang đo vùng đáy chậu.
Ta đang làm khoa học đấy.

534
00:29:32,270 --> 00:29:34,938
Các bé trai
có triệu chứng của hội chứng phthalate

535
00:29:34,939 --> 00:29:37,608
có khoảng cách
hậu môn - sinh dục ngắn hơn,

536
00:29:37,609 --> 00:29:41,945
tức là bé nam sẽ có phần kém nam tính hơn
hoặc có thể có đặc tính nữ hơn.

537
00:29:41,946 --> 00:29:43,739
{\an8}AGI (MM/KG)
TUỔI BÉ TRAI (THEO THÁNG)

538
00:29:43,740 --> 00:29:47,202
{\an8}Chúng sẽ có dương vật có phần nhỏ hơn
và có khả năng bị tinh hoàn ẩn cao hơn.

539
00:29:47,702 --> 00:29:50,746
{\an8}Khá sốc khi thấy tầm ảnh hưởng

540
00:29:50,747 --> 00:29:53,624
của các hóa chất
gây rối loạn nội tiết mạnh

541
00:29:53,625 --> 00:29:55,585
lên sự phát triển
của bộ phận sinh dục nam.

542
00:29:58,004 --> 00:30:02,591
Khi đó câu hỏi trở thành, việc đó có
ảnh hưởng đến sức khỏe của cậu bé không?

543
00:30:02,592 --> 00:30:04,551
Đó là câu hỏi mấu chốt ở đây.

544
00:30:04,552 --> 00:30:09,515
Và đồng thời, nó có liên hệ gì
với chức năng sau này của cậu bé không?

545
00:30:09,516 --> 00:30:12,977
Khả năng sản xuất tinh trùng
hoặc sinh sản chẳng hạn?

546
00:30:13,895 --> 00:30:17,564
Thứ chúng tôi tìm được
là mối quan hệ tuyến tính trực tiếp.

547
00:30:17,565 --> 00:30:21,653
Khoảng cách hậu môn - sinh dục dài hơn,
số lượng tinh trùng lớn hơn. Rất rõ ràng.

548
00:30:22,153 --> 00:30:24,905
Việc này quan trọng
vì nó cho thấy là những sự thay đổi nhỏ

549
00:30:24,906 --> 00:30:28,909
mà bạn khó nhìn ra lúc sinh
thực chất sẽ ảnh hưởng đến bạn cả đời

550
00:30:28,910 --> 00:30:31,579
về mặt khả năng sinh sản thành công.

551
00:30:34,624 --> 00:30:37,793
{\an8}Trong nghiên cứu của tôi
có một thứ cực kỳ then chốt,

552
00:30:37,794 --> 00:30:40,254
{\an8}anh có thể biết rồi, gọi là "vùng giữa".

553
00:30:40,255 --> 00:30:42,130
Đó không phải thuật ngữ chuyên môn nhỉ?

554
00:30:42,131 --> 00:30:44,132
Hay đáy chậu hoặc tầng sinh môn.

555
00:30:44,133 --> 00:30:46,385
- Đáy chậu á? Tôi chưa…
- Còn gọi là đáy chậu.

556
00:30:46,386 --> 00:30:47,511
- Anh biết á?
- Ừ.

557
00:30:47,512 --> 00:30:51,933
Công chúng hầu như không biết đến
các phát hiện khoa học.

558
00:30:52,433 --> 00:30:55,394
Người ta đưa tin qua loa về chúng
rồi quên luôn.

559
00:30:55,395 --> 00:30:57,813
Chắc là không dễ chịu gì lắm khi là…

560
00:30:57,814 --> 00:31:00,358
Bà là Paul Revere
của làng tinh hoàn và "vùng giữa" nhỏ.

561
00:31:01,067 --> 00:31:04,820
Kích thước dương vật đang co lại,
chắc là bạn đọc được tiêu đề kiểu đó rồi…

562
00:31:04,821 --> 00:31:08,073
Tỷ lệ sinh sản ở nam giới đang giảm mạnh.

563
00:31:08,074 --> 00:31:11,535
Trong tương lai, nam giới có thể
sẽ không có đủ tinh trùng để sinh sản.

564
00:31:11,536 --> 00:31:14,162
{\an8}Bạn có biết
là phthalate có trong nước hoa…

565
00:31:14,163 --> 00:31:17,916
{\an8}Thứ làm tôi bất ngờ
là phản ứng của truyền thông

566
00:31:17,917 --> 00:31:20,919
và dư luận trước thông điệp tôi đưa ra.

567
00:31:20,920 --> 00:31:23,672
Rất buồn vì quá nhiều người không biết

568
00:31:23,673 --> 00:31:26,842
{\an8}là những sản phẩm
và những độc tố đó đang làm hại họ.

569
00:31:26,843 --> 00:31:29,803
{\an8}Người ta rất khao khát được biết
thông tin đó.

570
00:31:29,804 --> 00:31:33,640
{\an8}Trẻ em đang phơi nhiễm vi nhựa
từ trong tử cung.

571
00:31:33,641 --> 00:31:37,311
Tôi nghĩ một phần là vì
trong bất cứ ai cũng có phthalate.

572
00:31:37,312 --> 00:31:39,855
Đây không chỉ là vấn đề của người Mỹ.

573
00:31:39,856 --> 00:31:42,400
Ta thấy những vấn đề này
trên khắp thế giới.

574
00:31:43,860 --> 00:31:47,739
{\an8}BỆNH VIỆN FATEBENEFRATELLI
ROME, Ý

575
00:31:54,287 --> 00:31:59,083
{\an8}GIÁM ĐỐC KHOA SẢN

576
00:32:03,546 --> 00:32:09,510
Tôi chọn trở thành bác sĩ khoa sản
vì mọi thứ đều bắt đầu từ lúc sinh ra.

577
00:32:12,472 --> 00:32:15,557
Mỗi khi có một đứa bé được sinh ra

578
00:32:15,558 --> 00:32:19,519
là cả một thế giới mới
mở ra phía chân trời.

579
00:32:19,520 --> 00:32:20,730
Chào con.

580
00:32:22,565 --> 00:32:24,358
Rặn mạnh này.

581
00:32:24,359 --> 00:32:29,072
Tốt lắm.

582
00:32:29,906 --> 00:32:34,993
Khoảnh khắc bạn được gặp con trai
hoặc con gái của bạn lần đầu tiên,

583
00:32:34,994 --> 00:32:40,540
mọi chất dẫn truyền thần kinh trong đầu,
trong cơ thể bạn,

584
00:32:40,541 --> 00:32:45,797
sẽ thay đổi chỉ trong
cái tích tắc bạn nhìn thấy con mình.

585
00:32:46,631 --> 00:32:48,174
Một sự bùng nổ.

586
00:32:53,513 --> 00:32:54,721
Chúa ơi.

587
00:32:54,722 --> 00:32:56,182
Chúc mừng Vane.

588
00:32:59,644 --> 00:33:02,771
Con yêu của mẹ.

589
00:33:02,772 --> 00:33:04,899
Nhìn nó lại giống bố nó rồi.

590
00:33:06,442 --> 00:33:09,821
Tất cả được đúc kết chỉ trong một từ.

591
00:33:10,530 --> 00:33:12,155
Chào con. Con à.

592
00:33:12,156 --> 00:33:13,199
Niềm vui.

593
00:33:14,242 --> 00:33:16,369
Ừ, cưng à. Mẹ chào con.

594
00:33:25,962 --> 00:33:30,882
Lần đầu tiên tôi thấy nhựa
bên trong nhau thai người

595
00:33:30,883 --> 00:33:32,510
thì tôi không thấy vui.

596
00:33:33,011 --> 00:33:34,887
Ngược lại là đằng khác.

597
00:33:38,057 --> 00:33:41,227
Chúng tôi đã xin các bà mẹ hiến nhau thai,

598
00:33:41,811 --> 00:33:46,107
rất cẩn thận
để không làm chúng bị nhiễm nhựa.

599
00:33:54,157 --> 00:33:57,409
PHÒNG THÍ NGHIỆM KÍNH HIỂN VI ĐIỆN TỬ

600
00:33:57,410 --> 00:33:59,244
- Sao, cho tôi xem đi?
- Vâng.

601
00:33:59,245 --> 00:34:01,997
Vâng. Bọn tôi thu được kết quả tốt.

602
00:34:01,998 --> 00:34:05,042
Tôi nghĩ là
bọn tôi tìm được một thứ đáng chú ý.

603
00:34:05,043 --> 00:34:06,586
Bọn tôi tìm thấy vật thể này.

604
00:34:07,086 --> 00:34:09,755
Bọn tôi thấy nó có nhiều lớp,

605
00:34:09,756 --> 00:34:14,010
giống các vi nhựa được mô tả khác.

606
00:34:14,719 --> 00:34:16,970
Chúng tôi đã phân tích các mẫu

607
00:34:16,971 --> 00:34:20,766
và trong một số mẫu,
chúng tôi tìm thấy vi nhựa.

608
00:34:20,767 --> 00:34:24,144
Và chúng tôi tìm thấy
nhiều loại nhựa khác nhau.

609
00:34:24,145 --> 00:34:27,147
Polypropylen, polyetylen, vân vân.

610
00:34:27,148 --> 00:34:28,775
Cô ngồi đi.

611
00:34:30,651 --> 00:34:34,446
Chúng tôi nghĩ:
"Nếu vi nhựa có trong nhau thai

612
00:34:34,447 --> 00:34:38,242
thì chắc chúng có trong
nhiều nơi khác nữa".

613
00:34:38,743 --> 00:34:42,497
Chuyển động sẽ là thế này và thế này nhé.

614
00:34:43,247 --> 00:34:46,334
Chúng tôi đã nhờ các bà mẹ hiến sữa mẹ.

615
00:34:46,834 --> 00:34:48,211
Tốt lắm ạ.

616
00:34:48,920 --> 00:34:52,423
Và chúng tôi thấy là
trong nhiều mẫu sữa đó…

617
00:34:52,965 --> 00:34:54,425
cũng có nhựa.

618
00:34:57,470 --> 00:35:00,056
Bên trong ai cũng có nhựa.

619
00:35:01,516 --> 00:35:03,643
Ý tôi là, điều đó thật sự đáng sợ.

620
00:35:15,113 --> 00:35:18,907
Theo tôi, cách tiếp cận của ngành đó
đang là bỏ qua vấn đề,

621
00:35:18,908 --> 00:35:20,826
tạo ra nhiều hóa chất hơn,

622
00:35:20,827 --> 00:35:24,205
đưa thêm chúng vào nhựa và tăng sản lượng.

623
00:35:26,457 --> 00:35:31,002
Sẽ không một công ty nào
tự nguyện thay đổi cách làm ra sản phẩm

624
00:35:31,003 --> 00:35:33,089
nếu việc đó ảnh hưởng
đến lợi nhuận của họ.

625
00:35:33,589 --> 00:35:34,924
Thực tế là vậy.

626
00:35:38,511 --> 00:35:43,640
Nên cũng như tôi sẽ không ngừng nói về
những tác hại mà tôi thấy,

627
00:35:43,641 --> 00:35:48,436
họ cũng sẽ không ngừng làm theo
việc họ cảm thấy là nhiệm vụ của họ,

628
00:35:48,437 --> 00:35:51,899
đó là bảo vệ
giá trị của cổ phiếu của họ, chắc vậy.

629
00:35:53,025 --> 00:35:54,484
Đôi bên có mục tiêu khác nhau.

630
00:35:54,485 --> 00:35:56,695
<i>Sau một thập kỷ quy hoạch, xây dựng,</i>

631
00:35:56,696 --> 00:36:00,490
<i>nhà máy cracking của Shell ở quận Beaver
cuối cũng đã sắp mở cửa.</i>

632
00:36:00,491 --> 00:36:05,996
<i>Trong vòng một năm, nhà máy này
sẽ sản xuất ra hơn 1,6 tỷ kg hạt nhựa.</i>

633
00:36:05,997 --> 00:36:07,998
<i>Trong thời gian hoạt động
ngắn ngủi của nó,</i>

634
00:36:07,999 --> 00:36:11,209
<i>nhà máy cracking
trị giá nhiều tỷ đô của Shell</i>

635
00:36:11,210 --> 00:36:12,794
<i>đã gặp vô vàn vấn đề.</i>

636
00:36:12,795 --> 00:36:14,754
<i>Theo dữ liệu của chính Shell,</i>

637
00:36:14,755 --> 00:36:17,716
<i>sự cố này đã làm tăng nồng độ benzen,</i>

638
00:36:17,717 --> 00:36:20,552
<i>một hóa chất không màu có thể gây ung thư.</i>

639
00:36:20,553 --> 00:36:23,180
EPA biết các cơ sở hóa dầu độc hại

640
00:36:23,181 --> 00:36:26,766
{\an8}là những cơ sở gây ô nhiễm độc hại
vào loại nhất trên thế giới…

641
00:36:26,767 --> 00:36:30,187
{\an8}- Tôi đang muốn nhường lời đây.
- …và giết người da đen.

642
00:36:30,188 --> 00:36:33,481
{\an8}Mọi thứ cô có, quần áo cô mặc,
kính cô đeo, chiếc xe cô lái đến đây…

643
00:36:33,482 --> 00:36:35,233
{\an8}HẠ NGHỊ SĨ HOA KỲ, LOUISIANA

644
00:36:35,234 --> 00:36:40,405
{\an8}…điện thoại của cô, mọi thứ cô có đều là
sản phẩm hóa dầu. Cô sẽ làm gì với chúng?

645
00:36:40,406 --> 00:36:46,162
Việc biết là người ta đang tạo ra hóa chất
mà hoàn toàn không quan tâm gì

646
00:36:46,662 --> 00:36:48,330
đến tác động lên sức khỏe con người

647
00:36:48,331 --> 00:36:52,543
khiến tôi tức giận và muốn đấu tranh,
và đó là lý do tôi đang đấu tranh.

648
00:36:53,044 --> 00:36:54,795
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 2

649
00:36:55,504 --> 00:36:57,881
{\an8}Kể một số thay đổi cô cậu đã thực hiện

650
00:36:57,882 --> 00:37:01,384
về cả những gì cô cậu ăn
và cách cô cậu xử lý thức ăn đi.

651
00:37:01,385 --> 00:37:03,678
{\an8}- Bọn tôi ít đi ăn ngoài hơn hẳn.
- Ừ.

652
00:37:03,679 --> 00:37:04,596
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 5

653
00:37:04,597 --> 00:37:06,514
{\an8}Nghiên cứu này có thể gây ngợp.

654
00:37:06,515 --> 00:37:09,517
{\an8}Nhựa quá tràn lan. Ở đâu cũng thấy chúng.

655
00:37:09,518 --> 00:37:11,729
Nên câu hỏi trở thành: "Ờ…

656
00:37:12,438 --> 00:37:16,191
trời ạ, liệu có sự thay đổi nào của mình
thật sự tạo ra khác biệt không?"

657
00:37:16,192 --> 00:37:17,234
Nên là…

658
00:37:17,235 --> 00:37:19,277
Nhưng tôi nghĩ là
rất may mắn khi có Shanna

659
00:37:19,278 --> 00:37:23,365
vì bà ấy hướng dẫn được là, chúng tôi
có thể áp dụng lựa chọn thay thế nào?

660
00:37:23,366 --> 00:37:25,242
Có thể chúng tôi không vứt hết đi được,

661
00:37:25,243 --> 00:37:27,869
nhưng đây là một số ít khía cạnh mấu chốt
có thể loại bỏ.

662
00:37:27,870 --> 00:37:30,538
Ít nhất là
cứ giảm đi xem có khác gì không.

663
00:37:30,539 --> 00:37:33,917
Dĩ nhiên chúng tôi sẽ luôn hơi buồn
nếu không có kết quả,

664
00:37:33,918 --> 00:37:37,755
nhưng phải thử mới biết được.
Bạn cứ phải thử để xem sao đã.

665
00:37:39,006 --> 00:37:41,925
Một cách tôi đã thử
để giảm mức tiếp xúc với nhựa

666
00:37:41,926 --> 00:37:45,387
là mặc nhiều quần áo bền vững
chứa sợi tự nhiên hơn.

667
00:37:45,388 --> 00:37:47,305
Chúng khó kiếm lắm.

668
00:37:47,306 --> 00:37:49,266
Tôi thấy giấy bọc này và rất phấn khởi.

669
00:37:49,267 --> 00:37:52,936
Tôi tưởng là họ dùng
vật liệu vận chuyển không chứa nhựa.

670
00:37:52,937 --> 00:37:54,813
Nhưng không. Chúng được bọc trong nhựa.

671
00:37:54,814 --> 00:37:59,026
"95% micromodal, 5% elastane".

672
00:37:59,527 --> 00:38:01,528
Tôi chẳng hiểu nghĩa là gì luôn.

673
00:38:01,529 --> 00:38:06,783
"88% polyester tái chế, 12% elastane".

674
00:38:06,784 --> 00:38:07,701
Tức là, ừ.

675
00:38:07,702 --> 00:38:10,328
Cái này là cotton, 100% cotton hữu cơ.

676
00:38:10,329 --> 00:38:13,540
Tốt rồi, được một trong ba cái.

677
00:38:13,541 --> 00:38:14,959
Tốt rồi, mặc thử nào.

678
00:38:24,593 --> 00:38:26,594
Da là cơ quan lớn nhất của bạn,

679
00:38:26,595 --> 00:38:30,558
và nó có thể hấp thụ hơn 60% số hóa chất
chạm vào bề mặt của nó.

680
00:38:31,642 --> 00:38:35,770
Những chất độc
có trong thuốc nhuộm và sợi vải đó

681
00:38:35,771 --> 00:38:38,189
đang được hấp thụ vào trong da của ta,

682
00:38:38,190 --> 00:38:41,569
nên chúng sẽ rút ngắn tuổi thọ
và làm giảm khả năng sinh sản của ta.

683
00:38:43,404 --> 00:38:44,321
NHÀ SÁNG LẬP

684
00:38:44,322 --> 00:38:46,281
Tôi là nhà thiết kế thời trang tự nhiên,

685
00:38:46,282 --> 00:38:49,618
{\an8}và tôi khởi nghiệp là người mẫu thời trang
trong ngành thời trang.

686
00:38:50,494 --> 00:38:54,081
Tôi làm rất nhiều về thời trang đường phố,
đồ mặc trên người và cả mỹ phẩm.

687
00:38:54,582 --> 00:38:56,208
Chắc chắn tôi đã rút ra bài học.

688
00:38:56,709 --> 00:39:00,628
Quan trọng nhất là độ rủ của vải
và độ vừa vặn của trang phục.

689
00:39:00,629 --> 00:39:04,716
Nên hồi làm người mẫu, thật ra tôi đã biết
trang phục nên khớp lên cơ thể thế nào,

690
00:39:04,717 --> 00:39:07,970
trước cả khi tôi vào ngành này,
làm việc cho các nhà thiết kế.

691
00:39:09,347 --> 00:39:13,767
{\an8}Tôi từng làm việc với Calvin Klein,
Jones New York và Perry Ellis America.

692
00:39:13,768 --> 00:39:16,437
Sau đó tôi sang
mảng thiết kế nhãn hiệu riêng.

693
00:39:16,937 --> 00:39:20,857
Các cửa hàng bách hóa lớn rất thích
các thiết kế chúng tôi tạo ra,

694
00:39:20,858 --> 00:39:22,901
nhưng họ sẽ chê là chúng quá đắt.

695
00:39:22,902 --> 00:39:25,904
Rất nhiều công ty đang bớt xén chất lượng.

696
00:39:25,905 --> 00:39:29,783
Chúng tôi phải cắt giảm từng đồng
ở mọi khâu trong chuỗi cung ứng

697
00:39:29,784 --> 00:39:31,659
để có thể đáp ứng mức giá của họ.

698
00:39:31,660 --> 00:39:35,330
Với mức giá như thế này,
có khi bạn giặt quần áo còn đắt hơn

699
00:39:35,331 --> 00:39:38,500
là vứt quần áo bẩn đi
và mua mới hết từ đầu.

700
00:39:38,501 --> 00:39:43,505
Chúng tôi sẽ thay len bằng acrylic,
thay cotton bằng polyester,

701
00:39:43,506 --> 00:39:46,050
thay lụa bằng nylon
và cao su bằng spandex.

702
00:39:46,634 --> 00:39:50,553
Nhưng điều tôi không nhận ra hồi đó
là mọi loại sợi thay thế đó

703
00:39:50,554 --> 00:39:53,473
đều là nhựa và chất gây rối loạn nội tiết.

704
00:39:53,474 --> 00:39:56,309
Đến năm 2030, 70% mọi loại sợi,
và do đó là mọi loại vải…

705
00:39:56,310 --> 00:39:58,521
ĐẾN NĂM 2030,
70% MỌI LOẠI SỢI SẼ LÀ SỢI NHÂN TẠO

706
00:39:59,397 --> 00:40:02,733
…được dự đoán sẽ được làm từ nhựa.

707
00:40:09,031 --> 00:40:12,200
Đợt tôi đang nuôi lớn hai đứa con

708
00:40:12,201 --> 00:40:16,329
và đang cho đứa thứ hai cai sữa mẹ,

709
00:40:16,330 --> 00:40:20,418
tôi đã phát hiện ra một khối u,
và hóa ra là tôi bị ung thư vú.

710
00:40:22,044 --> 00:40:25,840
Họ bảo nó là khối ung thư khá ác tính,
đang tiến triển rất nhanh.

711
00:40:26,549 --> 00:40:32,054
Tôi thấy rất khó chấp nhận việc phải dùng
hóa trị, vì nó là một loại độc chất.

712
00:40:32,555 --> 00:40:33,722
Nhưng tôi đã chấp nhận.

713
00:40:34,598 --> 00:40:38,519
Xong họ bảo tôi là
tôi phải trải qua một đợt xạ trị liều cao.

714
00:40:40,020 --> 00:40:43,899
Tôi bèn hỏi là tôi chỉ phẫu thuật
cắt bỏ hai bên vú có được không.

715
00:40:45,568 --> 00:40:46,485
Thế là…

716
00:40:47,653 --> 00:40:51,198
ừ, ung thư đã cướp đi bộ ngực
và khả năng sinh sản của tôi.

717
00:40:52,867 --> 00:40:56,829
Mấy năm sau, tôi lập ra công ty này
và thực hiện một buổi chụp.

718
00:40:58,456 --> 00:41:00,206
Có chín người phụ nữ,

719
00:41:00,207 --> 00:41:04,086
và một cô đã chụp
một bức ảnh ngực trần cho chúng tôi.

720
00:41:05,087 --> 00:41:08,631
Trên ngực cô ấy xăm dòng:
"Đả đảo ung thư vú".

721
00:41:08,632 --> 00:41:10,342
Tôi bảo: "Tôi bị ung thư vú đây".

722
00:41:11,552 --> 00:41:15,973
Chúng tôi nhận ra là trong chín phụ nữ,
có ba người chúng tôi bị ung thư vú.

723
00:41:16,765 --> 00:41:19,894
Điều đó đã thắp lên
một ngọn lửa nhỏ trong tôi.

724
00:41:20,478 --> 00:41:22,812
Tôi nghĩ là
nếu tạo ra quần áo tốt cho sức khỏe

725
00:41:22,813 --> 00:41:25,941
thì biết đâu, theo cách nào đó,
chúng tôi sẽ chữa lành được ngành này.

726
00:41:26,984 --> 00:41:30,862
<i>Xin chào, chào mừng trở lại kênh của tôi.
Ta lại làm một danh sách "tốt nhất" nhé.</i>

727
00:41:30,863 --> 00:41:33,323
{\an8}<i>Tôi sẽ chia sẻ
mười sản phẩm chăm sóc tóc tôi thích.</i>

728
00:41:33,324 --> 00:41:36,284
<i>Vì, ừ, tôi tìm được bí quyết rồi.</i>

729
00:41:36,285 --> 00:41:39,204
Con người chúng ta có những thói quen,

730
00:41:39,205 --> 00:41:44,709
và những thói quen sẽ tạo ra
những sự tiếp xúc thường xuyên.

731
00:41:44,710 --> 00:41:47,462
Bạn đã bao giờ đi quanh
khu đồ chăm sóc cá nhân ở cửa hàng

732
00:41:47,463 --> 00:41:51,842
và xem thành phần của các sản phẩm
bạn bôi lên da và cơ thể mỗi ngày chưa?

733
00:41:52,426 --> 00:41:58,139
Sản phẩm chăm sóc cá nhân và trang điểm
chứa các hóa chất gây rối loạn nội tiết.

734
00:41:58,140 --> 00:42:02,936
{\an8}Formaldehyde, PFAS, thứ còn được dùng
trong các chất chống cháy,

735
00:42:02,937 --> 00:42:05,647
phthalate, xenoestrogen, sulfate,

736
00:42:05,648 --> 00:42:08,066
triclosan, EDTA, paraben…

737
00:42:08,067 --> 00:42:12,947
Ngần ấy hóa chất được thêm vào
để cải thiện sản phẩm.

738
00:42:13,614 --> 00:42:16,616
Bạn thấy phthalate
được thêm vào gôm xịt tóc

739
00:42:16,617 --> 00:42:20,454
vì nó giúp tóc dễ tạo kiểu hơn.

740
00:42:21,205 --> 00:42:24,916
Nó còn được thêm vào
vì nó giúp sản phẩm có mùi thơm.

741
00:42:24,917 --> 00:42:27,586
Nó là một phần
của nguyên liệu tạo mùi hương.

742
00:42:28,254 --> 00:42:32,675
Nhưng những hóa chất được thêm vào
để cải thiện sản phẩm đó

743
00:42:33,175 --> 00:42:36,470
thực chất sẽ gây ảnh hưởng xấu
đến sức khỏe của ta.

744
00:42:37,972 --> 00:42:42,141
Nghiên cứu của tôi phát hiện ra
rằng các bé gái

745
00:42:42,142 --> 00:42:45,103
càng bắt đầu dùng các sản phẩm về tóc sớm

746
00:42:45,104 --> 00:42:48,815
thì tuổi có kinh của chúng
càng bắt đầu sớm.

747
00:42:48,816 --> 00:42:51,442
{\an8}Các bé gái ở Mỹ đang dậy thì sớm hơn.

748
00:42:51,443 --> 00:42:54,195
Tỷ lệ trẻ em gái có kinh nguyệt
trước 11 tuổi…

749
00:42:54,196 --> 00:42:55,488
TUỔI CÓ KINH LẦN ĐẦU

750
00:42:55,489 --> 00:42:58,616
…đã tăng gần gấp đôi,
từ khoảng 8,5 lên đến 15,5%.

751
00:42:58,617 --> 00:43:00,660
DẬY THÌ TRƯỚC 10 TUỔI:
'SỰ BÌNH THƯỜNG' MỚI?

752
00:43:00,661 --> 00:43:01,996
Việc có kinh nguyệt sớm

753
00:43:02,496 --> 00:43:04,998
là một yếu tố có nguy cơ gây ung thư vú.

754
00:43:04,999 --> 00:43:07,750
{\an8}Tăng rủi ro mắc ung thư vú,
ung thư tử cung,

755
00:43:07,751 --> 00:43:11,672
{\an8}phải nhắc lại, vì chúng tiếp xúc với
hormone estrogen trong thời gian dài hơn.

756
00:43:12,548 --> 00:43:16,259
Thực tế là có những cộng đồng nhất định

757
00:43:16,260 --> 00:43:20,346
hay phơi nhiễm
với các độc chất trong môi trường hơn.

758
00:43:20,347 --> 00:43:24,225
Nghiên cứu cho thấy bé gái da đen
có khả năng bắt đầu dậy thì sớm

759
00:43:24,226 --> 00:43:26,102
cao gấp đôi bé gái da trắng.

760
00:43:26,103 --> 00:43:31,859
Phụ nữ da đen có tỷ lệ mắc ung thư vú,
u xơ tử cung, béo phì cao nhất.

761
00:43:32,443 --> 00:43:36,863
Mối tương quan này đã được liên hệ
với các thành phần độc hại

762
00:43:36,864 --> 00:43:38,906
trong sản phẩm làm đẹp họ dùng.

763
00:43:38,907 --> 00:43:41,785
Có các cộng đồng
hay phơi nhiễm hơn cộng đồng khác,

764
00:43:42,286 --> 00:43:44,663
nhưng ta đều đang bị phơi nhiễm.

765
00:43:57,926 --> 00:44:01,179
Ở Louisiana này,
họ cho phép ngành công nghiệp,

766
00:44:01,180 --> 00:44:04,557
{\an8}nhất là ngành nhiên liệu hóa thạch,
được xây thoải mái, xây hoài xây mãi.

767
00:44:04,558 --> 00:44:06,101
{\an8}MỤC SƯ LENNOX YEARWOOD JR.
CHỦ TỊCH

768
00:44:07,561 --> 00:44:12,149
Có những cộng đồng bị bủa vây tứ phía
bởi ngành nhiên liệu hóa thạch.

769
00:44:12,983 --> 00:44:17,403
<i>Ở dải đất từng được biết đến
là vùng đất đồn điền tại Louisiana này,</i>

770
00:44:17,404 --> 00:44:20,406
<i>các cư dân
có tổ tiên đã sống ở đây nhiều thế hệ</i>

771
00:44:20,407 --> 00:44:22,200
<i>đang đấu tranh để có không khí sạch.</i>

772
00:44:22,201 --> 00:44:27,456
<i>Hàng loạt cộng đồng, tất cả
đều bị các nhà máy công nghiệp bao quanh.</i>

773
00:44:29,750 --> 00:44:33,419
Ngành hóa dầu tác động đến người da màu

774
00:44:33,420 --> 00:44:35,756
{\an8}về mặt vị trí địa lý.

775
00:44:36,465 --> 00:44:39,842
Ở nước này, 68% người da đen

776
00:44:39,843 --> 00:44:42,804
sống cách một nhà máy nhiệt điện than
không quá 48 cây số.

777
00:44:42,805 --> 00:44:46,557
Chưa hết, tính cả các nhà máy nhựa
và hóa dầu ở Louisiana này

778
00:44:46,558 --> 00:44:49,019
thì họ thật sự sống cách chúng
không quá vài cây số.

779
00:44:49,978 --> 00:44:51,896
Cụm từ "cộng đồng sát hàng rào"

780
00:44:51,897 --> 00:44:56,943
thật sự nghĩa là
có một hàng rào ngăn giữa sân sau nhà bạn,

781
00:44:56,944 --> 00:45:00,864
xích đu nhà bạn và các cơ sở hóa dầu.

782
00:45:04,493 --> 00:45:06,536
Có một vùng ở Louisiana…

783
00:45:06,537 --> 00:45:07,620
GIÁO XỨ ST. JAMES

784
00:45:07,621 --> 00:45:10,581
…trải dài từ Baton Rouge đến New Orleans,

785
00:45:10,582 --> 00:45:13,127
được gọi là "Đại lộ Ung thư".

786
00:45:13,627 --> 00:45:16,379
{\an8}Tôi có một đồng nghiệp đã mất vì ung thư.

787
00:45:16,380 --> 00:45:17,463
{\an8}NHÀ SÁNG LẬP

788
00:45:17,464 --> 00:45:19,090
{\an8}Ở ngay ngôi nhà kia kìa.

789
00:45:19,091 --> 00:45:22,719
{\an8}Anh đi thẳng tiếp thì có dì chú của tôi,
cũng đều bị ung thư.

790
00:45:22,720 --> 00:45:26,681
Hàng xóm ở cạnh nhà tôi
bị ung thư giai đoạn bốn.

791
00:45:26,682 --> 00:45:28,933
Bà ấy đi viện
và tôi không gặp lại bà ấy nữa.

792
00:45:28,934 --> 00:45:31,978
Sau khi các nhà máy đến đây,
bắt đầu gây ô nhiễm, Oliver cũng mất.

793
00:45:31,979 --> 00:45:34,814
Oliver bị bệnh rồi mất.
Tôi biết vì tôi từng hẹn hò ông ấy.

794
00:45:34,815 --> 00:45:36,442
Matt bạn tôi cũng mới mất.

795
00:45:36,942 --> 00:45:38,318
Matt dặn tôi đấu tranh.

796
00:45:38,819 --> 00:45:40,154
Nên tôi sẽ đấu tranh vì Matt.

797
00:45:40,654 --> 00:45:43,574
Bà Sharon, ta mới đi
chắc được hơn một cây rưỡi

798
00:45:44,074 --> 00:45:46,617
mà bà đã kể tên phải 40 người đã mất rồi.

799
00:45:46,618 --> 00:45:47,453
Đúng.

800
00:45:48,203 --> 00:45:51,540
Đau lắm, vì tôi quen hết những người này
và họ đều đang chết dần chết mòn.

801
00:45:52,666 --> 00:45:54,793
Ai cũng bị ung thư. Tại sao lại thế?

802
00:45:58,797 --> 00:46:00,840
Ý là, bà còn chẳng cần đi đâu xa.

803
00:46:00,841 --> 00:46:03,176
- Ừ.
- Nhà của bà ở ngay kia.

804
00:46:03,177 --> 00:46:04,302
Ở ngay đằng kia.

805
00:46:04,303 --> 00:46:07,305
- Ngành nhiên liệu hóa thạch ở ngay kia.
- Đúng.

806
00:46:07,306 --> 00:46:09,891
- Còn nghĩa trang thì ở ngay đây.
- Đúng.

807
00:46:09,892 --> 00:46:11,518
Ai rồi cũng phải chết thôi.

808
00:46:12,019 --> 00:46:14,312
Chúng tôi chỉ…
Chúng tôi không muốn chết quá sớm.

809
00:46:14,313 --> 00:46:17,356
- Quá sớm. Đúng.
- Và không phải vì lòng tham của kẻ khác.

810
00:46:17,357 --> 00:46:18,442
Đúng.

811
00:46:19,026 --> 00:46:20,319
Đau đớn lắm.

812
00:46:21,403 --> 00:46:23,238
Nhưng chúng tôi phải đấu tranh.

813
00:46:30,662 --> 00:46:33,040
Kế hoạch kinh doanh của họ

814
00:46:33,582 --> 00:46:37,878
là án tử
đối với các cộng đồng của chúng tôi.

815
00:46:39,338 --> 00:46:44,425
Ý tôi là, họ đang kiếm tiền và trục lợi
từ cái chết của người khác,

816
00:46:44,426 --> 00:46:46,136
để làm gì, làm ra nhựa à?

817
00:46:46,637 --> 00:46:48,764
Để làm ra nhựa…

818
00:46:49,348 --> 00:46:50,599
mà họ giết chúng tôi.

819
00:46:56,063 --> 00:47:01,485
NGƯỜI TỐT. LÀM VIỆC TỐT.
SASOL

820
00:47:04,655 --> 00:47:08,617
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 4

821
00:47:11,203 --> 00:47:16,874
{\an8}CẶP ĐÔI SỐ 4

822
00:47:16,875 --> 00:47:18,334
{\an8}Rồi. Cập nhật này.

823
00:47:18,335 --> 00:47:20,294
{\an8}Giờ là tháng Một,

824
00:47:20,295 --> 00:47:23,298
{\an8}khoảng một tháng
sau khi bắt đầu nghiên cứu về nhựa.

825
00:47:23,924 --> 00:47:27,052
Tháng trước, chúng tôi đã có thai được,

826
00:47:27,553 --> 00:47:31,389
nhưng cuối cùng lại bị sẩy thai sớm.

827
00:47:31,390 --> 00:47:34,517
Mọi thứ hơi khó khăn
với gia đình tôi rồi này nọ,

828
00:47:34,518 --> 00:47:38,813
phải cố giữ thái độ vui vẻ trong mùa lễ

829
00:47:38,814 --> 00:47:41,650
và không tâm sự được với ai…

830
00:47:42,526 --> 00:47:43,735
về chuyện này.

831
00:47:44,903 --> 00:47:45,863
Nên là, ừ.

832
00:47:46,530 --> 00:47:51,033
Nhưng có vẻ là chuyện này cũng đem lại
cho chúng tôi một chút hy vọng.

833
00:47:51,034 --> 00:47:53,870
Đây chắc chắn là tín hiệu tốt,
tôi nghĩ thế.

834
00:47:53,871 --> 00:47:56,540
Cơ thể tôi vẫn mang thai được
là tín hiệu tốt.

835
00:47:57,040 --> 00:48:01,377
Bạn biết đấy, chúng tôi đang rất cẩn thận
với mức tiêu thụ nhựa của mình,

836
00:48:01,378 --> 00:48:03,964
theo rất sát nghiên cứu.

837
00:48:04,464 --> 00:48:08,801
Và đến giờ thì đây là kết quả về thai kỳ
khả quan nhất chúng tôi có được.

838
00:48:08,802 --> 00:48:11,596
Nên mong là đến cuối nghiên cứu

839
00:48:11,597 --> 00:48:14,725
thì chúng tôi có thể cập nhật lại
với tin vui hơn.

840
00:48:18,979 --> 00:48:23,025
Nhờ có hóa học mà nhựa mới ra đời được.

841
00:48:24,026 --> 00:48:29,031
Mà giới hóa học thì có muốn đầu độc
hay hủy hoại thế giới đâu.

842
00:48:29,531 --> 00:48:33,868
Các công ty biết họ giết chết khách hàng
thì sẽ bất lợi cho doanh thu mà.

843
00:48:33,869 --> 00:48:36,245
Nên cũng chẳng
mang tính cách mạng gì khi bảo:

844
00:48:36,246 --> 00:48:38,790
"Ta nên tạo ra những thứ an toàn,
không độc hại đi".

845
00:48:39,833 --> 00:48:43,210
Nhưng bạn mà nhìn vào
quá trình đào tạo của giới hóa học

846
00:48:43,211 --> 00:48:47,506
thì bạn sẽ sốc
khi thấy là không hề có môn học cơ bản nào

847
00:48:47,507 --> 00:48:51,302
dạy người ta
cách lường trước những tác động tiêu cực

848
00:48:51,303 --> 00:48:53,513
đến sức khỏe con người và môi trường.

849
00:48:54,306 --> 00:48:57,308
Họ không nắm được cơ chế gây độc.

850
00:48:57,309 --> 00:49:00,854
Họ không nắm được
cơ chế phân hủy sinh học.

851
00:49:01,355 --> 00:49:05,650
Tôi nghĩ là, đáng lẽ đấy phải là
điều đầu tiên một nhà hóa học được học,

852
00:49:05,651 --> 00:49:08,153
để không làm hại người khác chứ?

853
00:49:08,654 --> 00:49:13,325
Nên việc nó không có
trong chương trình học thật sự gây sốc.

854
00:49:18,580 --> 00:49:22,584
Thật ra hồi bé, tôi không phải là đứa
muốn trở thành nhà hóa học.

855
00:49:23,377 --> 00:49:26,629
Nếu có ai bảo tôi là sau này
tôi sẽ trở thành nhà hóa học công nghiệp,

856
00:49:26,630 --> 00:49:28,131
tôi sẽ cười nhạo họ.

857
00:49:29,633 --> 00:49:35,721
Nhưng khi tôi nhận ra là giới khoa học
biết sáng tạo, biết thiết kế, tưởng tượng,

858
00:49:35,722 --> 00:49:40,018
tôi đã nhìn nhận hóa học
như một hình thức biểu đạt nghệ thuật.

859
00:49:41,103 --> 00:49:43,647
Thế là tôi theo học
và trở thành nhà hóa dược.

860
00:49:45,565 --> 00:49:49,318
Tôi xuất bản năm bài luận
từ trước năm 21 tuổi,

861
00:49:49,319 --> 00:49:52,154
sau đó tôi lên học cao học, vào Princeton.

862
00:49:52,155 --> 00:49:53,656
PHÒNG THÍ NGHIỆM HÓA HỌC

863
00:49:53,657 --> 00:49:57,369
Và đến năm 25 tuổi, tôi đã có 25 ấn phẩm.

864
00:49:58,120 --> 00:50:02,374
Tôi từng nghiên cứu một loại thuốc
chống ung thư giờ có tên là Alimta.

865
00:50:04,292 --> 00:50:07,670
Sau đó tôi vào làm
ngành công nghiệp cho Polaroid.

866
00:50:07,671 --> 00:50:11,048
Chẳng bao lâu sau
thì tôi đã có hàng tá bằng sáng chế,

867
00:50:11,049 --> 00:50:15,094
phát minh, sản phẩm,
giải thưởng, danh hiệu.

868
00:50:15,095 --> 00:50:16,555
Và rồi tai họa ập đến.

869
00:50:20,809 --> 00:50:25,022
John con trai tôi chào đời với một bệnh
gọi là teo đường mật bẩm sinh.

870
00:50:26,773 --> 00:50:30,860
Bệnh đó làm gan của nó tách rời khỏi ruột,

871
00:50:30,861 --> 00:50:34,489
nên nó không chuyển hóa nước
và chất dinh dưỡng hòa tan được.

872
00:50:35,532 --> 00:50:38,492
Nó phải mổ lúc mới sinh,

873
00:50:38,493 --> 00:50:41,872
và đến năm nó lên hai tuổi
thì chúng tôi mất nó.

874
00:50:43,582 --> 00:50:48,294
Chúng tôi không hề thừa nhận
là nó bị bệnh nan y cho đến tận phút cuối.

875
00:50:48,295 --> 00:50:52,299
Chúng tôi luôn bám víu một chút hy vọng.
Nhưng mà ừ, đau đớn lắm.

876
00:50:54,301 --> 00:50:59,931
Đêm làm lễ tang cho con trai tôi, tôi nằm
trên giường, nhìn lên trần nhà và tự hỏi:

877
00:51:00,432 --> 00:51:03,392
"Có phải cái gì đấy mình đụng vào
ở phòng thí nghiệm hóa học

878
00:51:03,393 --> 00:51:05,937
làm con trai mình
bị dị tật bẩm sinh không?"

879
00:51:08,523 --> 00:51:09,857
Tôi hay tự hỏi: "Tại sao?

880
00:51:09,858 --> 00:51:13,486
Tại sao người ta lại phát minh ra
một thứ nguy hiểm cơ chứ?

881
00:51:13,487 --> 00:51:14,613
Nhưng mà khoan.

882
00:51:15,113 --> 00:51:19,367
Nếu họ không được giáo dục
để nhận diện và lường trước điều đó,

883
00:51:19,868 --> 00:51:21,410
thì làm sao họ biết?"

884
00:51:21,411 --> 00:51:25,791
CAO ĐẲNG SAINT MARY, CALIFORNIA

885
00:51:26,458 --> 00:51:27,793
Tốt đấy, rồi.

886
00:51:28,293 --> 00:51:29,419
Thế à?

887
00:51:30,170 --> 00:51:35,049
Ừ. Chà, nhiều hơn hẳn nhỉ… Em tách
phần này ra từ lòng đỏ của một quả thôi à?

888
00:51:35,050 --> 00:51:36,342
Vâng, từ quả này ạ.

889
00:51:36,343 --> 00:51:39,720
Tôi và các sinh viên nghiên cứu
nhiều hóa chất khác nhau,

890
00:51:39,721 --> 00:51:42,682
từ các hợp chất BPA cho đến phthalate,

891
00:51:43,350 --> 00:51:47,019
và chúng tôi nghiên cứu những tác động
của chúng lên các lộ trình phát triển

892
00:51:47,020 --> 00:51:49,647
{\an8}ngay từ những giai đoạn
phát triển đầu tiên…

893
00:51:49,648 --> 00:51:51,148
{\an8}NHÀ SINH HỌC VỀ SINH SẢN

894
00:51:51,149 --> 00:51:54,652
{\an8}…mô phỏng thời gian
mà một phôi người trong bụng người mẹ

895
00:51:54,653 --> 00:51:56,655
sẽ phơi nhiễm với các hóa chất đó.

896
00:51:58,031 --> 00:52:00,367
Chúng tôi dùng mô hình động vật,
phôi gà chẳng hạn.

897
00:52:01,118 --> 00:52:02,743
Dễ làm lắm.

898
00:52:02,744 --> 00:52:05,955
Chúng tôi tiêm vi mô
bằng các ống micropipette nhỏ

899
00:52:05,956 --> 00:52:08,541
với nhiều liều hợp chất khác nhau.

900
00:52:08,542 --> 00:52:13,338
Chúng tôi ủ chúng, xong đến ngày thứ 12
thì phân tích chúng dưới kính hiển vi.

901
00:52:18,343 --> 00:52:21,053
Bạn chẳng cần phải là nhà khoa học
cũng nhìn ra được.

902
00:52:21,054 --> 00:52:26,142
Bạn cứ so sánh phôi đối chứng với
các phôi được xử lý với phthalate là biết.

903
00:52:26,143 --> 00:52:28,687
Sự khác biệt là khá rõ ràng.

904
00:52:29,312 --> 00:52:34,400
Đây là tình trạng bị phơi nhiễm phthalate
điển hình. Mọi đặc điểm ta đang thấy đây,

905
00:52:34,401 --> 00:52:38,028
ta thấy có sự giảm sắc tố
trên khắp cơ thể,

906
00:52:38,029 --> 00:52:41,824
có sự giảm sắc tố
ở mắt, võng mạc và mống mắt.

907
00:52:41,825 --> 00:52:43,701
Và cụ thể là ở trường hợp này

908
00:52:43,702 --> 00:52:49,039
thì ta thấy thành bụng bị mở ra, một số
cơ quan bên trong đang lòi hẳn ra ngoài,

909
00:52:49,040 --> 00:52:50,958
thò ra ngoài thành cơ thể.

910
00:52:50,959 --> 00:52:54,795
Phần lớn những dị tật hoặc biến dạng này

911
00:52:54,796 --> 00:52:57,506
là dấu hiệu đặc trưng
khi phơi nhiễm với phthalate.

912
00:52:57,507 --> 00:53:02,178
Chúng tôi đã chụp hình minh họa mọi phôi

913
00:53:02,179 --> 00:53:05,097
đã qua xử lý, ở đây là bằng BPA,

914
00:53:05,098 --> 00:53:09,476
kể cả ở liều thấp,
sau đó là lên tới liều trung bình và cao.

915
00:53:09,477 --> 00:53:14,190
Có những phôi bị dị tật nghiêm trọng,
bao gồm những bất thường về sọ mặt.

916
00:53:14,191 --> 00:53:18,986
Kích thước cơ thể ở trường hợp này bằng
một phần ba trường hợp phôi đối chứng.

917
00:53:18,987 --> 00:53:21,865
Có những nội tạng
đang lòi ra ngoài cơ thể.

918
00:53:22,365 --> 00:53:26,036
Có những phôi đã biến dạng hoàn toàn
đến mức ngừng phát triển.

919
00:53:26,536 --> 00:53:30,706
Các hình ảnh này rất giống với
nhiều dị tật bẩm sinh phổ biến ở người.

920
00:53:30,707 --> 00:53:35,712
Và ta đang thấy chúng chỉ qua những liều
phthalate và hợp chất BPA rất thấp.

921
00:53:38,673 --> 00:53:41,717
Không may là
nhiều người chúng tôi được dạy

922
00:53:41,718 --> 00:53:44,887
là liều lượng mới khiến một chất
trở thành chất độc. Đó là lẽ thường.

923
00:53:44,888 --> 00:53:47,265
Nói nôm na là
dùng gì cũng vừa phải thôi là được.

924
00:53:47,766 --> 00:53:51,936
{\an8}Nhưng thực tế là
những mức phơi nhiễm dù là nhỏ nhất

925
00:53:51,937 --> 00:53:53,354
cũng gây ra tác động sâu sắc,

926
00:53:53,355 --> 00:53:57,358
nhất là khi ta nói về hormone.

927
00:53:57,359 --> 00:54:01,820
{\an8}Chỉ một lượng hóa chất cực nhỏ
cũng thay đổi được hành vi của gen.

928
00:54:01,821 --> 00:54:03,573
{\an8}Đấy là sự rối loạn nội tiết.

929
00:54:05,325 --> 00:54:07,534
Tức là khi một bào thai phát triển,

930
00:54:07,535 --> 00:54:10,621
gen không đúng
lại được kích hoạt sai thời điểm,

931
00:54:10,622 --> 00:54:13,041
khiến quá trình phát triển đi sai hướng.

932
00:54:13,541 --> 00:54:16,794
Ta đều biết là
nồng độ tính theo phần tỷ cũng gây hại,

933
00:54:16,795 --> 00:54:18,588
nghe có vẻ rất ít đúng không.

934
00:54:19,464 --> 00:54:21,924
Nhưng nếu bạn có một giọt nước,

935
00:54:21,925 --> 00:54:25,052
trong đó có một phần tỷ bisphenol A,

936
00:54:25,053 --> 00:54:28,640
theo bạn trong giọt nước đó
có bao nhiêu phân tử bisphenol A?

937
00:54:29,140 --> 00:54:34,312
Có 2,65 nghìn tỷ phân tử.
Một trong số chúng đã đủ để gây hại rồi.

938
00:54:34,854 --> 00:54:39,276
Vấn đề là ở đó. Và đến tận giờ, ta mới có
đủ trình độ khoa học để hiểu được.

939
00:54:40,360 --> 00:54:42,361
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 6 (MỐC GIỮA)

940
00:54:42,362 --> 00:54:44,446
{\an8}Rồi, đầu tiên là
rất vui được gặp lại cô cậu.

941
00:54:44,447 --> 00:54:47,199
- Ta nói về kết quả nhé? Tôi nghĩ là…
- Vâng.

942
00:54:47,200 --> 00:54:50,369
Rồi, Darby, lúc đầu
nồng độ BPA của cô rất cao.

943
00:54:50,370 --> 00:54:52,538
NỒNG ĐỘ BISPHENOL A CỦA DARBY (BPA)

944
00:54:52,539 --> 00:54:55,124
Nhưng ở lần kiểm tra sau
thì nó giảm hẳn rồi.

945
00:54:55,125 --> 00:54:56,792
SỐ NGÀY KỂ TỪ KHI CAN THIỆP
GIẢM 95%

946
00:54:56,793 --> 00:54:57,960
- Tuyệt vời.
- Chà.

947
00:54:57,961 --> 00:55:01,088
Jesse, cậu cũng giảm được hẳn
nồng độ BPA rồi.

948
00:55:01,089 --> 00:55:02,172
- Thật ạ?
- Chà.

949
00:55:02,173 --> 00:55:04,341
Tức là mọi nỗ lực đã được đền đáp.

950
00:55:04,342 --> 00:55:05,593
- Khó tin thật.
- Chà.

951
00:55:06,553 --> 00:55:10,264
Tôi cực kỳ hài lòng
với những kết quả của quá trình can thiệp.

952
00:55:10,265 --> 00:55:11,641
Sau sáu tuần,

953
00:55:12,225 --> 00:55:17,062
hầu như nồng độ bisphenol A của ai
cũng giảm xuống mức không phát hiện được.

954
00:55:17,063 --> 00:55:17,897
GIẢM 61,5%

955
00:55:18,523 --> 00:55:21,191
Họ cũng đã giảm được nồng độ phthalate.

956
00:55:21,192 --> 00:55:22,526
Và thú vị là,

957
00:55:22,527 --> 00:55:27,865
cả người nam lẫn người nữ trong mỗi đôi
đều có các chỉ số cùng thay đổi song song,

958
00:55:27,866 --> 00:55:32,370
tức là chúng phản ánh những sự thay đổi
trong môi trường sống chung của họ.

959
00:55:35,248 --> 00:55:37,166
{\an8}Không thể nói là tôi ngạc nhiên

960
00:55:37,167 --> 00:55:39,877
{\an8}khi những người tham gia
giảm mức phơi nhiễm của họ.

961
00:55:39,878 --> 00:55:43,631
{\an8}Cái chưa rõ là điều đó tác động
đến số lượng tinh trùng ra sao.

962
00:55:44,883 --> 00:55:48,553
Nói thật là sau sáu tuần,
chúng tôi không thấy thay đổi gì mấy.

963
00:55:49,054 --> 00:55:51,263
Lúc nhận được kết quả, tôi buồn lắm.

964
00:55:51,264 --> 00:55:54,433
Tôi nghĩ: "Trời ạ, gì thế này?"
Tôi thất vọng lắm ấy.

965
00:55:54,434 --> 00:55:57,895
{\an8}Dĩ nhiên, kết quả đó
khiến những người tham gia thất vọng.

966
00:55:57,896 --> 00:56:02,775
Nhưng ta phải nhớ là
tinh trùng mới sẽ mất 70 ngày để sản xuất.

967
00:56:02,776 --> 00:56:07,780
Nên khả năng là phải đến những mẫu cuối,
chúng tôi mới thấy được sự cải thiện.

968
00:56:07,781 --> 00:56:12,409
{\an8}Ta đều đang cố làm một việc rất khó.
Nên tôi nghĩ ta phải bình tĩnh một chút

969
00:56:12,410 --> 00:56:15,330
{\an8}và nếu được
thì cho mình thêm chút thời gian.

970
00:56:15,830 --> 00:56:18,333
{\an8}CÁC NHÀ TIÊN PHONG VỀ SINH HỌC

971
00:56:20,502 --> 00:56:24,214
Tôi, một tinh trùng,
đến đây để mong được các bạn giúp đỡ.

972
00:56:25,215 --> 00:56:28,884
Tinh trùng chúng tôi đang trở thành
một loài có nguy cơ bị tuyệt chủng.

973
00:56:28,885 --> 00:56:31,387
Nhưng đây là vấn đề ta khắc phục được.

974
00:56:31,388 --> 00:56:34,306
Xin hãy cùng tôi chào đón
một trong những người

975
00:56:34,307 --> 00:56:37,393
đang thật sự cứu rỗi
tinh trùng và tương lai của ta,

976
00:56:37,394 --> 00:56:38,686
John Warner.

977
00:56:40,480 --> 00:56:43,775
Bạn có thể thấy hơi lạ
khi tôi được một tinh trùng giới thiệu.

978
00:56:44,526 --> 00:56:46,528
Nhưng thử nghĩ kỹ mà xem,

979
00:56:47,195 --> 00:56:48,530
ta đều từng là chúng mà.

980
00:56:53,034 --> 00:56:56,830
Sau khi mất đi con trai hai tuổi
vì dị tật bẩm sinh,

981
00:56:57,330 --> 00:57:01,458
tôi nhận ra là quá trình học của tôi
bị thiếu đi một yếu tố.

982
00:57:01,459 --> 00:57:05,337
Và tôi nhận ra là
chưa một trường đại học nào

983
00:57:05,338 --> 00:57:10,427
dạy cho một nhà hóa học bất cứ điều gì
về cách một phân tử trở thành chất độc.

984
00:57:10,927 --> 00:57:14,930
Tôi nhận ra là thế giới này không cần
một phong trào xã hội,

985
00:57:14,931 --> 00:57:17,433
không cần một quan điểm chính trị.

986
00:57:17,434 --> 00:57:19,435
Thế giới cần ngành khoa học mới.

987
00:57:19,436 --> 00:57:24,481
Một ngành khoa học dạy cho một nhà hóa học
cách lường trước những tác động tiêu cực.

988
00:57:24,482 --> 00:57:27,444
Và đó là lúc lĩnh vực hóa học xanh ra đời.

989
00:57:28,987 --> 00:57:33,157
{\an8}Paul Anastas và tôi viết cuốn sách
về hóa học xanh hồi những năm 1990.

990
00:57:33,158 --> 00:57:35,075
{\an8}HÓA HỌC XANH
LÝ THUYẾT VÀ THỰC HÀNH

991
00:57:35,076 --> 00:57:38,704
{\an8}Bạn thực hiện mọi nghiên cứu khoa học,
mọi nghiên cứu hóa học như bình thường,

992
00:57:38,705 --> 00:57:44,668
nhưng bạn sẽ đặt ra thêm một câu hỏi là:
"Nếu thứ này thật sự thành công thì sao?"

993
00:57:44,669 --> 00:57:48,422
Nếu thay vì
nó chỉ là một bài báo trên tạp chí,

994
00:57:48,423 --> 00:57:53,595
một công ty nào đó thực sự bắt đầu đưa nó
vào sản xuất đại trà thì sao?

995
00:57:54,137 --> 00:57:59,099
Những quyết định
tôi đưa ra vào ngày đầu tiên

996
00:57:59,100 --> 00:58:01,352
sẽ có ảnh hưởng gì trong tương lai?

997
00:58:02,020 --> 00:58:03,729
Đấy chính là hóa học xanh.

998
00:58:03,730 --> 00:58:06,773
Lần cuối đếm,
tôi nhớ là tôi đã đến hơn 65 nước,

999
00:58:06,774 --> 00:58:09,109
gặp gỡ các tổng thống, thủ tướng,

1000
00:58:09,110 --> 00:58:13,948
cắt băng khánh thành và diễn thuyết,
và nó đang dần trở thành một phong trào.

1001
00:58:14,449 --> 00:58:18,160
Và gần 100 trường đại học trên toàn cầu
đã ký vào một cam kết,

1002
00:58:18,161 --> 00:58:23,082
nói là họ sẽ đưa hóa học xanh
vào chương trình học bắt buộc.

1003
00:58:24,083 --> 00:58:29,213
Nhưng ai trong xã hội cũng cần hiểu
là mọi thứ không nhất thiết phải độc hại.

1004
00:58:29,214 --> 00:58:31,508
Ta có thể học những cách làm khác đi.

1005
00:58:33,760 --> 00:58:36,513
Bạn nhìn đâu đâu cũng thấy nhựa.

1006
00:58:37,013 --> 00:58:38,972
Ta thật sự phụ thuộc vào nó.

1007
00:58:38,973 --> 00:58:42,435
Khó mà tưởng tượng ra được
một thế giới không có nhựa.

1008
00:58:43,228 --> 00:58:47,773
Nhưng nhựa, về bản chất,
không phải là thứ xấu.

1009
00:58:47,774 --> 00:58:52,987
Mà những hóa chất có khả năng
thay đổi hormone bên trong nó mới xấu.

1010
00:59:00,912 --> 00:59:03,414
Nhiều người nghĩ
là chính phủ sẽ lo cho ta.

1011
00:59:03,998 --> 00:59:07,544
Họ sẽ không để ta bị phơi nhiễm
với những thứ có thể gây hại.

1012
00:59:08,044 --> 00:59:13,383
Nhưng ta không hề được bảo vệ trước
hóa chất có trong sản phẩm hàng ngày.

1013
00:59:13,883 --> 00:59:17,135
Về khía cạnh quản lý hóa chất ở Mỹ,

1014
00:59:17,136 --> 00:59:20,430
thật sự có rất ít hóa chất bị cấm.

1015
00:59:20,431 --> 00:59:22,934
Và đa số hóa chất còn chưa được kiểm tra.

1016
00:59:24,894 --> 00:59:29,189
Đã không ít lần ta nhận ra những hóa chất
đã có trên thị trường từ lâu

1017
00:59:29,190 --> 00:59:30,525
đang gây độc hại.

1018
00:59:31,359 --> 00:59:32,776
Với DDT.

1019
00:59:32,777 --> 00:59:36,989
<i>Thuốc trừ sâu thật sự có thể là
mối đe dọa nghiêm trọng với nhân loại.</i>

1020
00:59:36,990 --> 00:59:37,906
Với asbestos.

1021
00:59:37,907 --> 00:59:41,326
<i>Hôm nay, Cơ quan Bảo vệ Môi trường
đã hoàn tất lệnh cấm</i>

1022
00:59:41,327 --> 00:59:44,454
<i>đối với loại asbestos duy nhất
còn được dùng ở Mỹ.</i>

1023
00:59:44,455 --> 00:59:48,292
Chì trong xăng
từng khiến trẻ em bị tổn thương não.

1024
00:59:48,293 --> 00:59:53,547
<i>Chì trong xăng khiến
một nửa dân số đạt chỉ số IQ thấp hơn.</i>

1025
00:59:53,548 --> 00:59:57,844
Sau khi bỏ chì ra khỏi xăng,
ta đã giảm 95% lượng chì trong máu trẻ em.

1026
00:59:58,344 --> 01:00:02,598
Ta đã nâng chỉ số IQ trung bình
của một thế hệ lên khoảng năm điểm IQ.

1027
01:00:02,599 --> 01:00:06,226
Những đứa trẻ thông minh hơn,
có thiên hướng sáng tạo hơn đó

1028
01:00:06,227 --> 01:00:09,022
đã giúp nền kinh tế thu hồi hàng tỷ đô.

1029
01:00:10,815 --> 01:00:13,317
Tức đó là câu chuyện thành công nổi bật.

1030
01:00:13,318 --> 01:00:16,446
Theo tôi câu hỏi lớn bây giờ là,
ta làm gì với nhựa?

1031
01:00:17,864 --> 01:00:21,158
Truyền thông đưa tin là
việc chính phủ liên bang ngần ngại quản lý

1032
01:00:21,159 --> 01:00:24,244
{\an8}những hóa chất này là do họ dựa vào
những nghiên cứu thiên lệch

1033
01:00:24,245 --> 01:00:26,121
{\an8}đến từ chính ngành hóa chất.

1034
01:00:26,122 --> 01:00:27,664
{\an8}Thượng nghị sĩ, ở FDA…

1035
01:00:27,665 --> 01:00:29,708
{\an8}FDA
PHÓ ỦY VIÊN PHỤ TRÁCH KHOA HỌC

1036
01:00:29,709 --> 01:00:31,836
{\an8}…tất cả sản phẩm chúng tôi phê duyệt

1037
01:00:32,337 --> 01:00:38,009
{\an8}đều dựa trên dữ liệu được chuẩn bị
và được tiến hành nghiên cứu

1038
01:00:38,509 --> 01:00:40,886
{\an8}bởi chính nhà sản xuất.

1039
01:00:40,887 --> 01:00:46,224
{\an8}Mà ông có băn khoăn không? Ý tôi là thế.
Có vẻ ông chưa thấy được mối liên hệ.

1040
01:00:46,225 --> 01:00:50,980
{\an8}Ta ra nông nỗi này là vì
kiến thức khoa học về rối loạn nội tiết

1041
01:00:51,481 --> 01:00:54,483
chưa tồn tại
hồi nhựa mới có trên thị trường.

1042
01:00:54,484 --> 01:00:57,986
{\an8}Các gen của chúng ta thực sự đang được
bật và tắt hàng nghìn tỷ lần mỗi giây

1043
01:00:57,987 --> 01:01:00,281
{\an8}trong từng giây trong suốt cả đời ta.

1044
01:01:00,782 --> 01:01:05,119
{\an8}Và những thứ như phthalate và bisphenol A
tác động đến

1045
01:01:05,620 --> 01:01:08,080
{\an8}quá trình bật và tắt gen đó.

1046
01:01:08,081 --> 01:01:10,832
FDA, EPA và CDC,

1047
01:01:10,833 --> 01:01:14,711
bộ phận khoa học của họ đang bỏ qua
lĩnh vực di truyền học phân tử.

1048
01:01:14,712 --> 01:01:17,130
Trong 30 năm qua,

1049
01:01:17,131 --> 01:01:19,425
khoa học đã phát triển hơn nhiều.

1050
01:01:19,926 --> 01:01:23,596
Nên ta đã đánh giá thấp quy mô của vấn đề
thì đúng hơn.

1051
01:01:24,972 --> 01:01:28,141
{\an8}Ngành nhựa đã trở thành một gã khổng lồ

1052
01:01:28,142 --> 01:01:32,062
{\an8}và ta đã để nó qua mặt ta
và vượt ra khỏi tầm kiểm soát.

1053
01:01:32,063 --> 01:01:36,067
{\an8}Nhiều hóa chất thoát ra từ nhựa
là các chất gây rối loạn nội tiết.

1054
01:01:36,567 --> 01:01:38,902
{\an8}Việc đó làm chúng có liên hệ
với một danh sách dài

1055
01:01:38,903 --> 01:01:45,033
{\an8}các bệnh không lây phổ biến hiện nay
như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt,

1056
01:01:45,034 --> 01:01:49,996
{\an8}ung thư tinh hoàn, vô sinh, rối loạn
hệ miễn dịch và các vấn đề về não.

1057
01:01:49,997 --> 01:01:52,041
Không may là ở Mỹ,

1058
01:01:52,542 --> 01:01:54,042
công tác quản lý độc học

1059
01:01:54,043 --> 01:01:58,380
bị tê liệt vì mức độ chi phối của
ngành hóa chất lên Quốc hội là quá lớn.

1060
01:01:58,381 --> 01:01:59,423
Đơn giản là vậy.

1061
01:01:59,424 --> 01:02:01,758
{\an8}Các chuỗi cung ứng ổn định
là điều bắt buộc.

1062
01:02:01,759 --> 01:02:03,218
{\an8}CEO, HIỆP HỘI CÔNG NGHIỆP NHỰA

1063
01:02:03,219 --> 01:02:05,638
{\an8}Việc sản xuất nhựa ở Mỹ là điều tích cực.

1064
01:02:12,145 --> 01:02:14,604
Ta đang đứng trên một địa điểm đồn điền,

1065
01:02:14,605 --> 01:02:18,817
tổ tiên tôi từng bị cưỡng ép rời châu Phi

1066
01:02:18,818 --> 01:02:22,029
và bị đưa đến đây để làm nô lệ.

1067
01:02:23,072 --> 01:02:24,991
Ký ức về giai đoạn đó vẫn còn hiện hữu.

1068
01:02:26,659 --> 01:02:29,828
Vậy mà giờ
ngành nhiên liệu hóa thạch ở Louisiana này

1069
01:02:29,829 --> 01:02:33,541
lại thực sự đang hướng đến
việc xây nhà máy

1070
01:02:34,041 --> 01:02:36,710
ở các địa điểm đồn điền cũ,

1071
01:02:36,711 --> 01:02:42,341
dù biết là quá khứ đó đau thương
đến thế nào đối với tất cả mọi người.

1072
01:02:44,677 --> 01:02:49,139
Quá đau lòng
khi họ đang áp dụng chính cái tư tưởng

1073
01:02:49,140 --> 01:02:51,183
từng thấy ở các đồn điền

1074
01:02:51,184 --> 01:02:54,478
để không chỉ bòn rút
tài nguyên từ Mẹ Trái Đất

1075
01:02:54,479 --> 01:02:56,564
mà còn làm hại
chính những con người trước kia.

1076
01:02:57,565 --> 01:03:01,486
Thế để thấy là
họ chẳng quan tâm gì đến nhân loại.

1077
01:03:03,029 --> 01:03:04,529
{\an8}THỐNG ĐỐC LOUISIANA

1078
01:03:04,530 --> 01:03:11,037
{\an8}Chúng tôi có mặt ở đây để thông báo
là Formosa sẽ đầu tư 9,4 tỷ đô la.

1079
01:03:11,537 --> 01:03:14,664
Tôi rất vui mừng được thông báo
về khoản đầu tư vốn đặc biệt này

1080
01:03:14,665 --> 01:03:17,375
cùng những việc làm sẽ xuất hiện
tại Giáo xứ St. James,

1081
01:03:17,376 --> 01:03:20,588
cách chân cầu Sunshine
chỉ khoảng hơn ba cây số.

1082
01:03:21,964 --> 01:03:23,673
ĐỊA ĐIỂM FORMOSA ĐỀ XUẤT

1083
01:03:23,674 --> 01:03:28,804
Nhà máy Formosa là một nhà máy họ định xây
trên một địa điểm đồn điền cũ.

1084
01:03:28,805 --> 01:03:32,682
Và đây không chỉ là nhà máy bình thường.
Nó đang được gọi là cơ sở lớn nhất bang.

1085
01:03:32,683 --> 01:03:35,143
Và những người như Sharon Lavigne

1086
01:03:35,144 --> 01:03:42,192
đã đẩy lùi một tập đoàn quốc tế khổng lồ,
đúng nghĩa là ngay từ bàn bếp nhà họ.

1087
01:03:42,193 --> 01:03:45,153
Đây là câu chuyện
David và Goliath đời thực.

1088
01:03:45,154 --> 01:03:50,283
Một công ty hóa chất trị giá nhiều tỷ đô
đã sẵn sàng xây nhà máy khổng lồ mới ở đó.

1089
01:03:50,284 --> 01:03:54,997
Cho đến khi họ vấp phải
bà Sharon Lavigne và Rise St. James.

1090
01:03:55,665 --> 01:03:59,877
Họ đề xuất xây Formosa Plastics
cách nhà tôi hơn ba cây số.

1091
01:04:00,378 --> 01:04:05,006
Tôi mới bảo: "Lạy Chúa tôi, sao để đất này
vào tay Formosa được. Ta sống ở đây mà".

1092
01:04:05,007 --> 01:04:06,299
{\an8}NGĂN CHẶN FORMOSA

1093
01:04:06,300 --> 01:04:09,427
{\an8}Tôi không hề định trở thành nhà hoạt động.

1094
01:04:09,428 --> 01:04:13,014
{\an8}Tôi chỉ biết cái tên Formosa Plastics
cứ văng vẳng bên tai.

1095
01:04:13,015 --> 01:04:14,892
Đầu tiên, bọn tôi tìm đến Chúa.

1096
01:04:15,393 --> 01:04:16,727
- Tôi biết tôi đã làm.
- Đúng.

1097
01:04:17,228 --> 01:04:19,021
Tôi đã ngồi ngoài hiên và cầu nguyện.

1098
01:04:19,522 --> 01:04:22,190
Tôi đã hỏi ý Chúa,
Chúa mà bảo tôi chuyển đi

1099
01:04:22,191 --> 01:04:25,361
thì giờ cuộc chiến này không có tôi.
Nhưng Chúa đã bảo tôi đấu tranh.

1100
01:04:27,363 --> 01:04:31,533
Họ bảo: "Thống đốc chấp thuận xây
nhà máy rồi, bà không ngăn nổi đâu".

1101
01:04:31,534 --> 01:04:33,785
Bảo thống đốc xây
ở cộng đồng của ông ta ấy.

1102
01:04:33,786 --> 01:04:37,831
Ông ta tưởng người dân St. James ngu
và sẽ để họ đội thêm một ngành nữa lên đầu

1103
01:04:37,832 --> 01:04:39,667
khi chúng tôi đã gánh 12 ngành á? Không.

1104
01:04:40,501 --> 01:04:42,128
Không có mùa xuân đấy đâu.

1105
01:04:44,630 --> 01:04:45,922
Chúng tôi đã tập hợp.

1106
01:04:45,923 --> 01:04:47,675
Chúng tôi đã diễu hành.

1107
01:04:48,175 --> 01:04:50,260
Chúng tôi đã đi họp hội đồng giáo xứ.

1108
01:04:50,261 --> 01:04:53,179
Formosa mà đến St. James,

1109
01:04:53,180 --> 01:04:54,640
ta sẽ không sống nổi.

1110
01:04:55,558 --> 01:04:58,728
Chúng tôi là Rise St. James
và chúng tôi sẽ bảo vệ Giáo xứ St. James.

1111
01:04:59,812 --> 01:05:02,565
Formosa đừng hòng thắng dễ.

1112
01:05:04,191 --> 01:05:06,151
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)

1113
01:05:06,152 --> 01:05:08,446
{\an8}Tôi nói chuyện với cô cậu
về kết quả sau cùng nhé.

1114
01:05:09,030 --> 01:05:11,615
Katie ạ, cái làm tôi thấy đáng kinh ngạc

1115
01:05:11,616 --> 01:05:14,534
là mức phthalate của cô đã tăng đáng kể.

1116
01:05:14,535 --> 01:05:18,580
Mà giờ là giai đoạn cô đang giảm hết
mức phơi nhiễm rồi.

1117
01:05:18,581 --> 01:05:21,750
Vậy là do cái gì tôi không thấy rồi.
"Có gì không thấy làm mình…?"

1118
01:05:21,751 --> 01:05:24,753
Là cái gì đấy ở chỗ làm à? Có trời biết!

1119
01:05:24,754 --> 01:05:28,757
Tim, số lượng tinh trùng của cậu
thì đang không ổn lắm, nhé?

1120
01:05:28,758 --> 01:05:30,050
- Vâng.
- Ừ.

1121
01:05:30,051 --> 01:05:32,928
Nồng độ của cậu thật ra là đã bị giảm nhẹ.

1122
01:05:32,929 --> 01:05:33,845
Vâng.

1123
01:05:33,846 --> 01:05:37,641
Có vẻ là chưa có sự cải thiện đáng kể,

1124
01:05:37,642 --> 01:05:39,225
tôi phải nói thật là thế.

1125
01:05:39,226 --> 01:05:44,564
<i>Cái đau lòng với những nghiên cứu này
là không phải ai cũng sẽ cải thiện được.</i>

1126
01:05:44,565 --> 01:05:48,902
<i>Loại bỏ hết chất gây ô nhiễm trong đời bạn
là việc khó mà.</i>

1127
01:05:48,903 --> 01:05:51,571
<i>Các chất gây rối loạn nội tiết
có mặt quá tràn lan,</i>

1128
01:05:51,572 --> 01:05:54,700
<i>bạn đang tiếp xúc với chúng
cả khi không ngờ đến nhất.</i>

1129
01:05:55,284 --> 01:05:58,578
<i>Nhưng điều đó chỉ làm
việc báo tin dữ trở nên khó hơn.</i>

1130
01:05:58,579 --> 01:06:01,874
Ý tôi là,
cô cậu cố có con lâu lắm rồi, đúng không?

1131
01:06:02,416 --> 01:06:04,668
- Vâng. Hơn mười năm rồi.
- Vâng.

1132
01:06:04,669 --> 01:06:09,339
Tôi rất mừng khi quá trình can thiệp này
đã giúp ích cho cuộc sống của cô cậu.

1133
01:06:09,340 --> 01:06:10,298
Vâng.

1134
01:06:10,299 --> 01:06:15,303
Nhưng tôi chưa thấy có dấu hiệu gì
là sắp tới, cô cậu sẽ có thai được.

1135
01:06:15,304 --> 01:06:16,513
- Vâng. Hiểu ạ.
- Vâng.

1136
01:06:16,514 --> 01:06:18,598
- Nhưng cũng không sao…
- Ừ.

1137
01:06:18,599 --> 01:06:19,558
Bọn tôi…

1138
01:06:20,142 --> 01:06:22,853
Bọn tôi biết
là sẽ cần đến phép màu mà, nên là…

1139
01:06:24,772 --> 01:06:27,650
Không thụ thai được
là việc rất khó chấp nhận.

1140
01:06:28,317 --> 01:06:33,197
Thành thật mà nói là chắc chắn
đã có những lúc tôi cảm thấy khá vô vọng.

1141
01:06:33,990 --> 01:06:37,575
Cái đáng buồn, và thật ra là
mỗi năm lại một đáng buồn hơn,

1142
01:06:37,576 --> 01:06:40,079
ít nhất là đối với anh, là…

1143
01:06:41,038 --> 01:06:43,582
những dịp như Ngày của bố và Ngày của mẹ.

1144
01:06:44,208 --> 01:06:47,086
Tôi luôn nghĩ
đấy sẽ là dịp tôi được đón mừng.

1145
01:06:47,712 --> 01:06:49,505
Nhưng chúng tôi chưa được làm cha mẹ.

1146
01:06:50,673 --> 01:06:55,803
Việc đó khiến bạn nghĩ: "Đời bọn mình khác
so với những gì mình tưởng tượng quá".

1147
01:06:56,554 --> 01:06:59,472
Nhưng tôi sẽ không bao giờ buông bỏ
cái hy vọng

1148
01:06:59,473 --> 01:07:02,143
là một ngày nào đó,
có thể chúng tôi vẫn sẽ có được con.

1149
01:07:07,523 --> 01:07:10,233
{\an8}<i>Công tố viên số một California
đã triệu tập ExxonMobil…</i>

1150
01:07:10,234 --> 01:07:14,279
{\an8}<i>Tổng chưởng lý Rob Bonta nói các công ty
hóa dầu và nhiên liệu hóa thạch</i>

1151
01:07:14,280 --> 01:07:17,449
<i>đã thổi phồng vai trò của tái chế
và giảm nhẹ vấn đề.</i>

1152
01:07:17,450 --> 01:07:20,285
{\an8}Các ngành hóa dầu và nhiên liệu hóa thạch…

1153
01:07:20,286 --> 01:07:21,911
{\an8}TỔNG CHƯỞNG LÝ, CALIFORNIA

1154
01:07:21,912 --> 01:07:25,707
{\an8}…đã tiến hành
một chiến dịch lừa dối kéo dài nửa thế kỷ.

1155
01:07:25,708 --> 01:07:29,837
Những gì tôi làm là theo chức trách,
nhưng cũng liên quan đến cá nhân.

1156
01:07:30,337 --> 01:07:33,840
Con gái cả của tôi bảo tôi là:
"Bố, con yêu gia đình mình.

1157
01:07:33,841 --> 01:07:35,884
Con cũng muốn một ngày nào đó có gia đình.

1158
01:07:35,885 --> 01:07:40,056
Nhưng con nghĩ sẽ vô trách nhiệm
nếu sinh con ở hành tinh hấp hối này.

1159
01:07:40,556 --> 01:07:42,474
Nên con không định lập gia đình đâu ạ".

1160
01:07:42,475 --> 01:07:43,433
Quá đau lòng.

1161
01:07:43,434 --> 01:07:48,313
Ta không nên tước đi giấc mơ của…
Của thế hệ kế cận vì những sai lầm của ta,

1162
01:07:48,314 --> 01:07:53,319
vì ta đã không làm tròn trách nhiệm.
Vì theo đuổi cái gì? Lợi nhuận vô tận à?

1163
01:07:59,784 --> 01:08:03,787
{\an8}Toàn bộ ngành nhựa được xây nên
từ một lời nói dối.

1164
01:08:03,788 --> 01:08:08,666
Lý do duy nhất
khiến ngày nay nhựa phổ biến đến thế

1165
01:08:08,667 --> 01:08:12,588
là vì người ta nghe nói
là sản phẩm đó tái chế được.

1166
01:08:13,631 --> 01:08:17,468
<i>Con người gây ra ô nhiễm.
Con người cũng có thể ngăn chặn ô nhiễm.</i>

1167
01:08:19,553 --> 01:08:23,014
{\an8}Keep America Beautiful,
tổ chức sản xuất đoạn quảng cáo đó,

1168
01:08:23,015 --> 01:08:25,767
{\an8}được tài trợ một phần
bởi hiệp hội thương mại ngành nhựa

1169
01:08:25,768 --> 01:08:28,603
bao gồm các tập đoàn hàng đầu
về đồ uống và bao bì,

1170
01:08:28,604 --> 01:08:33,149
điều đó có vẻ lạ cho đến khi
bạn nhận ra thông điệp ngầm ở đây là:

1171
01:08:33,150 --> 01:08:36,320
"Ngăn chặn ô nhiễm là việc của bạn,
người tiêu dùng".

1172
01:08:39,073 --> 01:08:41,699
Người ta sẽ không mua đồ nhựa,

1173
01:08:41,700 --> 01:08:43,952
lệ thuộc vào nhựa và tiêu thụ nhựa

1174
01:08:43,953 --> 01:08:47,039
nếu biết khi ta làm vậy,
chúng sẽ hủy hoại hành tinh.

1175
01:08:48,165 --> 01:08:49,624
Bộ Tư pháp California

1176
01:08:49,625 --> 01:08:53,212
đã mở một cuộc điều tra
đối với ExxonMobil.

1177
01:08:53,963 --> 01:08:57,757
Chúng tôi đã thu được
nhiều thông tin nội bộ, chẳng hạn như

1178
01:08:57,758 --> 01:09:01,511
việc tái chế quy mô lớn
là không khả thi về mặt tài chính.

1179
01:09:01,512 --> 01:09:03,388
CÓ THỂ TRỞ NÊN KHẢ THI VỀ MẶT KINH TẾ.

1180
01:09:03,389 --> 01:09:06,851
Thế nhưng họ vẫn tiếp tục tuyên truyền
sai lệch về khả năng tái chế nhựa.

1181
01:09:08,060 --> 01:09:13,982
Thúc đẩy tái chế chỉ là cách để giữ chân
các sản phẩm của họ trên thị trường.

1182
01:09:13,983 --> 01:09:16,776
- Đấy là cách để họ bán nhựa ạ.
- Đúng.

1183
01:09:16,777 --> 01:09:18,988
Đôi bên cùng có lợi.

1184
01:09:19,655 --> 01:09:22,867
Ngày nay, chỉ có 9% nhựa được tái chế.

1185
01:09:23,576 --> 01:09:24,618
Quá sốc.

1186
01:09:25,202 --> 01:09:28,581
Và lý do là vì các công ty nhựa lớn
sẽ không thu được lợi.

1187
01:09:29,081 --> 01:09:30,583
Việc tái chế quá tốn kém.

1188
01:09:31,083 --> 01:09:34,377
Và ta đang tạo ra nhiều nhựa đến mức

1189
01:09:34,378 --> 01:09:37,964
khiến khả năng của hệ thống bị quá tải,

1190
01:09:37,965 --> 01:09:40,633
thậm chí tái chế cơ bản
cũng là bất khả thi.

1191
01:09:40,634 --> 01:09:44,429
<i>Nhưng sau nhiều thập kỷ đóng vai bãi rác
cho hơn một nửa lượng rác trên thế giới,</i>

1192
01:09:44,430 --> 01:09:48,099
<i>Trung Quốc đã cấm
phần lớn các sản phẩm tái chế cấp thấp.</i>

1193
01:09:48,100 --> 01:09:51,811
{\an8}Điều có vẻ đang xảy ra là
Trung Quốc chán nhập khẩu rác của ta rồi.

1194
01:09:51,812 --> 01:09:56,274
Nếu các sản phẩm nhựa không tái chế được
thì họ phải nói rõ như thế.

1195
01:09:56,275 --> 01:09:58,484
Trong quảng cáo phải có sự thật.

1196
01:09:58,485 --> 01:10:00,653
Nhìn kìa Tracy, cô ta vứt rác kìa.

1197
01:10:00,654 --> 01:10:03,698
Việc trò tuyên truyền sai lệch đó
được phép diễn ra

1198
01:10:03,699 --> 01:10:06,159
suốt hàng chục năm trời là quá sốc.

1199
01:10:06,160 --> 01:10:08,412
Chẳng khác gì với thuốc lá.

1200
01:10:11,832 --> 01:10:14,501
Các tập đoàn lớn đang lừa dối công chúng,

1201
01:10:15,002 --> 01:10:19,005
tiếp tay cho cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa
toàn cầu, và việc đó cần phải chấm dứt.

1202
01:10:19,006 --> 01:10:22,885
Tôi sẽ không mong hay hy vọng
chuyện đó xảy ra đâu, tôi sẽ ra tay.

1203
01:10:33,479 --> 01:10:36,231
Hồi tôi được chẩn đoán bị ung thư,

1204
01:10:36,232 --> 01:10:39,108
tôi đang giảng dạy về thời trang bền vững,

1205
01:10:39,109 --> 01:10:42,820
và tôi nhận ra
mục tiêu không còn là sự bền vững nữa.

1206
01:10:42,821 --> 01:10:46,283
Mà mục tiêu
là loại bỏ hết hóa chất từ dầu mỏ.

1207
01:10:47,576 --> 01:10:51,664
Dệt may là nguồn gây vi nhựa
trong môi trường lớn nhất.

1208
01:10:53,874 --> 01:10:56,125
Nhưng tại California Cloth Foundry,

1209
01:10:56,126 --> 01:11:01,172
các loại sợi đều là
sợi cotton, lanh, gai dầu, flax

1210
01:11:01,173 --> 01:11:03,300
và viscose từ gỗ.

1211
01:11:04,885 --> 01:11:09,180
Quá trình độc hại nhất
trong chuỗi cung ứng dệt may là nhuộm vải,

1212
01:11:09,181 --> 01:11:11,516
và thuốc nhuộm đến từ hóa chất dầu mỏ.

1213
01:11:11,517 --> 01:11:14,435
Nên nhiều nguyên liệu của chúng tôi
có thể được thấy trong bếp,

1214
01:11:14,436 --> 01:11:16,312
hạt dẻ và sắt chẳng hạn.

1215
01:11:16,313 --> 01:11:20,817
Chúng là các nguyên liệu chính trong
chương trình với North Face và Levi's.

1216
01:11:20,818 --> 01:11:23,069
Một nguyên liệu nữa là quả cơm cháy,

1217
01:11:23,070 --> 01:11:26,323
một chất tạo màu chúng tôi dùng
trên chiếc hoodie Gaia của Gisele.

1218
01:11:27,241 --> 01:11:29,118
Nhưng chúng rất đắt đỏ.

1219
01:11:30,244 --> 01:11:36,875
Nên để thật sự thay đổi ngành thời trang,
một ngành cực độc hại, sản lượng khổng lồ,

1220
01:11:38,210 --> 01:11:40,546
ta phải mở rộng quy mô hóa học xanh.

1221
01:11:43,924 --> 01:11:47,011
Thời trang là thứ rất không thiết yếu,

1222
01:11:47,511 --> 01:11:49,972
nhưng nó vẫn có vai trò lớn trong xã hội.

1223
01:11:51,181 --> 01:11:54,350
{\an8}Phần lớn quãng đời trưởng thành,
tôi là nhà thiết kế…

1224
01:11:54,351 --> 01:11:55,268
{\an8}NHÀ SÁNG LẬP

1225
01:11:55,269 --> 01:11:57,688
{\an8}…và mục tiêu chủ yếu
là phát minh ra sản phẩm mới.

1226
01:11:58,188 --> 01:12:01,899
Và đến một thời điểm thì tôi nhận ra
thực chất tôi là người

1227
01:12:01,900 --> 01:12:04,403
đang tạo ra ngần ấy vấn đề về môi trường
mà ta gặp phải.

1228
01:12:05,279 --> 01:12:10,117
Là nhà thiết kế, bạn thuyết phục người ta
mua sắm, chi tiêu, lãng phí.

1229
01:12:11,452 --> 01:12:15,621
Nhưng mười năm trước, tôi nhận ra là
người như tôi có quyền quyết định

1230
01:12:15,622 --> 01:12:20,502
việc một công ty sẽ gây hại hay sẽ tạo ra
một phương pháp kinh doanh hoàn toàn mới.

1231
01:12:23,714 --> 01:12:28,259
Thế là năm 2015,
chúng tôi thử thuyết phục các tập đoàn

1232
01:12:28,260 --> 01:12:32,097
sử dụng vật liệu tái chế
thay vì tạo ra thêm vật liệu.

1233
01:12:33,640 --> 01:12:36,393
Chúng tôi tạo ra
giày thể thao từ lưới đánh cá.

1234
01:12:38,479 --> 01:12:42,900
Nhưng dù bạn có tái chế nó đi nữa
thì nhựa vẫn là nhựa.

1235
01:12:43,400 --> 01:12:45,318
Nên nhựa cần phải bị loại bỏ.

1236
01:12:45,319 --> 01:12:48,613
{\an8}Tiếp theo, tôi xin được
mời lên Cyrill Gutsch.

1237
01:12:48,614 --> 01:12:50,991
{\an8}Chào. Xin chào Paris!

1238
01:12:51,492 --> 01:12:55,913
Giờ là lúc để phát minh ra
những vật liệu mới làm từ thiên nhiên.

1239
01:12:56,413 --> 01:12:59,832
Đây là chiếc áo khoác đầu do Dior,
Kim Jones, thiết kế để hỗ trợ chúng tôi

1240
01:12:59,833 --> 01:13:02,418
{\an8}trong quá trình tạo ra Bananatex,
một công nghệ mới.

1241
01:13:02,419 --> 01:13:03,753
{\an8}BANANATEX
VẢI LÀM TỪ CHUỐI

1242
01:13:03,754 --> 01:13:07,006
Khái niệm về nhựa
không nhất thiết phải đến

1243
01:13:07,007 --> 01:13:09,092
từ nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ.

1244
01:13:09,093 --> 01:13:13,638
Chẳng có định luật vật lý nào
nói nó phải đến từ những vật liệu đó.

1245
01:13:13,639 --> 01:13:16,475
Chúng chỉ tình cờ là
những vật liệu ta đang dùng.

1246
01:13:17,309 --> 01:13:19,811
Hãy mở rộng tầm mắt, đón nhận thiên nhiên

1247
01:13:19,812 --> 01:13:23,314
và tìm hiểu xem: "Sao thiên nhiên
lại tạo ra được một thứ trong suốt?

1248
01:13:23,315 --> 01:13:26,443
Sao thiên nhiên lại tạo ra được
một thứ bền nhưng vẫn linh hoạt?"

1249
01:13:27,444 --> 01:13:29,904
Mọi thứ bạn có thể dùng để định nghĩa

1250
01:13:29,905 --> 01:13:33,241
tính năng của nhựa hay polymer
thì thiên nhiên đều có.

1251
01:13:33,242 --> 01:13:35,201
Nên nếu ta có thể học hỏi từ thiên nhiên,

1252
01:13:35,202 --> 01:13:39,373
ta sẽ tạo ra được những thứ đỡ độc hại
và có trách nhiệm với môi trường hơn.

1253
01:13:39,873 --> 01:13:43,251
{\an8}Ở Sway, chúng tôi dùng rong biển
thay cho các loại nhựa thực sự phổ biến,

1254
01:13:43,252 --> 01:13:44,961
{\an8}SWAY
BAO BÌ LÀM TỪ RONG BIỂN

1255
01:13:44,962 --> 01:13:46,587
chủ yếu là màng mỏng.

1256
01:13:46,588 --> 01:13:49,132
{\an8}Chiếc giày này 100% không chứa nhựa,

1257
01:13:49,133 --> 01:13:52,677
nên có thể đưa toàn bộ sản phẩm này
vào phân hữu cơ.

1258
01:13:52,678 --> 01:13:56,973
Sau bảy đến mười tuần,
sẽ chỉ còn lại các dưỡng chất.

1259
01:13:56,974 --> 01:14:01,519
{\an8}Chúng tôi làm ra sắc tố nhuộm hiệu năng
100% từ thực vật đầu tiên trên thế giới.

1260
01:14:01,520 --> 01:14:04,398
Chúng tôi muốn thay thế mọi thuốc nhuộm,
độc chất truyền thống.

1261
01:14:05,399 --> 01:14:09,569
Chúng tôi mô phỏng chính những nguyên lý
tạo màu tự nhiên của bướm,

1262
01:14:09,570 --> 01:14:11,821
để tạo ra được
mọi màu trên quang phổ thấy được.

1263
01:14:11,822 --> 01:14:13,156
{\an8}TRIỂN LÃM VẢI VÓC TƯƠNG LAI

1264
01:14:13,157 --> 01:14:15,159
{\an8}Ta đang trải qua cuộc cách mạng vật liệu.

1265
01:14:15,742 --> 01:14:19,495
Đây là thách thức lớn nhất và thú vị nhất
mà con người chúng ta từng phải đối mặt.

1266
01:14:19,496 --> 01:14:23,291
Chúng ta đấu tranh cho sự sống còn
của mình bằng cách thiết kế, sáng tạo lại,

1267
01:14:23,292 --> 01:14:26,837
bằng cách xác định lại
nền tảng của xã hội chúng ta,

1268
01:14:27,337 --> 01:14:28,714
cách mọi thứ đang được tạo ra.

1269
01:14:29,965 --> 01:14:32,049
Tưởng tượng xem,
sẽ có ngày ta có thể nói là,

1270
01:14:32,050 --> 01:14:34,260
thế giới giờ đã có các loại polymer,

1271
01:14:34,261 --> 01:14:37,722
nhựa và vật liệu an toàn, không độc hại.

1272
01:14:37,723 --> 01:14:41,017
Sẽ đến ngày ta phải nhìn vào mắt người đời
và bảo: "Làm được rồi".

1273
01:14:41,018 --> 01:14:42,977
Không phải "muốn làm", là "làm được rồi".

1274
01:14:42,978 --> 01:14:45,939
Để được vậy thì sẽ phải mạo hiểm,
thử và sai, và nỗ lực.

1275
01:14:48,650 --> 01:14:50,985
{\an8}Dù các cặp đôi đã giảm được đáng kể
mức tiếp xúc…

1276
01:14:50,986 --> 01:14:52,945
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)

1277
01:14:52,946 --> 01:14:54,406
{\an8}…tính đến mốc giữa nghiên cứu,

1278
01:14:54,907 --> 01:14:59,410
tôi rất muốn biết liệu họ có giữ được
sự thận trọng đó hay không.

1279
01:14:59,411 --> 01:15:03,080
- Cùng xem một số biểu đồ nhé. Được không?
- Vâng, xem đi ạ.

1280
01:15:03,081 --> 01:15:05,791
Rồi, đây là biểu đồ BPA của Darby.

1281
01:15:05,792 --> 01:15:06,709
Vâng.

1282
01:15:06,710 --> 01:15:09,128
Cô có một quãng giảm tại mốc giữa.

1283
01:15:09,129 --> 01:15:12,006
Đây là lượng phthalate
trọng lượng phân tử cao.

1284
01:15:12,007 --> 01:15:16,636
Nhớ không, chúng là thứ có trong
ống nhựa mềm và các chai nước mềm ấy.

1285
01:15:16,637 --> 01:15:19,680
Các chỉ số của cô đã giảm mạnh.

1286
01:15:19,681 --> 01:15:22,308
- Nên theo tôi đấy là thành công.
- Tốt quá.

1287
01:15:22,309 --> 01:15:26,479
Rồi, Jesse, đây là BPA của cậu
và đây là lúc đầu.

1288
01:15:26,480 --> 01:15:31,526
Cậu đã giảm được chỉ số một cách kỳ diệu
và cả sáng lẫn tối đều không bị tăng lại.

1289
01:15:31,527 --> 01:15:33,694
- Quá phi thường.
- Tốt rồi.

1290
01:15:33,695 --> 01:15:37,448
Chỉ số trọng lượng phân tử cao của cậu
hồi đầu cũng khá cao,

1291
01:15:37,449 --> 01:15:39,409
nhưng cậu đã giảm được
và không bị tăng lại.

1292
01:15:40,285 --> 01:15:41,911
- Tốt rồi.
- Xuất sắc lắm.

1293
01:15:41,912 --> 01:15:44,039
- Sao cậu làm được thế?
- Ờ…

1294
01:15:45,082 --> 01:15:48,626
Các cặp đôi đã giữ được
lượng bisphenol của họ ở mức thấp,

1295
01:15:48,627 --> 01:15:52,338
nhiều đôi là ở mức không phát hiện được,
quá đáng nể.

1296
01:15:52,339 --> 01:15:54,090
Và dù chỉ số phthalate cứng đầu hơn,

1297
01:15:54,091 --> 01:15:57,093
chúng tôi vẫn thấy
mức trung bình đã giảm đáng kể.

1298
01:15:57,094 --> 01:15:58,302
GIẢM TRUNG BÌNH 18%

1299
01:15:58,303 --> 01:16:01,347
Và quan trọng nhất là
các cặp đôi đều đã quyết tâm,

1300
01:16:01,348 --> 01:16:06,978
đã thích và muốn tiếp tục
với những thay đổi đó trong tương lai.

1301
01:16:06,979 --> 01:16:09,855
Chắc thứ bọn tôi giảm nhiều nhất
là đi ăn ngoài.

1302
01:16:09,856 --> 01:16:14,193
Bọn tôi đã tiết kiệm được rất nhiều tiền
và nấu ăn cùng nhau nhiều hơn.

1303
01:16:14,194 --> 01:16:15,903
Vậy là cô cậu thấy tích cực.

1304
01:16:15,904 --> 01:16:17,196
- Chắc chắn ạ.
- Chính xác.

1305
01:16:17,197 --> 01:16:18,906
Biết rồi thì khó mà quay lại được.

1306
01:16:18,907 --> 01:16:22,451
Nên chắc đấy là điểm trừ duy nhất
khi biết thêm về nhựa.

1307
01:16:22,452 --> 01:16:23,536
Cô thấy thế à?

1308
01:16:23,537 --> 01:16:25,288
- Thấy không quay lại được à?
- Vâng.

1309
01:16:25,289 --> 01:16:29,417
Không khó như bọn tôi tưởng

1310
01:16:29,418 --> 01:16:33,170
vì chỉ kiểu, tuần này thì làm việc này,

1311
01:16:33,171 --> 01:16:35,506
xong tuần sau thì làm việc kia thôi.

1312
01:16:35,507 --> 01:16:38,467
Tôi nghĩ cái ở lại lâu dài
là những thói quen đã hình thành.

1313
01:16:38,468 --> 01:16:42,722
{\an8}Ta sẽ quen với việc không dùng nữa
hoặc là dùng sản phẩm thay thế.

1314
01:16:42,723 --> 01:16:45,891
{\an8}Bọn tôi thay đổi cách chuẩn bị
và cất trữ thức ăn chẳng hạn.

1315
01:16:45,892 --> 01:16:48,603
Vấn đề lớn nhất là mùi hương.

1316
01:16:48,604 --> 01:16:53,566
Bột giặt chẳng hạn. Bọn tôi đúng nghĩa là
ngửi thấy mùi đó 24/7 và kiểu:

1317
01:16:53,567 --> 01:16:55,568
"Sao mùi này mãi không hết thế".

1318
01:16:55,569 --> 01:16:59,905
Nếu bọn tôi mua một cái chăn hay gì đấy,
bọn tôi sẽ cố mua cotton 100%.

1319
01:16:59,906 --> 01:17:02,033
- Ừ.
- Bọn tôi đã có nhận thức hơn.

1320
01:17:02,034 --> 01:17:04,285
Tôi trở thành người truyền bá rồi.

1321
01:17:04,286 --> 01:17:08,206
Tôi nghĩ là người ta dần quan tâm sau khi
bắt đầu nhận ra là nó ảnh hưởng đến họ.

1322
01:17:12,586 --> 01:17:15,422
Người ta đã đấu tranh
bất chấp muôn vàn bất lợi.

1323
01:17:16,506 --> 01:17:19,134
Thực sự là David đấu lại Goliath.

1324
01:17:20,552 --> 01:17:25,723
Nhưng niềm tin và tinh thần của họ
mãnh liệt đến mức khó tin.

1325
01:17:25,724 --> 01:17:27,725
Mảnh đất ở St. James này

1326
01:17:27,726 --> 01:17:32,938
là địa điểm được đề xuất xây dựng
nhà máy hóa dầu Formosa trị giá 9,4 tỷ đô.

1327
01:17:32,939 --> 01:17:35,358
Và mảnh đất sẽ xây dựng nhà máy đó

1328
01:17:35,359 --> 01:17:40,405
đang gây phẫn nộ sau vụ phát hiện
các ngôi mộ vô danh của những người nô lệ.

1329
01:17:41,198 --> 01:17:44,533
Quy định pháp luật hiện có ở Louisiana

1330
01:17:44,534 --> 01:17:47,079
không cho phép bạn xây cất
trên nghĩa trang.

1331
01:17:48,455 --> 01:17:52,084
Cái điên rồ là đấy hóa ra lại là
lý do người dân đang thắng.

1332
01:17:53,251 --> 01:17:55,252
CÁC NGHĨA TRANG ĐÃ ĐƯỢC XÁC MINH

1333
01:17:55,253 --> 01:17:58,255
Chính các tổ tiên được chôn cất
dưới vô số các ngôi mộ vô danh đó

1334
01:17:58,256 --> 01:18:01,425
giờ lại đang ngăn chặn
các nhà máy nhiên liệu hóa thạch.

1335
01:18:01,426 --> 01:18:02,635
CÁC NGÔI MỘ VÔ DANH

1336
01:18:02,636 --> 01:18:07,348
Gần như thể
các tổ tiên đang vọng về từ quá khứ

1337
01:18:07,349 --> 01:18:09,225
và nói là: "Quá đủ rồi".

1338
01:18:09,226 --> 01:18:11,310
- Ta sẽ đồng tâm hiệp lực.
- Đúng.

1339
01:18:11,311 --> 01:18:13,062
- Chống lại Formosa.
- Đúng.

1340
01:18:13,063 --> 01:18:16,649
Ta sẽ không cho phép họ đào tổ tiên
từ dưới mảnh đất này lên

1341
01:18:16,650 --> 01:18:18,276
và chuyển họ đi chỗ khác.

1342
01:18:19,319 --> 01:18:22,196
Thẩm phán Trudy White
đã ra phán quyết có lợi cho chúng tôi

1343
01:18:22,197 --> 01:18:24,741
và yêu cầu Formosa rời khỏi mảnh đất.

1344
01:18:25,492 --> 01:18:28,244
Vì chúng tôi có quyền
được hít thở không khí trong lành.

1345
01:18:28,245 --> 01:18:31,080
{\an8}Sharon Lavigne là
một thế lực không gì cản nổi.

1346
01:18:31,081 --> 01:18:33,040
TỐP 100 NGƯỜI CÓ ẢNH HƯỞNG NHẤT NĂM 2024

1347
01:18:33,041 --> 01:18:34,458
Đừng dại mà xem thường bà ấy.

1348
01:18:34,459 --> 01:18:35,460
LƯỢT THÍCH

1349
01:18:36,378 --> 01:18:40,215
Tôi biết là nếu chúng tôi hợp lực,
chúng tôi sẽ thắng.

1350
01:18:40,716 --> 01:18:46,847
Tôi từng nói rồi, con người đoàn kết
sẽ luôn thắng những đồng tiền có tổ chức.

1351
01:18:48,849 --> 01:18:52,101
Những trở ngại
trong việc kiểm soát mức tiếp xúc

1352
01:18:52,102 --> 01:18:55,147
với hóa chất độc hại
phần lớn không đến từ khoa học.

1353
01:18:56,398 --> 01:19:01,236
Cái cần thiết để đương đầu với vấn đề này
là sự can đảm, tầm nhìn, ý chí chính trị.

1354
01:19:04,823 --> 01:19:10,328
Chẳng có nước nào là hoàn hảo trong
việc quản lý nhựa và hóa chất độc hại.

1355
01:19:11,371 --> 01:19:13,914
{\an8}Nhưng Liên minh châu Âu
đang đi đầu thế giới.

1356
01:19:13,915 --> 01:19:15,207
{\an8}ỦY BAN CHÂU ÂU
BRUSSELS, BỈ

1357
01:19:15,208 --> 01:19:17,085
{\an8}Họ có đạo luật về hóa chất gọi là REACH,

1358
01:19:17,753 --> 01:19:20,713
yêu cầu các hóa chất
thực sự phải được kiểm tra

1359
01:19:20,714 --> 01:19:23,967
mức độ an toàn và độc hại
trước khi đưa ra thị trường.

1360
01:19:24,551 --> 01:19:27,261
Chỉ có chín hóa chất bị cấm

1361
01:19:27,262 --> 01:19:30,556
đưa vào các sản phẩm
chăm sóc cá nhân ở Mỹ.

1362
01:19:30,557 --> 01:19:34,936
Còn ở Liên minh châu Âu
thì có hơn 1.100 hóa chất bị cấm.

1363
01:19:35,437 --> 01:19:38,063
Bạn có thể thấy
là có sự chênh lệch lên tới hơn 100 lần.

1364
01:19:38,064 --> 01:19:40,524
Các quy định mới của EU
do Ủy ban châu Âu đề xuất

1365
01:19:40,525 --> 01:19:43,527
sẽ nhắm vào
mười sản phẩm nhựa dùng một lần.

1366
01:19:43,528 --> 01:19:45,613
{\an8}Các sản phẩm đó sẽ không biến mất.

1367
01:19:45,614 --> 01:19:48,240
{\an8}Mà chúng sẽ được làm ra
bằng vật liệu khác.

1368
01:19:48,241 --> 01:19:49,533
Ta đang có cơ hội.

1369
01:19:49,534 --> 01:19:54,331
Liên Hợp Quốc đang thương thảo
một hiệp ước quốc tế, toàn cầu, về nhựa.

1370
01:19:54,915 --> 01:19:59,627
Hội nghị này không chỉ nhằm soạn thảo
một hiệp ước quốc tế.

1371
01:19:59,628 --> 01:20:03,380
{\an8}Nó là câu chuyện nhân loại phải đứng lên
trước một thách thức mang tính tồn vong.

1372
01:20:03,381 --> 01:20:04,508
{\an8}CHỦ TỊCH ỦY BAN ĐÀM PHÁN

1373
01:20:05,550 --> 01:20:10,179
Cuối cùng ta cũng đã thấy những bước tiến
trong việc cấm bisphenol A, hay BPA,

1374
01:20:10,180 --> 01:20:14,350
và các loại bisphenol giống nó,
cũng gây ra những tác hại tương tự.

1375
01:20:14,351 --> 01:20:18,897
Những hóa chất đó gây rối loạn hormone,
trong đó có việc làm tăng estrogen.

1376
01:20:19,731 --> 01:20:22,942
Thực tế là những năm 1930,
BPA từng được nghiên cứu

1377
01:20:22,943 --> 01:20:25,945
về khả năng ứng dụng
trong điều hòa hormone,

1378
01:20:25,946 --> 01:20:28,030
bao gồm biện pháp tránh thai.

1379
01:20:28,031 --> 01:20:32,993
Năm 2025, Liên minh châu Âu tuyên bố
là quá đủ rồi.

1380
01:20:32,994 --> 01:20:36,664
<i>Kể từ thứ Hai,
Liên minh châu Âu đã cấm việc sử dụng</i>

1381
01:20:36,665 --> 01:20:40,001
<i>chất gây rối loạn nội tiết này
trong hộp đựng thực phẩm.</i>

1382
01:20:40,502 --> 01:20:43,921
Nếu ta thật sự áp dụng tư duy vì sức khỏe,

1383
01:20:43,922 --> 01:20:48,801
ta sẽ vượt ra khỏi cái mô hình tập trung
vào những gì ta thấy trên các bãi biển,

1384
01:20:48,802 --> 01:20:49,844
dưới đại dương.

1385
01:20:49,845 --> 01:20:53,348
Quan trọng nhất là ta phải nghĩ đến
những gì đang đi vào cơ thể con người.

1386
01:20:55,350 --> 01:20:59,019
{\an8}QUÁ TRÌNH CAN THIỆP
TUẦN 12 (MỐC KẾT THÚC)

1387
01:20:59,020 --> 01:21:03,440
Có điều gì đã thay đổi
trong môi trường làm việc của cậu

1388
01:21:03,441 --> 01:21:05,943
có thể đã làm mức phơi nhiễm giảm không?

1389
01:21:05,944 --> 01:21:08,572
Tôi thay đổi nhiều lắm.
Với tôi thì nhiều thứ thay đổi lắm.

1390
01:21:09,155 --> 01:21:10,948
Sau khi gặp Bruno,

1391
01:21:10,949 --> 01:21:14,368
tôi đã lo là cậu ấy sẽ không thể

1392
01:21:14,369 --> 01:21:17,706
giảm mức phơi nhiễm
hoặc cải thiện số lượng tinh trùng.

1393
01:21:18,206 --> 01:21:20,124
Cậu ấy là công nhân xây dựng,

1394
01:21:20,125 --> 01:21:23,336
phải tiếp xúc rất nhiều
với các loại vật liệu xây dựng.

1395
01:21:24,045 --> 01:21:25,130
Tôi đã lầm.

1396
01:21:25,672 --> 01:21:27,632
Cậu làm bốn phân tích tinh dịch rồi nhỉ?

1397
01:21:28,133 --> 01:21:31,344
Có ba phân tích rất khả quan
và phân tích cuối cùng cũng rất khả quan.

1398
01:21:32,345 --> 01:21:35,848
Xu hướng nói chung
là cậu có sự cải thiện rõ rệt rồi.

1399
01:21:35,849 --> 01:21:37,017
Vâng.

1400
01:21:37,517 --> 01:21:39,393
Bọn tôi bất ngờ lắm đấy ạ.

1401
01:21:39,394 --> 01:21:41,103
Bọn tôi kiểu: "Gì cơ?"

1402
01:21:41,104 --> 01:21:44,899
Nếu ta xem nồng độ của cậu

1403
01:21:44,900 --> 01:21:46,191
thì hồi trước là 44.

1404
01:21:46,192 --> 01:21:48,360
KẾT QUẢ NỒNG ĐỘ TINH TRÙNG CỦA NICK

1405
01:21:48,361 --> 01:21:49,612
Sau đó là lên 60.

1406
01:21:49,613 --> 01:21:50,988
TĂNG 36%

1407
01:21:50,989 --> 01:21:55,075
Tôi có xem kết quả tinh trùng của cậu rồi,
và khá hơn nhiều rồi đấy.

1408
01:21:55,076 --> 01:21:56,035
Tốt quá.

1409
01:21:56,036 --> 01:21:59,830
Số lượng tinh trùng di động tổng cộng
của cậu đã tăng 50%.

1410
01:21:59,831 --> 01:22:00,915
- Trời.
- Vâng.

1411
01:22:00,916 --> 01:22:02,834
- Tức là rất đáng kể.
- Mừng quá.

1412
01:22:04,711 --> 01:22:07,380
Các chỉ số…
Như bọn tôi vừa nói… là khá cao.

1413
01:22:08,340 --> 01:22:10,926
- Nồng độ tăng vọt rồi.
- Công nhận!

1414
01:22:11,426 --> 01:22:12,593
Quá khó tin.

1415
01:22:12,594 --> 01:22:14,220
Cậu biến thành Siêu nhân rồi.

1416
01:22:16,097 --> 01:22:18,140
Tôi có kết quả đây rồi.

1417
01:22:18,141 --> 01:22:22,728
Tôi nghĩ cái phấn khởi nhất với tôi,
và chắc là với cậu nữa,

1418
01:22:22,729 --> 01:22:27,066
là số lượng tinh trùng tổng cộng của cậu
đang ở mức rất cao.

1419
01:22:27,067 --> 01:22:30,069
Ngưỡng để được coi
là còn khả năng sinh sản là khoảng 40.

1420
01:22:30,070 --> 01:22:33,530
Lúc đầu cậu ở dưới ngưỡng đó,
nhưng giờ cậu lên 77 rồi…

1421
01:22:33,531 --> 01:22:34,490
TĂNG 208%

1422
01:22:34,491 --> 01:22:36,325
…một điều quá tuyệt vời!

1423
01:22:36,326 --> 01:22:37,410
Cảm ơn bà.

1424
01:22:38,828 --> 01:22:42,039
Tôi hết sức hài lòng
với kết quả phân tích tinh trùng.

1425
01:22:42,040 --> 01:22:44,667
Trong số sáu người đàn ông
trong nghiên cứu,

1426
01:22:44,668 --> 01:22:49,631
năm người đã cải thiện được chất lượng
tinh dịch của họ về nhiều thông số.

1427
01:22:50,173 --> 01:22:52,007
- Cậu thấy sao?
- Hài lòng ạ.

1428
01:22:52,008 --> 01:22:53,175
- Thế hả?
- Vâng.

1429
01:22:53,176 --> 01:22:55,636
Tôi rất vui
vì quá trình can thiệp đã có tác dụng.

1430
01:22:55,637 --> 01:23:00,599
Tôi đi từ mức dưới ngưỡng, hoặc không có
khả năng sinh sản, lên mức bình thường.

1431
01:23:00,600 --> 01:23:04,436
Một điều rất tích cực nữa rút ra được
từ quá trình can thiệp này

1432
01:23:04,437 --> 01:23:10,317
là có vẻ nó đã cải thiện cuộc sống của họ
theo nhiều cách chúng tôi không ngờ tới.

1433
01:23:10,318 --> 01:23:15,698
Đợt bọn tôi cắt giảm mọi thứ, tôi đang từ,
hình như hôm ta đo là tôi nặng hơn 96 cân,

1434
01:23:15,699 --> 01:23:19,326
xuống còn 90 cân.
Giờ thì tôi lại lên tầm 92 cân rồi.

1435
01:23:19,327 --> 01:23:21,286
Là cậu giảm được hơn bốn cân à.

1436
01:23:21,287 --> 01:23:24,666
Tôi bị tỉnh ít hơn hẳn về đêm,
và tôi ngủ sâu hơn.

1437
01:23:25,917 --> 01:23:30,254
Một phần ba số người tham gia
đã giảm được chỉ số khối cơ thể của họ.

1438
01:23:30,255 --> 01:23:34,133
Hơn 60% cho biết
mức năng lượng của họ đã tăng lên,

1439
01:23:34,134 --> 01:23:37,470
có 80% cho biết
chất lượng giấc ngủ của họ được cải thiện,

1440
01:23:37,971 --> 01:23:43,308
và 86% cho biết họ dự định sẽ duy trì
những thay đổi về lối sống đó.

1441
01:23:43,309 --> 01:23:45,811
Tôi cảm giác tôi tập trung được lâu hơn.

1442
01:23:45,812 --> 01:23:48,313
Không còn cái sự mơ hồ như trước nữa.

1443
01:23:48,314 --> 01:23:51,984
Tôi thấy khỏe hơn và đang sống vui hơn.
Nên sao lại không duy trì việc này nhỉ?

1444
01:23:51,985 --> 01:23:58,490
Đúng là để hiểu được các xu hướng bệnh tật
thì sẽ cần đến một nhóm dân số lớn.

1445
01:23:58,491 --> 01:23:59,950
MỨC BAN ĐẦU CỦA BẠN
BISPHENOL A

1446
01:23:59,951 --> 01:24:01,785
Nên những kết quả này sẽ được sử dụng

1447
01:24:01,786 --> 01:24:06,332
để làm cơ sở đề xuất thực hiện nghiên cứu
lớn hơn, được chính phủ tài trợ.

1448
01:24:06,833 --> 01:24:09,377
Tôi nghĩ chúng tôi
là những nhà tiên phong.

1449
01:24:13,465 --> 01:24:17,010
Vâng, hôm nay
tôi quyết định dùng một que thử thai nữa,

1450
01:24:17,510 --> 01:24:19,846
tôi sẽ cho bà xem kết quả cùng nha.

1451
01:24:20,889 --> 01:24:21,973
Ai mà biết được, nhỉ?

1452
01:24:25,060 --> 01:24:25,894
Một.

1453
01:24:26,603 --> 01:24:27,562
Hai.

1454
01:24:28,063 --> 01:24:29,105
Ba.

1455
01:24:29,606 --> 01:24:30,523
Bốn.

1456
01:24:33,485 --> 01:24:34,819
Như này là sao?

1457
01:24:38,615 --> 01:24:40,116
Không phải đùa đâu nhỉ?

1458
01:24:41,743 --> 01:24:45,079
Không phải đùa đâu nhỉ? Làm gì có chuyện.

1459
01:24:45,080 --> 01:24:46,206
Hai vạch kìa.

1460
01:24:47,082 --> 01:24:48,625
{\an8}CÓ THAI
KHÔNG CÓ THAI

1461
01:24:52,587 --> 01:24:54,296
Em chưa tin que thử này.

1462
01:24:54,297 --> 01:24:57,634
Rồi, cầm hộ em.
Để em thử thêm một que luôn.

1463
01:24:58,259 --> 01:24:59,761
Anh ơi.

1464
01:25:02,722 --> 01:25:04,349
CÓ THAI

1465
01:25:05,183 --> 01:25:07,185
Em à.

1466
01:25:12,649 --> 01:25:13,650
Anh yêu em.

1467
01:25:19,823 --> 01:25:23,076
{\an8}Kể từ lần cuối ta nói chuyện,
đời đã thay đổi khá nhiều.

1468
01:25:25,203 --> 01:25:28,414
{\an8}Tôi hiện đang mang thai 15 tuần.

1469
01:25:28,915 --> 01:25:31,125
Và chúng tôi biết nó là con trai rồi

1470
01:25:31,126 --> 01:25:34,002
nên thật sự
không đặt tên nó là Shanna được.

1471
01:25:34,003 --> 01:25:35,921
Ừ. Chúng tôi định đặt tên nó là Shanna.

1472
01:25:35,922 --> 01:25:38,257
{\an8}Đây là phần thân người,
còn kia là hai bàn chân.

1473
01:25:38,258 --> 01:25:41,593
{\an8}Sau nghiên cứu,
bọn tôi phát hiện ra là mình đã có thai.

1474
01:25:41,594 --> 01:25:43,304
{\an8}Ừ! Bọn tôi…

1475
01:25:43,847 --> 01:25:44,972
{\an8}Ừ, bọn tôi có thai rồi.

1476
01:25:44,973 --> 01:25:46,014
{\an8}- Ừ.
- Hạnh phúc lắm.

1477
01:25:46,015 --> 01:25:49,644
{\an8}- Tôi có thai là chính, mà bọn tôi có rồi.
- Ừ, họ hay nói kiểu đấy.

1478
01:25:54,524 --> 01:25:59,237
Lúc đầu, tôi chỉ biết đến tất cả
những người tham gia thông qua giấy tờ.

1479
01:26:01,656 --> 01:26:04,283
{\an8}Nhưng tôi đi từ bất ngờ này
đến bất ngờ khác

1480
01:26:04,284 --> 01:26:06,743
{\an8}trước niềm vui khi được gặp họ,

1481
01:26:06,744 --> 01:26:09,204
được tương tác với họ, được tìm hiểu họ.

1482
01:26:09,205 --> 01:26:12,332
- Nhìn ổn đấy.
- Thấy nó động đậy không?

1483
01:26:12,333 --> 01:26:14,502
Nó động đậy kìa cưng.

1484
01:26:16,921 --> 01:26:18,964
Tôi thật sự thấy gắn kết
với từng người họ.

1485
01:26:18,965 --> 01:26:23,928
Và tôi bất ngờ lắm, vì đấy là chuyện
không hay xảy ra trong một nghiên cứu.

1486
01:26:24,429 --> 01:26:27,890
{\an8}THAI KỲ
TUẦN 40

1487
01:26:27,891 --> 01:26:29,266
{\an8}Cốc cốc.

1488
01:26:29,267 --> 01:26:31,269
- Chào bà!
- Chào cô!

1489
01:26:35,648 --> 01:26:37,275
Xem cô làm được gì rồi kìa.

1490
01:26:40,153 --> 01:26:42,488
- Ta làm được chứ ạ.
- Ta làm được rồi.

1491
01:26:51,456 --> 01:26:57,336
Nếu bạn muốn có con thì tôi tin
việc bạn thực hiện được mong muốn đó

1492
01:26:57,337 --> 01:26:59,005
là quyền cơ bản của con người.

1493
01:27:03,218 --> 01:27:10,058
Tôi nghĩ là tôi đã lạc quan hơn về
viễn cảnh khắc phục được vấn đề sinh sản.

1494
01:27:11,351 --> 01:27:15,647
Mà đó sẽ là cuộc chiến, tôi sẽ chiến đấu.
Đó là lý do tôi đang nói chuyện với bạn.

1495
01:27:19,984 --> 01:27:22,319
- Con đẹp quá.
- Ừ.

1496
01:27:22,320 --> 01:27:29,327
{\an8}JULIE VÀ ERIC
NGÀY SINH: 8 THÁNG HAI NĂM 2026

1497
01:27:32,121 --> 01:27:39,128
{\an8}DARBY VÀ JESSE
NGÀY SINH: 13 THÁNG HAI NĂM 2026

1498
01:27:43,591 --> 01:27:50,598
{\an8}MONIQUE VÀ BRUNO
NGÀY DỰ SINH: 22 THÁNG BA NĂM 2026

1499
01:29:46,839 --> 01:29:50,884
TƯỞNG NHỚ LUKE MEYERS

1500
01:29:50,885 --> 01:29:54,389
Biên dịch: Joy Ng