Współczesność nastraja pesymistycznie, ale ogród oferuje nam nadzieję.
Ziemia daje nadzieję. Natura daje nadzieję.
Uważam, że gdyby ludzie mieli tę wiedzę
i zaczęli zmierzać w stronę zrównoważonego rozwoju,
można byłoby doczekać się zwrotu. Ale każdy musiałby dołożyć swoją cegiełkę.
Ludzkość przetrwa.
Nastąpi masowa depopulacja,
a potem mała grupa ludzi
będzie żyć dalej,
a ich potomkowie odziedziczą świat.
Ale wielu z nas…
umrze.
Dodamy śmiech do nagrania.
TO JEST PROGRAM OGRODNICZY
Jest dużo odpadków.
Jest dużo odpadków na świecie.
Co z nimi zrobimy?
Można zebrać je na kupę i coś na nich zasadzić.
Porozmawiajmy więc dziś o kompoście.
SZKOŁA PODSTAWOWA NA BROOKLYNIE
Witamy w naszym ogrodzie.
Dzięki, Isla. Miło tu być.
- Co najbardziej lubisz w kompostowaniu? - Że możemy wykorzystać to, co martwe.
I zrobić z tego breję.
I zamienić w coś, co pozwoli nam sadzić inne rzeczy.
- Tak. - W tym cały cud.
- Tak. - Chcesz gumę?
- Dobra. - Nie, nie mogę.
- Dobra. - A wolno ci żuć w szkole?
Nie wiem.
- Oprowadź mnie, Ewanie. Co tu jest? - Mamy jadalne kwiaty.
- Są pikantne. - Rety, jadalne kwiaty?
Tak. Mnie zbytnio nie smakują.
Raczej nie przepadam.
Spróbuję.
Ma posmak drzewa.
Skąd wiesz, jak smakuje drzewo?
Nigdy nie jadłaś drzewa?
- Nie. - Chodźmy tędy.
- Pokaż mi więcej. - Dobrze.
- Co lubisz w ogrodnictwie? - Wykopywać rzeczy.
Lubię obserwować, jak rośnie.
- Twoje ulubione warzywo? - Pewnie marchewka.
Ogórek.
- Lubię brokuły. - Lubisz brokuły!
To moje ulubione.
- Ulubiony owoc? - Jarmuż.
- To nie owoc. - Chwila.
- Twój ulubiony owoc to… - Mango.
- Uwielbiam dojrzałe mango. - Tak.
- Fajny masz fryz. - Tak?
Obaj mamy spoko, buntownicze fryzury.
- Nie? - Tak.
Jakiej muzyki słuchasz? Nickelback?
- Nie. - Nie mogę znaleźć żadnego fana.
To ghost peppersy.
- Są nawiedzone? - Nie.
To skąd „papryczki duchy”?
Bo są bardzo pikantne.
Duchy nie słyną z pikantności.
Gdybyś mógł zostać kimkolwiek, kim byś był?
Wetem.
- Nie weteranem. Weterynarzem? - Tak.
Pracowałbym w programie.
- W programie? - Tak.
- W show-biznesie? - Tak. Znasz Szkołę rocka?
Z kim to jest?
Z Jackiem Blackiem.
- Nie znam gościa. - To jeden z moich ulubionych aktorów.
- Szczęściarz. - Ulubionym jest Ryan Reynolds.
Ryan Reynolds.
- Miło byłoby poznać aktora. - Tak.
Fajnie byłoby poznać Ryana Reynoldsa i Jacka Blacka.
Słyszałeś o Zachu Galifianakisie?
- Tak. - Co o nim myślisz?
Wolę innych.
Tu mamy fasolę wielokwiatową
i pod spodem pewnie znajdziemy jakąś rozciętą.
Kurczę, jakie śliczne.
Przypominają spodnie Cyndi Lauper.
Co?
Wziąłbyś udział w teście?
„Co jest rośliną, a co nie?”
- Tak. - Szparagi.
- Roślina czy nie? - Roślina.
- Słodki ziemniak? - Roślina.
- Stonka ziemniaczana? - Nie.
- Cykoria? - Tak.
- Euforia? - Nie.
Oberżyna?
Roślina.
Obrzyn?
Nie roślina.
Don Juan?
Nie roślina.
Dobry jesteś.
Bardzo dobry.
Mogę tu zapalić?
- Nie wolno palić. - Dobra.
Jarmuż to superodporna roślin.
Właściwie to…
Co się stało?
Odłamał się.
Chodźmy.
Ryan Reynolds był już w tym ogrodzie?
- Nie. - Jasne. Nie jest zainteresowany.
Przeczytam listę nazw.
Mów, czy to owoce lub warzywa, czy nie.
- Dobra. - Gotowa?
Chrzan.
- Warzywo? - Tak.
Jackfruit.
To chyba owoc.
Jack Black.
Nie znam.
- Jacka Blacka? - Nie.
A kto słyszał?
Liberace?
To nie owoc. To nie ma sensu.
No nie ma.
To najmądrzejsze słowa, jakie padły w programie.
Po wyglądzie widać, że jesteś bystry.
- Okulary nie znaczą, że jestem mądry. - Wiem.
Masz rację. Wolę unikać stereotypów.
A moja broda nie znaczy, że jestem mądry.
Wiem.
Kompostowanie stwarza idealne środowisko,
aby rozrywkowe typki, takie jak bakterie i grzyby,
mogły rozkładać odpady organiczne.
Pozostaje kompost.
KOMPOST
Fajnie, jakby tworzyły rozrywkowych typków.
Albo technoświrów.
Wiem, że siedzicie rano w domu, popijacie kawę i myślicie:
„Kurde, ile bym dał, aby móc kiedyś porozmawiać z ekspertem od kompostowania”.
Mamy jednego.
Porozmawiajmy z Joyce.
Nie wszystko jest zepsute. Marnotrawstwo.
- Joyce! - Cześć, Zach!
Dobrze cię widzieć!
- I wzajemnie! - Jasne.
- Jaram się tym. - Witam w Merville.
Dzięki za zaproszenie.
Przynoszę papryczki z ogrodu. To ostatnie, co mam w szklarni.
- Nie wiem. To… - Złoto.
- Dzięki. - Cenne.
- Śliczne. - Siedem dolarów.
Jestem ci winna siedem…
Czym wiec jest kompost?
Kompost to rozkładająca się materia organiczna.
Gleba to żywa ziemia.
To mieszanka piasku, gliny i mułu.
Aby ziemia żyła,
trzeba dodać do niej dużo materii organicznej.
Idealnym sposobem na to jest dodanie kompostu,
który będzie odżywiał rośliny.
Kompost powinien mieć dobry miks wysokowęglowy.
Liście to typowy przykład.
Oraz wysoki poziom azotu jak w ściętej trawce.
Nie mówimy o takiej trawce?
Tego nie wolno.
- Super nada się na kompost. - Nie wiem, o czym mówisz.
Rozstawiłaś niesamowity… Czy to quiz?
To gra: „Sprawdź swoją wiedzę kompostową”.
Niektóre rzeczy są świetne dla kompostu, inne beznadziejne,
a niektóre dyskusyjne.
To zaczynajmy. Mogę mówić „tak” lub „nie”?
- Dobra. - Plastik?
Masz mnie za idiotę? Nie odpowiadaj.
„Psia lub kocia kupa”?
Nie. To ma ją przedstawiać?
A miałam wystawić psie odchody na stole?
- Prawda. - Tak.
Chciałbym mieć właśnie takiego psa.
- Idealne zwierzę. - Bardzo produktywne…
- Kawa? Jedna z najlepszych rzeczy. - Tak.
- Super. - Pocięty papier, dobre.
- Świetne. - Skorupki, boskie.
- To wapń. - Tak.
Ubrania? Wrzuciłbym bawełniane.
Włoskiego suspensorium raczej nie.
Niezły jesteś.
Moje luksusowe suspensorium.
Moim zdaniem branża herbaciana się sprzedała i robi torebki z plastiku.
Niech się walą.
- Ała! - Wybacz słownictwo.
„Ała!”
„Ała”.
Skąd wrażenie, że lepiej nie dawać chleba?
Z powodu pleśni?
- Z powodu zwierząt. - Czyli nie pleśń.
Pleśń bardzo służy kompostowi. To też destruent.
- Pomaga rozkładać rzeczy. - Jasne.
- To samo z rybami, skorupkami, nabiałem. - Ryby. Tak.
Jeśli coś przyciąga zwierzęta w plastiku…
Wybierz metal.
Albo zakop głęboko, aby zwierzęta nie wyczuły.
Większość tego idealnie nada się do kompostu.
Jeśli człowiek przyłożył do tego rękę,
lepiej trzymać na dystans.
- Niech będzie naturalne. - Dobra ogólna praktyka.
Im bliżej natury, tym lepiej.
- Zobaczysz mój kompost? - Tak.
- I jak? - Świetny.
- Nieźle, co? - Tak.
Może być tam palec. Nikomu nie mów.
- Części ciała. - Wypadek w domu.
Piękny. Robi wrażenie, spisałeś się.
Cieszę się, gdy to słyszę.
Tak jest.
Bogaty. No i czujesz ten zapach?
No tak, pachnie!
Było inaczej, kiedy wykopałem.
Trochę śmierdziało, teraz przeschło.
Na dnie może śmierdzieć.
Czyli musi się jeszcze rozłożyć.
Pewnie warto dodać nieco więcej węgla.
- Więcej… - To dobry zapach?
- Tak. - Powąchajcie.
To nasze kompostowniki Speedibin.
Mój tata założył tę firmę 30 lat temu.
Mają odciąć szczurom dostęp.
To głównie przez lęk przed szczurami ludzie nie kompostują w domu.
- Chcieliśmy temu zaradzić. - Pozbyć się strachu.
- Kopię dołek. - Tak.
Wrzucam resztki.
RESZTKI KOMPOSTOWALNE / JEDZENIA
No i przykrywam.
Jest wysoce azotowe,
więc trzeba zrównoważyć to węglem. W tym przypadku liśćmi.
Zazwyczaj na każde wiaderko resztek
dam kilka garści liści na wierzch.
- Zobacz, ile tu dżdżownic. - No tak.
To zdrowy kompost.
- Jasne. - To znaczy, że żyje.
Będą tu tysiące różnych rozkładających się mikrobów.
Nie kupisz tego.
W sklepie nie nabędziesz tego pięknego, bogatego organicznie zasobu…
Po pierwsze w sklepie
przeszłaby pewnie pasteryzację i zabiliby to, co jest dobre.
Zapakowaliby w plastik. Kolejne problemy.
- Tak. - Zrób własny.
- Właśnie. - Tak.
To jest przyszłość.
- To musi być przyszłość. - Zgadza się.
- Niesamowite. - Tak.
Jestem zachwycony, że cię poznałem.
Szczerze dziękuję. Było cudownie.
- Dla mnie też. - Świetnie.
Nasza przyszłość potrzebuje takich ludzi jak ty.
- Tak. - Bohaterów ziemi.
Dziękuję, Joyce.
TYDZIEŃ 1 TYDZIEŃ 2
TYDZIEŃ 3 TYDZIEŃ 4
TYDZIEŃ 5 TYDZIEŃ 6
TYDZIEŃ 7
Zawsze powtarzam, że w ogrodzie nie potrzeba technologii.
Wszystkie te bajery z telefonu są zbędne.
Bądź w kontakcie z ziemią.
Chwileczkę.
Halo?
Cześć.
Nagrywam jakiś lipny program ogrodniczy. A ty?
Wypas.
Na razie.
Egipcjanie, Grecy,
Rzymianie oraz Aztecy
kompostowali.
Już wcześni Egipcjanie kompostowali z użyciem dżdżownic.
Kleopatra wręcz uczyniła je świętymi zwierzętami.
Wyjęcie ich z egipskiej ziemi było karane śmiercią.
I słusznie.
Widzicie ten las?
Powinno być tu dużo rzeczy, które można kompostować.
Zgadza się.
Zero produktów Nerf.
Jest dobrze.
- Może pośpiewamy? - Tak.
Kompostowanie to świetna zabawa
Wszyscy razem.
Kompostowanie to świetna zabawa
Zgadnijcie, kto nie jest zabawny?
- Ryan Reynolds! - Ryan Reynolds!
No to dajemy.
Dobra robota.
Ewan.
Znam panią, która to wytwarza.
- Znasz Joyce? - Nie.
Tęgi łeb.
Dobra.
Szczerze uważam, że dla dobra ludzkości,
a także dla całego świata,
przyszłość musi być agrarna.
Każdy powinien umieć uprawiać ogród. To lepsze hobby niż skutery wodne.
Lepsze niż…
Kiedyś układałem wieszaki alfabetycznie.
To zdrowe.
Do tego cię wyżywi.
Uwierzcie mi.
Kiedyś jadłem papierosy.
Dlaczego ogrodnictwo?
A czemu, k****, nie?
Może być! Idźcie do domu.
Hej, Zach. Tu Ryan Reynolds. Obejrzałem program.
Nie jestem wielkim fanem, ale podoba mi się to o ogrodnictwie.
Doceniam tematy, przesłanie i miłość.
Goście są cudowni.
Ale średnio mi odpowiada to, co ty osobiście robisz.
Chciałem zapytać, czy przekazałbyś mój numer Ewanowi.
Chętnie przegadałbym z nim kilka swoich projektów. Pa.
Też nie cierpisz, gdy ludzie mówią: „Pa”?
Nie znoszę całym sobą.
Boże, znowu to robię. Dobra, nienawidzę cię. Na razie.
Napisy: Przemek Stępień
Czy jak ktoś umiera, wrzucają go tam jako kompost?